Kategorie

Jakie prawa ma podatnik w postępowaniu podatkowym

Bogdan Świąder
Bogdan Świąder
inforCMS
Podatnik, któremu organ podatkowy określa podatek w drodze decyzji, może na etapie postępowania bronić się przed niekorzystnym rozstrzygnięciem. Jak skutecznie to robić?

Kontrole przeprowadzane przez urzędy skarbowe lub urzędy kontroli skarbowej to codzienność w życiu podatnika, szczególnie przedsiębiorcy prowadzącego własną działalność. Efektem kontroli może być wydanie decyzji określającej podatek w innej wysokości niż wpłacony do urzędu. Wydanie decyzji poprzedza przeprowadzenie postępowania podatkowego. Podatnik może jednak już na etapie tego postępowania bronić się, przedstawiając argumenty przemawiające na jego rzecz lub korzystać z przysługujących mu uprawnień. Organy podatkowe obowiązane są natomiast zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Przeglądanie akt

Jednym z głównych uprawnień, z których podatnik może skorzystać w trakcie postępowania podatkowego, jest możliwość przeglądania akt sprawy. W ciągu całego okresu, w którym jest rozpatrywana sprawa (czyli w ciągu miesiąca, a w szczególnych wypadkach w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania) podatnik na prawo do wglądu do informacji i ustaleń, które stanowią materiał, na podstawie którego zostanie wydana decyzja.

W każdym stadium postępowania organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.

PONOWNE PRZESŁUCHANIE ŚWIADKA

Przeciwko przedsiębiorcy, który jest podatnikiem podatku od towarów i usług urząd skarbowy dokonał wszczęcia postępowania w zakresie zawyżenia zwrotu VAT. Organ podatkowy w związku z tym postępowaniem przesłuchał kilku świadków na okoliczność wystawiania faktur VAT, z których kontrolowany podatnik odliczył podatek naliczony. Urząd zawiadomił o tym podatnika, podając czas i miejsce, w ustawowym terminie, czyli na siedem dni przed przesłuchaniem. Podatnik nie skorzystał z tego prawa, co oznacza, że zrezygnował również z prawa do zadawania pytań świadkom. Wybór skorzystania lub nie z prawa do udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków zależy wyłącznie od strony. W takiej sytuacji podatnik nie może skutecznie powołać się na nieuczestniczenie w przesłuchaniu świadka i niemożliwość zadawania pytań, gdyż został o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu powiadomiony zgodnie z prawem. Nieuczestniczenie przez stronę w przesłuchaniu świadka nie może przesądzać o konieczności ponownego przesłuchania tego samego świadka - tym razem z jej udziałem.

Jednak istnieje jeden wyjątek, kiedy strona nie będzie miała możliwości zapoznania się ze wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w postępowaniu podatkowym. Strona nie ma prawa do wglądu do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z tymi dokumentami, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. W tym przypadku na takie postanowienie służy zażalenie.

Przeprowadzenie dowodu

Jeszcze w trakcie postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji podatnik może wystąpić z żądaniem przeprowadzenia dowodu. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ podatkowy powinien uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Jako dowód organ podatkowy musi dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie tylko jednak podatnik może wystąpić z inicjatywą dowodową. Organ podatkowy może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodu będącego w jej posiadaniu. Termin ustala się, uwzględniając charakter dowodu i stan postępowania, przy czym nie może on być krótszy niż trzy dni. Niestety, przedstawienie dowodu przez stronę lub żądanie jego przeprowadzenia nie rozstrzyga automatycznie o racjach podatnika. Podatnik może wypowiedzieć się odnośnie zebranych dowodów, ale to organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świa-dków, opinii biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i biegłym oraz składać wyjaśnienia.

PRZEGLĄDANIE AKT

Podatnik jest stroną postępowania w sprawie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok. W związku z tym przysługuje mu prawo do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. Dodatkowo może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Oznacza to, że strona ma możliwość wglądu do całości akt sprawy, a więc nie tylko do pism, adnotacji i protokołów sporządzanych przez organy podatkowe, ale również do wszystkich ewidencji i dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu. Dotyczy to również informacji na temat podatnika udzielanych przez banki i instytucje finansowe oraz innych pism otrzymanych od instytucji i urzędów. Ograniczenie w swobodnym dostępie do akt sprawy organ podatkowy może zastosować do znajdujących się w tych aktach dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Z kolei podatnik ma prawo do przeglądania akt sprawy w każdym stadium postępowania i tylko od niego zależy sposób skorzystania z tego prawa. Oznacza to, że może sam zdecydować, czy będzie się zapoznawał z aktami na bieżąco i wielokrotnie, czy jednorazowo przed wydaniem decyzji, czy w ogóle.

