Renta niemiecka, a podatek w Polsce

W związku z doznanym wypadkiem przy pracy w Niemczech podatnikowi przyznano od 1 marca 2002 r. rentę na czas nieokreślony. Renta otrzymywana jest z ustawowego ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków. Świadczenie wypłaca Rolnicze Stowarzyszenie Zawodowe za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Biura Rent Zagranicznych w Warszawie w postaci czeków, realizowanych w opolskim banku. Zdaniem podatnika dochód otrzymany z tytułu renty podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym.

Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu nie zgodził się z podatnikiem. W wydanej interpretacji stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.; dalej ustawa o PIT) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Przy czym art. 4a ustawy o PIT stanowi, iż opisaną zasadę należy stosować z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Polska. W omawianym przypadku będzie miała zastosowanie umowa między RP a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podpisana w Berlinie 14 maja 2003 r. Stosownie do uregulowań tej umowy, emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie (w Polsce) z drugiego umawiającego się państwa (Niemiec), podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym państwie (w Polsce).

Określenie „renta” oznacza kwotę wypłacaną regularnie w ustalonych terminach, dożywotnio lub przez ściśle określony albo możliwy do określenia czas, w wyniku zobowiązania, które przewiduje takie płatności w zamian za spełnione świadczenie dające się wymierzyć w pieniądzu lub w równoważniku pieniężnym.

Zatem renta otrzymywana z Niemiec wypłacana osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce podlega opodatkowaniu w Polsce.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zwolnienia odnoszące się do rent zagranicznych uregulowane zostały w art. 21 ust. 1 pkt 74 oraz pkt 91 ustawy o PIT, zgodnie z którymi wolne od podatku dochodowego są:
• otrzymywane z zagranicy:
a) renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego,
b) kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin,
c) renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939–1945,
• pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu instytucji zagranicznej stwierdzającego charakter przyznanego świadczenia oraz
• wypłacone, za pośrednictwem płatnika, przy emeryturach i rentach zagranicznych podwyżki (zwiększenia) mające charakter dodatków rodzinnych, pod warunkiem przedstawienia płatnikowi dokumentu stwierdzającego wysokość podwyżki.

Przyznana renta wypadkowa na podstawie przepisów prawa niemieckiego nie mieści się w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w przepisach art. 21 ust. 1 pkt 74 oraz pkt 91 ustawy o PIT. Zatem dochód podatnika z tytułu renty wypadkowej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest zobowiązany złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru (PIT-36), o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Ewa Matyszewska