Jak rozliczyć składki i zaliczkę na podatek, gdy w jednym miesiącu pracownik otrzymuje kilka wypłat

RADA

Postąpiła Pani prawidłowo. Od każdej wypłaty dokonanej w różnych terminach płatności, ale w jednym miesiącu, muszą zostać naliczone składki na ubezpieczenia społeczne, składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczka na podatek dochodowy na zasadach ogólnych, przy uwzględnieniu tylko raz w miesiącu kosztów uzyskania przychodów oraz kwoty zmniejszającej podatek (jeżeli pracownik złożył PIT-2). Nie ma znaczenia to, że kup i kwota wolna zostaną zastosowane dopiero przy trzeciej wypłacie w lipcu br.

UZASADNIENIE

Zaliczka na podatek dochodowy jest ustalana za okresy miesięczne, czyli okresem rozliczeniowym do celów poboru zaliczek podatkowych jest miesiąc. Jeżeli pracodawca wie, że będzie kilka wypłat w miesiącu, to obojętne jest, przy której wypłacie zastosuje koszty uzyskania przychodów oraz kwotę zmniejszającą podatek. Ważne, że miesięczna zaliczka zostanie obliczona zgodnie z przepisami podatkowymi i pobrana z uwzględnieniem jednej normy kosztów uzyskania oraz kwoty zmniejszającej podatek.

Za dochód ze stosunku pracy uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez płatnika, po odliczeniu kosztów uzyskania w wysokości określonej miesięcznie na dany rok podatkowy oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu składek na ubezpieczenia społeczne. Wszystkie wypłaty dokonane w ciągu danego miesiąca stanowią dochód pracownika, tzn. łączny przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania oraz składki na ubezpieczenia społeczne.

W dokumentach rozliczeniowych do ZUS za dany miesiąc wykazuje się łączny przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, a także na ubezpieczenie zdrowotne - po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Dla każdego pracownika pracodawca uwzględnia, w sporządzonym za niego imiennym raporcie miesięcznym oraz w deklaracji rozliczeniowej, składki na ubezpieczenia należne od wszystkich wypłat dokonanych lub postawionych do dyspozycji ubezpieczonego od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, którego deklaracja dotyczy (z uwzględnieniem rocznego limitu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Z pytania wynika, że pracownik otrzymał trzy wypłaty w lipcu (dodatek za godziny nadliczbowe, nagrodę pieniężną oraz wynagrodzenie za pracę), zapewne na podstawie odrębnych list płac. Od wszystkich wypłat trzeba naliczyć i potrącić zarówno składki na ZUS, jak i zaliczkę na podatek dochodowy.

Gdyby zastosowali Państwo koszty uzyskania przychodu i kwotę zmniejszającą przy pierwszej wypłacie, i składka na ubezpieczenie zdrowotne przekroczyłaby kwotę zaliczki, to nie należy od razu dokonywać obniżenia tej składki do poziomu zaliczki, skoro w przeliczeniu na miesiąc, wziąwszy pod uwagę kolejne wypłaty w tym samym miesiącu, składka zdrowotna nie przekroczy kwoty zaliczki na podatek. Źródłem wszystkich trzech wypłat jest jeden tytuł do ubezpieczeń, tj. stosunek pracy, w ramach którego pracownik uzyskuje jeden przychód. Składka powinna zostać przekazana do ZUS w wysokości naliczonej od łącznego miesięcznego przychodu pracownika, pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika.

Sposób postępowania najlepiej zobrazują poniższe obliczenia, jakie powinny być dokonane w lipcu br., jeżeli kup oraz kwota zmniejszająca podatek zostaną zastosowane przy rozliczeniu ostatniej wypłaty (wynagrodzenia za pracę).

