Najbliższe kluczowe decyzje dla rynku finansowego w Polsce - dyrektywa MiFID II i zmiany opłat

Na implementacje parlamenty narodowe mają czas do 3 lipca 2017 roku, a dyrektywa w całym obszarze wspólnego rynku wejdzie w życie 3 stycznia 2018 roku. Z informacji Rządowego Centrum Legislacji można wyczytać, iż projekt zmiany ustawy jest właśnie konsultowany publicznie, stąd komunikat KNF dotyczący stanowiska, które zajęła komisja. Urząd proponuje ograniczenie opłat: manipulacyjnych pobieranych przez pośredników, za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi oraz za umorzenie jednostek uczestnictwa/certyfikatów inwestycyjnych.

Sama dyrektywa MiFID II z dużym prawdopodobieństwem ograniczy rynek funduszy inwestycyjnych poprzez ujawnienie informacji o opłatach pośredników i zachętach dystrybutorów. Widać to już
na zachodzie Europy (Anglia i Holandia - całkowity zakaz zachęt) gdzie zaostrzone przepisy dyrektywny zawęziły ofertę banków do macierzystych produktów inwestycyjnych. Wariant restrykcyjny dyrektywy dociążony ograniczeniami przychodów Towarzystw Funduszy i dystrybutorów prawdopodobnie spowoduje bardzo duże zawężenie rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce.

Wiele firm inwestycyjnych nie wytrzyma. Już teraz rynek jest dość płytki, wymagania i próg wejścia są ogromne. Po wdrożeniu dyrektywy w zaostrzonej formie i ograniczeniu opłat jedynym podmiotem, który będzie mógł otworzyć w Polsce TFI będzie zagraniczny oddział banku inwestycyjnego.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Co więcej, już zaraz większość polskich przedsiębiorców będzie ochoczo korzystało z paszportu europejskiego rejestrując firmy inwestycyjne w Luksemburgu lub na Malcie, omijając tym samym rodzimą Komisję.

Same regulacje europejskie zmierzają w dobrym kierunku, ponieważ ochrona drobnych nieprofesjonalnych inwestorów jest bardzo ważna. Bardziej sprawiedliwy, bezpieczniejszy, efektywniejszy rynek z jasnymi zasadami – takie wartości przyświecały przy projektowaniu owych zmian. Warunkiem koniecznym będzie informowanie klienta o opłatach przed zawarciem transakcji, jak i w trakcie trwania inwestycji.

Dystrybutorzy tak naprawdę zostaną odcięci od prowizji jeżeli nie będą mieli odpowiednio szerokiej oferty i analiz, czyli nie będą faktycznym doradcą finansowym. Obecnie pośrednicy sprzedają produkt, który daje im jak największy zysk. Po wejściu w życie dyrektywy zostanie to mocno ograniczone. Zmiana przepisów będzie skutkowała również wzrostem bezpieczeństwa poprzez przejrzystość obrotu, zwiększą się obowiązki informacyjne oraz zmniejszy się przestrzeń do manipulacji.

Kilka tygodni temu NIK ogłosił raport o ochronie nieprofesjonalnych uczestników rynku finansowego. Ośmiu na dziesięciu inwestorów straciło pieniądze na rynku walutowym. Straty osób fizycznych w ciągu 4,5 roku wyniosły ponad 2,1 mld zł dlatego konieczna jest ochrona inwestora indywidualnego.

Jeżeli chodzi o dyrektywę i jej akty rozporządzające należy je wprowadzić i przestrzegać, ale nie niszcząc własnego rynku kapitałowego. Konsolidacja funduszy inwestycyjnych w części przypadków jest potrzeba, ale przy takiej konstrukcji i kierunku, w którym podążamy za 3-4 lata na rynku kapitałowym zostaną tylko i wyłącznie Towarzystwa wspierane przez banki i zakłady ubezpieczeń.  Niestety już naszą standardową cechą narodową jest projektowanie starych zmian (z 2014 roku) na ostatnią chwilę oraz w zaostrzonej formie. W związku z tym wszystkie analizy robione do tej pory mogą być niewystarczające. Miejmy nadzieję, że zmiana środowiska prawnego nastąpi na tyle szybko, żeby móc w sposób przemyślany przygotować się do trzęsienia rynku finansowego.

W drugim komunikacie KNF ogłasza, że proponowane zmiany w zakresie opłat nie wejdą w życie przez cały rok 2018, a następnie zostaną rozłożone w czasie do 2022 roku. Miejmy nadzieję,
że w obszarze regulacyjnym osiągnięty zostanie kompromis pomiędzy ochroną nieprofesjonalnych podmiotów, a biznesem tych profesjonalnych.

Jacek Kaliński
Prezes zarządu Clever Investment sp.k.
www.cleverinvestment.pl