Od marca wyższe diety za delegacje służbowe

Pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Gdzie określone są należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową?

Nowe rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r.  w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu  w państwowej  lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju wejdzie w życie 1 marca 2013 r. Zastąpi ono dotychczas obowiązujące:

- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz

- rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju.

Warunki wypłacania należności z tytułu podróży służbowej pracownikowi zatrudnionemu u innego pracodawcy niż wymieniony wyżej określa się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu wynagradzania. Postanowienia układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub umowy o pracę nie mogą jednak ustalać diety za dobę podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju w wysokości niższej niż dieta z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju określona dla pracownika zatrudnionego  w państwowej  czy samorządowej jednostce sfery budżetowej. W przypadku gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera w ogóle takich postanowień, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej odpowiednio według przepisów ww. rozporządzenia. 

Polecamy: Przewodnik po zmianach przepisów 2014/2015

Polecamy: Nowe umowy zlecenia

Jakie należności przysługują pracownikowi z tytułu podróży służbowej?

Zgodnie z nowym rozporządzeniem, z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują:

1) diety;

2) zwrot kosztów:

a) przejazdów,

b) dojazdów środkami komunikacji miejscowej,

c) noclegów,

d) innych niezbędnych udokumentowanych wydatków, określonych lub uznanych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.

Co warto wiedzieć o rozliczaniu zagranicznych podróży służbowych

Jak rozliczyć się z przejechanych kilometrów?

Środek transportu właściwy do odbycia podróży krajowej lub podróży zagranicznej, a także jego rodzaj i klasę, określa pracodawca.

Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości udokumentowanej biletami lub fakturami obejmującymi cenę biletu środka transportu, wraz ze związanymi z nimi opłatami dodatkowymi, w tym miejscówkami, z uwzględnieniem posiadanej przez pracownika ulgi na dany środek transportu, bez względu na to, z jakiego tytułu ulga przysługuje.

Na wniosek pracownika pracodawca może wyrazić zgodę na przejazd w podróży krajowej lub podróży zagranicznej samochodem osobowym, motocyklem lub motorowerem niebędącym własnością pracodawcy. W takich przypadkach pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach rozporządzenia ministra właściwego do spraw transportu w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy.

Pracownikowi, który w czasie podróży krajowej lub podróży zagranicznej poniósł inne niezbędne wydatki związane z tą podróżą, określone bądź uznane przez pracodawcę, zwraca się je w udokumentowanej wysokości. Wydatki takie obejmują: opłaty za bagaż, przejazd drogami płatnymi i autostradami, postój w strefie płatnego parkowania, miejsca parkingowe oraz inne niezbędne wydatki wiążące się bezpośrednio z odbywaniem podróży krajowej czy podróży zagranicznej.

Pracownik powinien dokonać rozliczenia kosztów podróży krajowej lub podróży zagranicznej nie później niż w terminie 14 dni od dnia zakończenia tej podróży. Do tego rozliczenia pracownik winien załączyć dokumenty, w szczególności rachunki, faktury lub bilety potwierdzające poszczególne wydatki; nie dotyczy to diet oraz wydatków objętych ryczałtami. Jeśli przedstawienie jakiegoś dokumentu nie jest możliwe, to pracownik może złożyć pisemne oświadczenie o dokonanym wydatku i przyczynach braku jego udokumentowania.

W uzasadnionych przypadkach pracownik składa pisemne oświadczenie o okolicznościach mających wpływ na prawo do diet, ryczałtów, zwrot innych kosztów podróży bądź ich wysokość.

Podróż krajowa

Miejscowość rozpoczęcia i zakończenia podróży krajowej określa pracodawca. Pracodawca może też uznać za miejscowość rozpoczęcia lub zakończenia podróży krajowej miejscowość pobytu stałego lub czasowego pracownika.

Zgodnie z nowym rozporządzeniem, dieta w czasie podróży krajowej jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia i wynosi od 1 marca 2013 r. 30 zł za dobę podróży (dotąd wynosiła 23 zł).

Należność z tytułu diet oblicza się za czas od rozpoczęcia podróży krajowej (wyjazdu) do powrotu (przyjazdu) po wykonaniu zadania służbowego w następujący sposób:

1) jeśli podróż trwa nie dłużej niż dobę i wynosi:

a) mniej niż 8 godzin - dieta nie przysługuje,

b) od 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety,

c) ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości;

2) jeżeli podróż trwa dłużej niż dobę, to za każdą dobę przysługuje dieta w pełnej wysokości, a za niepełną, ale rozpoczętą dobę:

a) do 8 godzin - przysługuje 50% diety,

b) ponad 8 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.

