REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Protokół stanu faktycznego – charakter prawny

Protokół stanu faktycznego – charakter prawny
Protokół stanu faktycznego – charakter prawny
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Jak tanio pozyskać mocny dowód stanu rzeczy przed rozpoczęciem sprawy sądowej? Wymogi formalne, moc dowodową i dopuszczalność wykorzystania protokołu stanu faktycznego przedstawia Mariusz Bujacz, prawnik z kancelarii KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI – SPÓŁKA PARTNERSKA.

Protokół stanu faktycznego jest dokumentem, w którym komornik dokonuje obiektywnego opisu stanu rzeczy czy okoliczności zastanych na moment sporządzania relacji.

Autopromocja

Protokół ten został uregulowany w art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U.2016.1138.t.j., dalej: „Ustawa o KSiE”) jako jedna z innych czynności powierzonych komornikom. Instytucja wywodzi się z prawa francuskiego, gdzie jest wykorzystywana bardzo szeroko m.in. w procesach z zakresu rękojmi i gwarancji, wypadków drogowych, nieuczciwej konkurencji, naruszenia praw patentowych, naruszenia posiadania oraz w sprawach z zakresu prawa lokalowego [Marciniak A., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, LexisNexis, 2014].

W Polsce nie jest to jednak popularny środek dowodowy o czym świadczy znikoma ilość orzecznictwa, które uwzględnia omawiane zagadnienie. Jest to spowodowane przede wszystkim niezwykle lakoniczną regulacją ustawową i brakiem jakichkolwiek szczegółowych przepisów kodeksowych odnoszących się do tej materii.

Sprawdź: INFORLEX SUPERPREMIUM

Protokół stanu faktycznego - wymogi formalne

Sporządzenie protokołu stanu faktycznego, zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 3 Ustawy o KSiE, może nastąpić na wniosek każdego zainteresowanego przed wszczęciem postępowania sądowego. Z takim wnioskiem może wystąpić np. osoba mająca zamiar wszcząć postępowanie lub osoba, która wie, że będzie pozwana. Uprawnienie to przysługuje również sądowi i prokuratorowi, a także organizacjom społecznym. Po wszczęciu postępowania protokół jest sporządzany wyłącznie na zarządzenie sądu lub prokuratora. Polecenie do sporządzenia protokołu nie musi być wydane w formie zarządzenia, dopuszczalne jest zawarcie takiego polecenia również w odpowiednim postanowieniu ww. organów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Protokół stanu faktycznego powinien czynić zadość wszystkim elementom wymaganym przez art. 809 k.p.c., czyli zawierać: oznaczenie miejsca i czasu czynności; imiona i nazwiska stron oraz innych osób uczestniczących w czynności; sprawozdanie z przebiegu czynności; wnioski i oświadczenia obecnych; wzmiankę o odczytaniu protokołu; podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisu; podpis komornika.

Ustawa nie przewiduje jednak żadnych wymagań co do samego opisu sporządzanego przez komornika. Z samej nazwy instytucji wynika jednak jasno, że opis powinien być tylko obiektywnym zapisem obserwacji dokonanych przez komornika. Nie jest dopuszczalne zamieszczanie przez komornika w treści protokołu jakichkolwiek ocen - własnych lub osób uczestniczących przy sporządzaniu protokołu, informacji o konsekwencjach faktycznych lub prawnych opisywanego faktu, zdarzenia, czy innego opisywanego przedmiotu [Świeczkowski J. (red.), Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz., LEX, 2012]. Protokół stanowi jedynie utrwalenie danego stanu rzeczy i ocena przedstawionych w nim faktów należy wyłącznie do sądu. To jednak nie zawsze sprawdza się w praktyce, gdyż w orzeczeniach sądów powszechnych pojawiają się protokoły stanu faktycznego w których komornicy dokonują samodzielnej interpretacji.

Moc dowodowa

Protokół stanu faktycznego należy do dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c., a więc stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Powoduje to, że protokół jest bardzo silnym dowodem w procesie dzięki art. 252 k.p.c., który stanowi, że „strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić”. Protokół pozwala więc przerzucić ciężar dowodu na stronę przeciwną w procesie.