Składanie oświadczeń

Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia, organ podatkowy odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. W takim przypadku przed odebraniem oświadczenia organ podatkowy poucza podatnika o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz uprzedza o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.

Innym uprawnieniem podatnika jest zgoda na przesłuchanie. Organ podatkowy może przesłuchać stronę po wyrażeniu przez nią zgody. Do przesłuchania strony stosuje się przepisy dotyczące świadka, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Oznacza to, że przesłuchiwany podatnik może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub jego bliskich na odpowiedzialność karną, karną skarbową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania ustawowo chronionej tajemnicy zawodowej.

Stanowisko podatnika

Ostatnim uprawnieniem, które przysługuje podatnikowi przed wydaniem decyzji, jest możliwość oceny sprawy w kontekście zebranych przez organ podatkowy dowodów.

Przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podatnik nie musi być zawiadamiany, gdy

l w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca jej wniosek,

l ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie,

l następuje umorzenie zaległości podatkowych z urzędu,

l sprawa dotyczy zabezpieczenia i zastawu skarbowego,

l zostanie złożone zeznanie podatkowe przez podatników podatku od spadków i darowizn, jeżeli decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w tym zeznaniu.

ZAPOZNANIE PODATNIKA Z MATERIAŁEM DOWODOWYM

Podatnikowi zostało doręczone postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu w zakresie określenia podatku dochodowego za 2006 rok. Wszczęcie postępowania było następstwem zaniżenia podatku za 2006 rok w wyniku nieuwzględnienia w rozliczeniu przez podatnika wszystkich faktur na sprzedaż. W trakcie postępowania urząd skarbowy otrzymał faktury wystawione na sprzedaż przez podatnika od jego kontrahenta oraz załączył do akt sprawy zeznania tego kontrahenta, które potwierdzały przeprowadzone transakcje. W związku z tym urząd skarbowy wezwał podatnika do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, w tym między innymi z zeznaniami kontrahenta oraz kserokopiami faktur wystawionych przez podatnika, których on nie uwzględnił w rozliczeniu podatku za 2006 rok.

Jednocześnie organ podatkowy wysłał do innego urzędu skarbowego prośbę o sprawdzenie kontrahenta podatnika prowadzącego działalność w sąsiednim województwie. Urząd ten przesłał kserokopie faktur VAT, które wystawił kontrolowany podatnik. Okazało się, że również te faktury nie były uwzględnione przez podatnika w przychodach 2006 roku. Informację o istnieniu tych faktur organ podatkowy, który prowadził postępowanie, otrzymał już po tym, jak podatnik został zapoznany z materiałem dowodowym. Jeżeli gromadzone były jeszcze dowody po pierwotnym zapoznaniu podatnika ze sprawą, powinno nastąpić ponowne wyznaczenie terminu stronie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wyznaczenie tego terminu powinno nastąpić po całkowitym zakończeniu postępowania dowodowego (po zebraniu wszystkich dowodów w sprawie), bezpośrednio przed wydaniem decyzji.

Ważne!

Organ podatkowy może odstąpić od obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony

PRAWA PODATNIKA

Przed wydaniem decyzji podatnik ma prawo:

l brać czynny udział w każdym stadium postępowania,

l wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań,

l przeglądać akta sprawy w każdym stadium postępowania oraz sporządzać z nich notatek, kopii lub odpisów,

l żądać przeprowadzenia dowodu oraz uczestniczyć w przeprowadzaniu dowodu,

l otrzymać w postępowaniu podatkowym niezbędne informacje i wyjaśnienia o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.

CO MOŻE BYĆ DOWODEM

Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być:

l księgi podatkowe,

l deklaracje złożone przez stronę,

l zeznania świadków,

l opinie biegłych,

l materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin,

l informacje podatkowe,

l inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej,

l materiały zgromadzone w toku postępowania karnego,

l materiały zgromadzone w toku postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.


BOGDAN ŚWIĄDER

bogdan.swiader@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

l Art. 123, art. 178-179, art. 180-181, art. 188-192, art. 199 oraz art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.