Kierowca w ciągłych wyjazdach też jest w podróży służbowej

Dieta natomiast nie przysługuje:

1) za czas delegowania do miejscowości pobytu stałego lub czasowego pracownika oraz w przypadkach, gdy pracownik korzysta przysługującego mu zwrotu kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem;

2) jeśli pracownikowi zapewniono bezpłatne całodzienne wyżywienie.

Kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego mu bezpłatnego wyżywienia (np. w przypadku korzystania przez pracownika z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono wyżywienie), przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:

- śniadanie - 25% diety;

- obiad - 50% diety;

- kolacja - 25% diety.

Za nocleg podczas podróży krajowej w obiekcie świadczącym usługi hotelarskie pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, jednak nie wyższej za jedną dobę hotelową niż 20-krotność stawki diety. W uzasadnionych przypadkach pracodawca może jednak wyrazić zgodę na zwrot kosztów noclegu stwierdzonych rachunkiem w wysokości przekraczającej ten limit.

Pracownikowi, któremu nie zapewniono bezpłatnego noclegu, i który nie przedłożył rachunku za nocleg, przysługuje ryczałt za każdy nocleg w wysokości 150% diety. Ów ryczałt za nocleg należy się, jeśli nocleg trwa co najmniej 6 godzin pomiędzy godzinami 21 i 7.

Zwrot kosztów noclegu lub ryczałt za nocleg nie przysługuje zaś za czas przejazdu, a także jeżeli pracodawca uzna, że pracownik ma możliwość codziennego powrotu do miejscowości stałego bądź czasowego pobytu.

Za każdą rozpoczętą dobę pobytu w podróży krajowej pracownikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej w wysokości 20% diety, chyba że na wniosek pracownika pracodawca wyrazi zgodę na pokrycie udokumentowanych kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej. Ryczałt ten nie należy się, jeśli pracownik nie ponosi żadnych kosztów dojazdów.

Ponadto pracownikowi przebywającemu w podróży krajowej trwającej co najmniej 10 dni przysługuje zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem.

Na wniosek pracownika pracodawca powinien przyznać zaliczkę na niezbędne koszty podróży krajowej w wysokości wynikającej ze wstępnej kalkulacji tych kosztów.

Podróż zagraniczna

Według nowych przepisów obowiązujących od początku marca 2013 r., czas podróży zagranicznej liczy się w przypadku odbywania jej środkami komunikacji:

- lądowej - od chwili przekroczenia granicy państwowej w drodze za granicę do chwili jej przekroczenia w drodze powrotnej do kraju;

- lotniczej - od chwili startu samolotu w drodze za granicę z ostatniego lotniska w kraju do chwili lądowania samolotu w drodze powrotnej na pierwszym lotnisku w kraju;

- morskiej - od chwili wyjścia statku (promu) z ostatniego portu polskiego do chwili wejścia statku (promu) w drodze powrotnej do pierwszego portu polskiego.

Rozporządzenie w sprawie należności z tytułu podróży służbowej

Dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Przysługuje ona w wysokości obowiązującej dla docelowego państwa podróży zagranicznej. W przypadku zaś podróży zagranicznej odbywanej do 2 lub więcej państw pracodawca może ustalić więcej niż jedno państwo docelowe.

Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej w poszczególnych państwach jest określona w załączniku do nowego rozporządzenia. W poniższej tabeli podajemy stawki diet obowiązujące od początku marca 2013 r.:

Wysokość diety za dobę podróży zagranicznej oraz limitu na nocleg w poszczególnych państwach