Należy jednak pamiętać, że odnosi się to tylko do treści zawartej w protokole a nie konsekwencji z nich wynikających. Potwierdza to orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II CSK 372/09: „Przepis art. 244 § 1 k.p.c. normuje formalną moc dowodową dokumentu urzędowego i nakazuje traktować jako udowodnioną jedynie jego treść. Materialna zaś moc dowodowa dokumentu urzędowego i jego znaczenie dla wyniku postępowania są przedmiotem oceny według zasad przewidzianych w art. 233 k.p.c.”. Łatwo można ulec złudzeniu, że przedstawiony protokół zapewnia dowód w danej kwestii, głównie z powodu jego dużej wiarygodności wynikającej z faktu, iż jest sporządzony przez funkcjonariusza publicznego. Trzeba mieć jednak na uwadze, że ocena podanych faktów dokonana przez sąd może różnić się całkowicie od naszych wcześniejszych przypuszczeń.

Serwis Biznes

Dopuszczalność wykorzystania protokołu

Wskazany wyżej art. 2 ust. 3 pkt 3 Ustawy o KSiE mówi o protokole stanu faktycznego w kontekście „procesu sądowego”. Nie powinno ulegać wątpliwości, że zwrotowi temu należy nadawać szersze znaczenie przedmiotowe, które obejmuje zakresem wszelkie postępowania sądowe. Nie ma żadnych przeszkód, aby protokół stanu faktycznego sporządzony przez komornika mógł być wykorzystany zarówno w postępowaniu cywilnym (obejmującym również postępowanie nieprocesowe) jak i w postępowaniu karnym i sądowoadministracyjny [Marciniak A., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, LexisNexis, 2014].

Do niedawna kwestia dopuszczalności protokołów w postępowaniu administracyjnym nie była rozstrzygnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie sygn. akt II SA/Kr 773/16 stwierdził, że “skoro zatem można sporządzić protokół przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego na żądanie zainteresowanego, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby tym zainteresowanym była strona postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowe i aby protokół taki posłużył także w celach dowodowych organowi administracyjnemu”. W świetle tego orzeczenia dopuszczono dowód z protokołu stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym. W tym samym orzeczeniu sąd wskazał, że należy taki protokół traktować jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

Komornik może odmówić sporządzenia protokołu stanu faktycznego z przyczyn uzasadniających jego wyłączenie (art. 9 Ustawy o KSiE), a także wówczas, gdyby sporządzenie takiego protokołu stanowiło naruszenie porządku prawnego, w szczególności wykroczenie [Marciniak A., Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, LexisNexis, 2014].


Koszt

Wynagrodzenie za sporządzenie protokołu stanu faktycznego reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 10 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat czynności komorników niebędących czynnościami egzekucyjnymi (Dz. U. Nr 42, poz. 289), które określa opłatę stałą w wysokości 3% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za każdą rozpoczętą godzinę czynności, którą to opłatę komornik pobiera za sporządzenie protokołu stanu faktycznego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, w roku 2017 opłata za każdą rozpoczętą godzinę czynności przez komornika wynosi 106,11 zł.

Autopromocja

Coraz częstsze występowanie protokołów stanu faktycznego w orzecznictwie wskazuje na rosnącą świadomość istnienia tego środka dowodowego wśród uczestników postępowań sądowych (wzmianki o protokołach stanu faktycznego w orzeczeniach znajdujących się Systemie Analizy Orzeczeń Sądowych zaczynają się pojawiać regularnie dopiero od 2012 roku). Jego duża wiarygodność poparta autorytetem funkcjonariusza publicznego stanowi atrakcyjny dla strony sposób utrwalenia okoliczności faktycznych. Nadal jednak jego występowanie jest sporadyczne, na co wpływ może mieć brak kodeksowych regulacji w tym zakresie i koszty jakie trzeba ponieść wraz z jego sporządzeniem.

The article was prepared by KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI based in Cracow, Poland, specialising in cross border cases, with its focus on new technologies, corporate law, IT, litigation and life science. It discusses the protocol of the state of facts as a strong evidence in the Polish litigation.

Mariusz Bujacz, prawnik (specjalizacja: obrót gospodarczy cross border) z kancelarii KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI – SPÓŁKA PARTNERSKA z siedzibą w Krakowie, specjalizującej się w sprawach transgranicznych (cross border) oraz w obsłudze firm branży life science i IT, omawia protokół stanu faktycznego, jako mocny i relatywnie tani środek dowodowy w sądowym dochodzeniu roszczeń w prawie polskim.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Obligacje skarbowe [marzec 2024 r.] - oprocentowanie i oferta obligacji oszczędnościowych (detalicznych)

    Ministerstwo Finansów w komunikacie z 23 lutego 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych Skarbu Państwa, które będą sprzedawane w marcu 2024 roku. Oprocentowanie tych obligacji nie zmieniło się w porównaniu do oferowanych w lutym br. Od 26 lutego br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany.

