Egzekwowanie odpowiedzialności za szkody w środowisku. Co może pokryć ubezpieczenie środowiskowe?

Odra największą katastrofą ekologiczną w historii Polski

W Polsce, na Odrze, wydarzyła się jedna z największych katastrof ekologicznych. Autorzy unijnego raportu dotyczącego tej rzeki wyliczyli, że umierała ona na odcinku prawie 500 kilometrów i wyłowiono z niej 360 ton martwych ryb. Przyczyną było zakwitnięcie złotych alg, które nadal się w niej znajdują. Dla uspokojenia Główny Inspektorat Ochrony Środowiska podaje, że nie zidentyfikowano podobnego zakwitu w żadnej innej polskiej rzece. Unia Europejska ostrzega natomiast, że podobny scenariusz może mieć miejsce, zwłaszcza tam, gdzie do wód wpuszczane są przemysłowe ścieki. 

W Polsce proces wykrywania wycieków i reagowania na nie wymaga poprawy. Obecnie ciężko ustalić sprawców zrzutów różnych substancji do rzek, jednak są na to sposoby, jak np. czujniki na rzekach. Pomóc może zastosowanie się do rekomendacji z raportu UE, takich jak zadbanie o szczegółowy i bieżący monitoring jakości wód oraz lepsza współpraca z sąsiednimi krajami. Najdokładniejsze dane dotyczące stanu Odry dostarczył czujnik niemiecki, zainstalowany we Frankfurcie nad Odrą. W raporcie wskazano również, że opóźniona i niepełna komunikacja i wymiana informacji między organami krajowymi utrudniły szybką reakcję i ograniczenie szkód.

Odpowiedzialność za szkody w środowisku

Również działająca w Polsce Najwyższa Izba Kontroli podkreśla potrzebę wprowadzenia zmian, które mogą przyczynić się do skuteczniejszego egzekwowania odpowiedzialności za szkody w środowisku – tym razem w odniesieniu do gospodarki odpadami.

Ubezpieczenie środowiskowe

W sytuacji, gdy do zanieczyszczenia rzeki lub zbiornika wodnego dojdzie wskutek prowadzonej działalności, ubezpieczenie środowiskowe pokrywa:

• koszty przywrócenia rzeki do stanu sprzed szkody czyli oczyszczania, zarybienia, odtworzenia roślinności, prowadzenia badań, utylizacji ryb martwych i wyłowionych zanieczyszczeń, w tym koszty transportu;
• koszty związane z poprawą wizerunku, które będą wynikiem zatrudnienia specjalistycznej firmy;
• w przypadku szkód osobowych, jeśli ktoś np. wykąpał się w zanieczyszczonej rzece– ubezpieczenie pokryje również roszczenia z tego tytułu, ale też koszty obrony prawnej, jeśli np. pojawią się roszczenia niesłuszne lub o zawyżonych kwotach o odszkodowanie – wówczas celem takiej obrony prawnej będzie wybronienie klienta przed takimi roszczeniami;
• jeśli ze względu na wyciek firma musi wstrzymać działalność – ubezpieczenie może pokryć koszty ubezpieczonego powstałe z tego powodu.

Autorem artykułu jest Łukasz Jastrzębski, menedżer ds. oceny ryzyka ubezpieczeń środowiskowych