Inwestowanie w sztukę - aspekty finansowe i podatkowe

Bezpieczna inwestycja

Historia pokazuje, że dzieła sztuki to jeden z najbezpieczniejszych nośników wartości materialnych. W przeciwieństwie do akcji, obligacji, jednostek funduszy inwestycyjnych, a nawet złota, czy kamieni szlachetnych – wartość obrazów i innych wytworów artystycznych stale rośnie. Wynika to z unikalności każdego z nich. Dlatego właśnie, inwestycje w sztukę są tak popularne w szczególności w okresach kryzysu finansowego – to one bowiem stanowią najlepsze zabezpieczenie przyszłości i mogą ochronić przed bankructwem.

Cierpliwość to podstawa

Inwestując w dzieła sztuki, trzeba się uzbroić w cierpliwość. Eksperci twierdzą, że czas oczekiwania na zyski wynosi minimum 4 – 8 lat. Oczywiście, jest to wartość orientacyjna, ponieważ wszystko zależy od tego, jakie obrazy kupujemy: inaczej sytuacja wygląda, jeżeli mamy możliwość zakupu dzieł uznanych artystów, inaczej zaś, gdy nabywamy portrety czy pejzaże malarza na początku swojej kariery artystycznej. Pewne jest jedno – wartość nabywanego dzieła najprawdopodobniej wzrośnie. Nie da się jednak przewidzieć precyzyjnie o ile – szczególnie, jeśli nie ma się odpowiednich kompetencji w zakresie oceny dzieł plastycznych. Pamiętać trzeba również o tym, że posiadanie drogocennego dzieła w swojej kolekcji nie oznacza, że w momencie kryzysu jego spieniężenie będzie proste i szybkie, jeżeli będziemy chcieli osiągnąć rozsądną stawkę.

Limity ulg i odliczeń w PIT 2014 / 2015

Jak inwestować, by zyskać?

Podstawą inwestowania w dzieła sztuki jest nabycie choć podstawowej wiedzy na temat tego, co na rynku jest obecnie popularne, czy tendencje wykazują inwestorzy. A to często wymaga lat pracy i zdobywania doświadczenia. Jeżeli jednak chcemy zacząć inwestować w obrazy, a nie mamy potrzebnych kompetencji, zawsze możemy skorzystać z usług fachowców. Coraz popularniejsza jest oferta art banking, czy art concierge, a więc usługi doradcze w zakresie inwestycji na rynku dzieł sztuki. Stawiając na pomoc fachowca, możemy liczyć na pomoc tak na początku przygody z kupowaniem obrazów, jak i na doradztwo inwestycyjne, podatkowe i wiele więcej.

A w co konkretnie warto inwestować? Jak wynika z danych statystycznych, największa popularnością cieszą się dzisiaj dzieła sztuki współczesnej. Mowa tutaj zarówno o obrazach uznanych twórców z lat 60-tych czy 70-tych np. Zdzisława Beksińskiego, jak i tych najmłodszych, którzy dopiero rozpoczynają karierę. W przypadku tych ostatnich, inwestycja najczęściej wymaga niewielkich nakładów finansowych, ale czas oczekiwania na zwrot poniesionych wydatków, jak i wysokość zysku są niepewne.

Kalkulatory

Brak podatku od dochodu dla osób prywatnych

Inwestowanie w sztukę przez osoby prywatne może być korzystne z podatkowego punktu widzenia. Polskie prawo bowiem – w przeciwieństwie na przykład do francuskiego – traktuje obrazy, czy rzeźby podobnie jak inne elementy majątku ruchomego. Oznacza to, że sprzedaż indywidualna dzieła sztuki (pod warunkiem, że od jego zakupu upłynęło ponad 6 miesięcy) nie jest objęta podatkiem od dochodu. A to duża różnica – szczególnie, gdy porównamy tę formę inwestycji z lokatami, obligacjami i tym podobnymi.

Obrót dziełami sztuki a działalność gospodarcza

Sprzedaż rozumiana jako czynność prawna (prowadzona w ramach działalności gospodarczej) podlega opodatkowaniu – podatek VAT wynosi 23%. Co jednak w przypadku osób, które prowadzą własną działalność, ale sprzedają dzieła z prywatnego majątku?

Ustalenie, czy sprzedający zbywa dzieło jako podatnik VAT, czy osoba prywatna może być problematyczne – nawet jeżeli działalność firmy nie ma związku z obrotem dzieł sztuki. Organy podatkowe mogą zinterpretować sprzedaż jako czynność prawną np., gdy dokonujemy jej, planując kolejne tego typu operacje. Dlatego też należy się uczciwie przyjrzeć charakterowi transakcji i zadbać, by umowa sprzedaży została sporządzona bardzo starannie – tak, by nie było wątpliwości co do prywatnego jej charakteru.

500 pytań o VAT - odpowiedzi z interpretacjami MF

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Rafał Jankowski, Partner Zarządzający Cafe Finance, www.cafefinance.pl