Państwo	Waluta	Kwota diety	Kwota limitu na nocleg
Afganistan	EUR	47	140
Albania	EUR	41	120
Algieria	EUR	50	200
Andora	jak w Hiszpanii
Angola	USD	61	180
Arabia Saudyjska	EUR	45	180
Argentyna	USD	50	150
Armenia	EUR	42	145
Australia	AUD	88	250
Austria	EUR	52	130
Azerbejdżan	EUR	43	150
Bangladesz	USD	50	120
Belgia	EUR	48	160
Białoruś	EUR	42	130
Bośnia i Hercegowina	EUR	41	100
Brazylia	EUR	43	120
Bułgaria	EUR	40	120
Chile	USD	60	120
Chiny	EUR	55	170
Chorwacja	EUR	42	125
Cypr	EUR	43	160
Czechy	EUR	41	120
Dania	DKK	406	1300
Egipt	USD	55	150
Ekwador	USD	44	110
Estonia	EUR	41	100
Etiopia	USD	55	300
Finlandia	EUR	48	160
Francja	EUR	50	180
Grecja	EUR	48	140
Gruzja	EUR	43	140
Hiszpania	EUR	50	160
Indie	EUR	38	190
Indonezja	EUR	41	110
Irak	USD	60	120
Iran	EUR	41	95
Irlandia	EUR	52	160
Islandia	EUR	56	160
Izrael	EUR	50	150
Japonia	JPY	7532	22000
Jemen	USD	48	160
Jordania	EUR	40	95
Kambodża	USD	45	100
Kanada	CAD	71	190
Katar	EUR	41	200
Kazachstan	EUR	41	140
Kenia	EUR	41	150
Kirgistan	USD	41	150
Kolumbia	USD	49	120
Kongo, Demokratyczna Republika Konga	USD	66	220
Korea Południowa	EUR	46	170
Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna	EUR	48	170
Kostaryka	USD	50	140
Kuba	EUR	42	110
Kuwejt	EUR	39	200
Laos	USD	54	100
Liban	USD	57	150
Libia	EUR	52	100
Liechtenstein	jak w Szwajcarii
Litwa	EUR	39	130
Luksemburg	jak w Belgii
Łotwa	EUR	57	132
Macedonia	EUR	39	125
Malezja	EUR	41	140
Malta	EUR	43	180
Maroko	EUR	41	130
Meksyk	USD	53	140
Mołdowa	EUR	41	85
Monako	jak we Francji
Mongolia	EUR	45	140
Niderlandy	EUR	50	130
Niemcy	EUR	49	150
Nigeria	EUR	46	240
Norwegia	NOK	451	1500
Nowa Zelandia	USD	58	180
Oman	EUR	40	240
Pakistan	EUR	38	200
Palestyńska Władza Narodowa	jak w Izraelu
Panama	USD	52	140
Peru	USD	50	150
Portugalia	EUR	49	120
Republika Południowej Afryki	USD	52	275
Rosja	EUR	48	200
Rumunia	EUR	38	100
San Marino	jak we Włoszech
Senegal	EUR	44	120
Republika Serbii i Republika Czarnogóry	EUR	40	100
Singapur	USD	56	230
Słowacja	EUR	43	120
Słowenia	EUR	41	130
Stany Zjednoczone Ameryki (USA), w tym: -Nowy Jork -Waszyngton	USD	59	200
			350 300
Syria	USD	50	150
Szwajcaria	CHF	88	200
Szwecja	SEK	459	1800
Tadżykistan	EUR	41	140
Tajlandia	USD	42	110
Tanzania	USD	53	150
Tunezja	EUR	37	100
Turcja	USD	53	173
Turkmenistan	EUR	47	90
Ukraina	EUR	41	180
Urugwaj	USD	50	80
Uzbekistan	EUR	41	140
Wenezuela	USD	60	220
Węgry	EUR	44	130
Wielka Brytania	GBP	35	200
Wietnam	USD	53	160
Włochy	EUR	48	174
Wybrzeże Kości Słoniowej	EUR	33	100
Zimbabwe	EUR	39	90
Zjednoczone Emiraty Arabskie	EUR	39	200
Państwa inne niż wyżej wymienione	EUR	41	140

Przy podróżach do:

- Gibraltaru dieta i kwota limitu na nocleg wynosi jak w Wielkiej Brytanii,

- Hongkongu dieta wynosi 55 USD, a kwota limitu na nocleg 250 USD,

- Tajwanu dieta wynosi 40 EUR, a kwota limitu na nocleg 142 EUR.

Należność z tytułu diet oblicza się w następujący sposób:

1) za każdą dobę podróży zagranicznej przysługuje dieta w pełnej wysokości;

2) za niepełną dobę podróży zagranicznej:

a) do 8 godzin - przysługuje 1/3 diety,

b) ponad 8 do 12 godzin - przysługuje 50% diety,

c) ponad 12 godzin - przysługuje dieta w pełnej wysokości.

Pracownikowi, któremu zapewniono w czasie podróży zagranicznej bezpłatne, całodzienne wyżywienie, przysługuje jedynie 25% diety ustalonej zgodnie z powyższymi zasadami. Jeżeli natomiast zapewniono mu tylko niektóre posiłki, to kwotę diety zmniejsza się o koszt zapewnionego bezpłatnego wyżywienia (np. w przypadku korzystania przez pracownika z usługi hotelarskiej, w ramach której zapewniono mu wyżywienie), przyjmując, że każdy posiłek stanowi odpowiednio:

- śniadanie - 15% diety;

- obiad - 30% diety;

- kolacja - 30% diety.

Pracownikowi, który otrzymuje w czasie podróży zagranicznej należność pieniężną na wyżywienie, dieta nie przysługuje. Jeśli zaś ta należność pieniężna jest niższa od diety, to pracownikowi przysługuje wyrównanie do wysokości należnej diety.

Za każdy dzień (dobę) pobytu w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym w czasie podróży zagranicznej pracownikowi przysługuje 25% diety.