1. Wypłata dodatku za nadgodziny w wysokości 200 zł

Obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy oraz należne składki na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez pracownika oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne (bez kosztów uzysku oraz kwoty wolnej):

• składki na ubezpieczenia społeczne:

200 zł × 9,76% = 19,52 zł,

200 zł × 1,5% = 3 zł,

200 zł × 2,45% = 4,90 zł,

łącznie: 27,42 zł;

• podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne:

200 zł - 27,42 zł = 172,58 zł;

• składka na ubezpieczenie zdrowotne należna do ZUS:

172,58 zł × 9% = 15,53 zł;

• składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od zaliczki na podatek:

172,58 zł × 7,75% = 13,37 zł;

• podstawa opodatkowania:

172,58 zł; po zaokrągleniu - 173 zł;

• zaliczka na podatek dochodowy:

173 zł × 19% = 32,87 zł;

• zaliczka na podatek podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego:

32,87 zł - 13,37 zł = 19,50 zł; po zaokrągleniu 20 zł.

Do wypłaty: 200 zł - 27,42 zł - 15,53 zł - 20 zł = 137,05 zł.

2. Wypłata nagrody za II kwartał - 500 zł

Obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy oraz należne składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne (również bez kosztów uzyskania przychodów oraz kwoty zmniejszającej podatek):

• składki na ubezpieczenia społeczne:

500 zł × 9,76% = 48,80 zł,

500 zł × 1,5% = 7,50 zł,

500 zł × 2,45% = 12,25 zł,

łącznie: 68,55 zł;

• podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne:

500 zł - 68,55 zł = 431,45 zł;

• składka na ubezpieczenie zdrowotne należna do ZUS:

431,45 zł × 9% = 38,83 zł;

• składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od zaliczki na podatek:

431,45 zł × 7,75% = 33,44 zł;

• podstawa opodatkowania po zaokrągleniu - 431 zł;

• zaliczka na podatek dochodowy:

431 zł × 19% = 81,89 zł;

• zaliczka na podatek podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego:

81,89 zł - 33,44 zł = 48,45 zł; po zaokrągleniu 48 zł.

Do wypłaty: 500 zł - 68,55 zł - 38,83 zł - 48 zł = 344,62 zł.

3. Wypłata wynagrodzenia za pracę w lipcu - 2500 zł (z zastosowaniem kosztów uzyskania przychodów i kwoty zmniejszającej podatek)

• składki na ubezpieczenia społeczne:

2500 zł × 9,76% = 244 zł,

2500 zł × 1,5% = 37,50 zł,

2500 zł × 2,45% = 61,25 zł,

łącznie: 342,75 zł;

• podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne:

2500 zł - 342,75 zł = 2157,25 zł;

• składka na ubezpieczenie zdrowotne należna do ZUS:

2157,25 zł × 9% = 194,15 zł;

• składka na ubezpieczenie zdrowotne do odliczenia od zaliczki na podatek:

2157,25 zł × 7,75% = 167,19 zł;

• podstawa opodatkowania:

2157 zł - 111,25 zł (kup) = 2045,75 zł; po zaokrągleniu 2046 zł;

• zaliczka na podatek dochodowy:

(2046 zł × 19%) - 48,90 zł = 339,84 zł;

• zaliczka na podatek podlegająca wpłacie do urzędu skarbowego:

339,84 zł - 167,19 zł = 172,65 zł; po zaokrągleniu 173 zł.

Do wypłaty: 2500 zł - 342,75 zł - 194,15 zł - 173 zł = 1790,10 zł.

Do ZUS pracodawca powinien przekazać za lipiec br. składki na ubezpieczenia społeczne w łącznej wysokości 438,72 zł (27,42 zł + 68,55 zł + 342,75 zł), składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 248,51 zł (15,53 zł + 38,83 zł + 194,15 zł), a do urzędu skarbowego 241 zł (20 zł + 48 zł + 173 zł) tytułem zaliczki na podatek dochodowy.

• art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),

• art. 8 ust. 3 ustawy z 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (DzU nr 217, poz. 1588),

• § 2 ust. 6 rozporządzenia z 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (DzU nr 78, poz. 465 ze zm.).

Izabela Nowacka

specjalista ds. kadr i płac