    Podatek od emisji CO2 w produkcji rolnej. Naukowcy obliczyli ile powinien wynosić

    W raporcie zamówionym przez rząd Danii eksperci zaproponowali wprowadzenie podatku od emisji CO2 w produkcji rolnej. Opłacie sprzeciwiają się rolnicy, a konsumenci obawiają się wzrostu cen mleka i mięsa.

    Składka na ubezpieczenie wypadkowe w 2024 roku - zmiany od 1 kwietnia. Obniżenie stopy procentowej składki dla 32 grup działalności

    Opublikowany 23 lutego 2024 r. projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków przewiduje zmianę  kategorii ryzyka dla 32 grup działalności, dzięki czemu nastąpi obniżenie stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Tylko w przypadku jednej grupy działalności nastąpi wzrost kategorii ryzyka i tym samym wzrost stopy procentowej składki wypadkowej. Zmiany będą obowiązywać od składek należnych za kwiecień 2024 r.

    Projekt ustawy o kryptoaktywach. Będzie nadzór nad rynkiem i ochrona inwestorów

    Projekt ustawy o kryptoaktywach przewiduje wprowadzenie nowych rozwiązań w obszarze sektora rynku kryptoaktywów, mających na celu realizację prawa unijnego, w szczególności w zakresie skutecznego nadzoru nad tym rynkiem i ochrony inwestorów. Ustawa, z pewnymi wyjątkami, ma wejść w życie z dniem 30 czerwca 2024 roku.

    Rada Ministrów zajmie się projektem nowelizacji ustawy o rachunkowości

    Nowe przepisy mają wprowadzić do polskiego porządku prawnego unijne przepisy, które nakładają na duże firmy obowiązek publikacji danych o zapłaconych podatkach.

    MF ujawniło plany dotyczące podatku Belki - nie zostanie zniesiony, a jedynie zmodyfikowany

    Nie będzie całkowitego zniesienia podatku Belki, a jedynie modyfikacja obowiązujących przepisów. Tak wynika z wypowiedzi Jarosława Nenemana, wiceministra finansów. Co czeka inwestorów i oszczędzających?

    VAT 2024: czy ujemny podatek należny zwiększa podatek naliczony?

    Należy wprowadzić przepis prawa o charakterze uściślającym, który w art. 29a ustawy o VAT dotyczącego podstawy opodatkowania, oraz w art. 86 ustawy o VAT wprowadzi uprawnienie do rozliczania w czasie ujemnego podatku należnego oraz nakaz takiego rozliczania ujemnego podatku naliczonego – postuluje prof. dr hab. Witold Modzelewski

    Dlaczego gospodarka strefy euro słabnie wobec USA od czasu wprowadzenia waluty euro?

    W ciągu 25 lat od wprowadzenia euro przewaga gospodarcza Stanów Zjednoczonych nad strefą euro zwiększyła się niemal trzykrotnie. W 1999 r. roku, kiedy wprowadzono walutę euro, gospodarka USA była o 11% większa niż gospodarka strefy euro pod względem parytetu siły nabywczej. Od tego czasu różnica ta wzrosła do 30% - piszą eksperci Allianz Trade w obszernym opracowaniu Allianz Research: „Europa wydaje się pozostawać w tyle za Stanami Zjednoczonymi na wielu frontach” w lutym 2024 r.

    Masz czteroletnie obligacje skarbowe indeksowane inflacją? Opłaca się teraz sprzedać i kupić nowe takie same

    Czteroletnie obligacje indeksowane inflacją otrzymają w marcu 2024 r. oprocentowanie niższe niż Ministerstwo Finansów oferuje za nowe papiery tego samego typu. Ze strony inwestorów racjonalnym działaniem byłoby umorzenie starszych serii i zakup nowych papierów. Konwersja może dotyczyć papierów o wartości około…  84 mld zł. Tak radzi w komentarzu z 23 lutego 2024 r. Emil Szweda z Obligacje.pl,

    Ile wynosi obecnie stopa bezrobocia? Co pokazują dane GUS?

    Stopa bezrobocia wynosząc w końcu stycznia 5,4% była o 0,3 pkt proc. wyższa niż miesiąc wcześniej - tak wynika z danych GUS. Na przełomie lutego i marca stopa bezrobocia może sięgać 5,4% - 5,5% przy liczbie bezrobotnych na poziomie 840 – 850 tys. osób.

    REKLAMA