Natomiast za nocleg podczas podróży zagranicznej pracownikowi przysługuje zwrot kosztów w wysokości stwierdzonej rachunkiem, w granicach limitu określonego w poszczególnych państwach w załączniku do nowego rozporządzenia.

W razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% ww. limitu. Ryczałt ten nie przysługuje za czas przejazdu. W uzasadnionych przypadkach pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów za nocleg, stwierdzonych rachunkiem, w wysokości przekraczającej wskazany limit.

Pracownik nie ma jednak prawa do zwrotu kosztów noclegu ani do ryczałtu za nocleg, jeśli pracodawca lub strona zagraniczna zapewniają mu bezpłatny nocleg.

Pracownikowi przysługuje ponadto ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu z i do dworca kolejowego, autobusowego, portu lotniczego lub morskiego w wysokości jednej diety w miejscowości docelowej za granicą oraz w każdej innej miejscowości za granicą, w której pracownik korzystał z noclegu. W przypadku gdy pracownik ponosi takie koszty dojazdu wyłącznie w jedną stronę, ma on prawo do ryczałtu w wysokości połowy diety.

Na pokrycie kosztów dojazdów środkami komunikacji miejscowej pracownikowi przysługuje natomiast ryczałt w wysokości 10% diety za każdą rozpoczętą dobę pobytu w podróży zagranicznej.

Powyższe ryczałty na pokrycie kosztów dojazdów nie należą się, jeśli pracownik:

1) odbywa podróż zagraniczną służbowym lub prywatnym pojazdem samochodowym, motocyklem lub motorowerem;

2) ma zapewnione bezpłatne dojazdy;

3) nie ponosi kosztów, na pokrycie których są przeznaczone te ryczałty.

Pracodawca może wyrazić zgodę na zwrot kosztów przewozu samolotem bagażu osobistego o wadze do 30 kg, liczonej łącznie z wagą bagażu opłaconego w cenie biletu, jeżeli podróż zagraniczna trwa ponad 30 dni lub jeśli państwem docelowym jest państwo pozaeuropejskie.

W przypadku choroby powstałej podczas podróży zagranicznej pracownikowi przysługuje zwrot udokumentowanych niezbędnych kosztów leczenia za granicą. Zwrot tych kosztów następuje ze środków pracodawcy, z wyjątkiem świadczeń gwarantowanych udzielonych zgodnie z unijnymi przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej.

Nie podlegają zaś zwrotowi koszty zakupu leków, których nabycie za granicą nie było konieczne, koszty zabiegów chirurgii plastycznej i kosmetycznych oraz koszty nabycia protez ortopedycznych, dentystycznych lub okularów.

W razie zgonu pracownika za granicą, pracodawca ma obowiązek pokryć koszty transportu zwłok do kraju.

Pracownik otrzymuje zaliczkę w walucie obcej na niezbędne koszty podróży zagranicznej, w wysokości wynikającej ze wstępnej kalkulacji tych kosztów. Za zgodą pracownika zaliczka może być wypłacona w walucie polskiej, w wysokości stanowiącej równowartość przysługującej pracownikowi zaliczki w walucie obcej, według średniego kursu złotego w stosunku do walut obcych określonego przez Narodowy Bank Polski z dnia wypłaty zaliczki. Rozliczenie kosztów podróży zagranicznej jest dokonywane w walucie otrzymanej zaliczki, w walucie wymienialnej albo w walucie polskiej, według średniego kursu z dnia jej wypłacenia.

W przypadku odbywania podróży zagranicznej w połączeniu z przejazdem na obszarze kraju, stosuje się odpowiednio przepisy nowego rozporządzenia regulujące podróże krajowe.

Delegacje a podatek dochodowy

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnione od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:

a) podróży służbowej pracownika, 

b) podróży osoby niebędącej pracownikiem (o ile otrzymane świadczenia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów i zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów w firmie)

- do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju.

Poza tym nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w omawianym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Poza wyżywieniem, właściciel firmy może zaś w koszty działalności wliczyć wszelkie inne wydatki związane z wyjazdami zagranicznymi w wysokości faktycznie poniesionej, np. koszty noclegów, dojazdów (np. bilety na pociąg czy samolot), rozmaitych przejazdów (np. taksówką lub komunikacją miejską za granicą), o ile wydatki te zostały odpowiednio udokumentowane (np. biletami, fakturami VAT, rachunkami, paragonami itp.).

A.J.

Zespół Doradców Podatkowych Jacek Czernecki Spółka z o. o.
ul. Zagrody 20a, 30-318 Kraków
tel.: 12 260 98 10, e-mail: doradcy@doradcy.pl, www.doradcy.pl
Usługi księgowe i doradztwo podatkowe,
pomoc prawno-podatkowa oraz reprezentacja
Klienta przed aparatem skarbowym.