Niewymagalne odsetki jako koszt

Pytanie:

(...)

Pismem z dnia 1 marca 2005 r. uzupełnionym dnia 9 marca 2005 r. strona wniosła o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego według ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w przedmiocie obowiązywania art. 15 i art. 16 cytowanej ustawy. Wnoszący przedstawił stan faktyczny, z którego wynika, że spółka w 2001 r. zawarła umowę pożyczki z jednym z udziałowców, osobą fizyczną na stałe zamieszkującą w Danii i posiadającą duńskie obywatelstwo. Pożyczkodawca na dzień zawarcia umowy pożyczki posiadał 50 proc. udziałów w spółce. Termin zwrotu (po aneksowaniu) pożyczki przypadał na dzień 31 stycznia 2003 r. Pożyczka została zwrócona po terminie umownym, w 2004 r. w wysokości równej kapitałowi, tj. bez umownych odsetek. Odsetki od pożyczki zostały naliczone, jednak do dnia wystąpienia z zapytaniem nie zostały rozliczone z pożyczkodawcą. (...)

Na tle takich okoliczności faktycznych podatnik formułuje stanowisko, iż niewymagalne odsetki poza okresem umownym nie mogą być księgowane i tym bardziej nie mogą być wypłacone pożyczkodawcy, a dla spółki stanowić kosztu.

Ponadto spółka oświadczyła, iż w niniejszej sprawie nie było kontroli podatkowej i nie toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym.

W związku z powyższym naczelnik urzędu skarbowego wyjaśnia:

(...)

W opisanym stanie faktycznym spółka zaciągnęła pożyczkę od wspólnika posiadającego 50 proc. udziałów w spółce, mieszkającego w Danii i posiadającego duńskie obywatelstwo. W dniu wymagalności pożyczki spółka nie zdołała jej spłacić. Zwrot pożyczki nastąpił po terminie w wysokości równej kapitałowi, bez umownych odsetek.

Na gruncie prawa cywilnego pojęcie odsetek jest rozumiane dwojako: jako wynagrodzenie za korzystanie z cudzego kapitału albo jako kara za opóźnienie ze spełnieniem świadczenia.

Kwestie odsetek regulują przepisy zawarte w art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w myśl którego nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych, odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).

A zatem, odsetki naliczone, lecz niezapłacone przez podatnika, nie są kosztami w prawie podatkowym, mimo iż są nimi w ujęciu rachunkowym. Przykładowo może tu chodzić o odsetki, które nie zostały uiszczone z braku środków bądź na skutek ich umorzenia. Kodeks cywilny nie używa terminu „umorzenie odsetek”. Stanowi natomiast, że zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje (art. 508 k.c.).

O umorzeniu odsetek możemy zatem mówić, gdy wierzyciel zwolnił dłużnika z obowiązku zapłaty.

(...)