Biznes ma dość! Domaga się prostych i stabilnych podatków. Jest 100 postulatów

• Estoński CIT dla większych firm? Przedsiębiorcy chcą rozszerzenia
• Fiskus się myli, a firmy płacą – czas na większą odpowiedzialność urzędów
• Odsetki i zwroty podatków – koniec finansowego uderzenia w firmy?
• Powolne sądy, szybkie areszty – przedsiębiorcy chcą zmian w prawie karnym
• Rosnące koszty pracy – firmy nie wytrzymują presji podwyżek
• Polska gospodarka na rozdrożu – czy rząd usłyszy głos biznesu?
• Jest nadzieja na poprawę. Rząd ogłosił zmiany w podatkach i prawie dla firm

Polscy przedsiębiorcy alarmują – prowadzenie biznesu w Polsce staje się coraz trudniejsze. Skomplikowany system podatkowy, rosnące koszty pracy, przewlekłe postępowania sądowe i nadużywanie tymczasowych aresztowań w sprawach gospodarczych to tylko niektóre z problemów, z jakimi muszą się mierzyć. Firmy domagają się uproszczenia przepisów, rozszerzenia estońskiego CIT na grupy kapitałowe i holdingi oraz większej stabilności prawa. Czy rząd wysłucha ich postulatów, zanim kolejne przedsiębiorstwa zdecydują się na przeniesienie działalności za granicę?

W grudniu ub.r., tygodnik Wprost opublikował raport „100 postulatów polskiego biznesu”, który współtworzyli m.in.: Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców, Rada Polskich Przedsiębiorców Globalnych, oraz Fundacja Praw Podatnika. Swoje postulaty zgłosiły również największe firmy z sektora rynku prywatnego.

Estoński CIT dla większych firm? Przedsiębiorcy chcą rozszerzenia

O co postulują dziś polscy przedsiębiorcy? Przede wszystkim o uproszczenie i ustabilizowanie systemu podatkowego. Obecnie trudno sobie wyobrazić prowadzenie nawet małej firmy bez korzystania z pomocy księgowej, a coraz częściej także doradcy podatkowego. Polskie firmy, zwłaszcza te o zasięgu międzynarodowym, dostrzegają również zalety ryczałtu od dochodów spółek.
Tzw. estoński CIT pozwala zatrzymać kapitał w spółce i dzięki temu skuteczniej konkurować z globalnymi koncernami. Dlatego postulaty dotyczą np. rozszerzenia możliwości rozliczania się estońskim CIT-em na grupy kapitałowe i holdingi. Ciekawą propozycją jest pomysł wprowadzenia zwolnienia z opodatkowania dywidend w sytuacji, gdy dywidenda jest reinwestowana w inną polską firmę.

Fiskus się myli, a firmy płacą – czas na większą odpowiedzialność urzędów

Z praktyki sporów z administracją skarbową, wśród propozycji znalazło się, by w przepisach Ordynacji podatkowej, regulujących stwierdzanie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa przez organ, dodać, że takie stwierdzenie powinno nastąpić w szczególności gdy decyzja nakłada na podatnika podatek wyższej niż należny.
Jednocześnie organy powinny zostać zobligowane do natychmiastowego zwrotu przedsiębiorcom pobranych kwot podatku po wyroku sądu uchylającym decyzję nakładającą podatek. Dziś na taki „zwrot” podatnicy czekają tygodniami lub miesiącami, co może negatywnie wpływać na płynność finansową firmy.

Odsetki i zwroty podatków – koniec finansowego uderzenia w firmy?

Kolejnym z postulatów jest wprowadzenie zasady nienaliczania odsetek za zwłokę po upływie 3 miesięcy od dnia wniesienia przez przedsiębiorcę skargi do sądu. Obecnie, podatnik, który chce bronić swoich praw i decyduje się na walkę w sądzie, ryzykuje nie tylko koniecznością zapłaty kwoty stwierdzonej w skarżonej decyzji w przypadku przegranej.
Do czasu wydania rozstrzygnięcia przez sąd musi liczyć się, również w przypadku przegranej, z ryzykiem dodatkowego ciężaru w postaci odsetek za zwłokę. A mając na uwadze wolno mielące tryby polskich sądów, przedsiębiorcy podejmujący się sporu z fiskusem narażają się na ryzyko wysokich kosztów odsetek.

Przedsiębiorcy proponują również, by skarbówka miała obowiązek zwracania z oprocentowaniem niesłusznie ustanowionych lub zawyżonych zabezpieczeń na majątku podatnika. Wreszcie przedsiębiorcy postulują, aby nie wprowadzać zapowiadanych obostrzeń podatkowych w zakresie działalności fundacji rodzinnych. Od wejścia w życie Ustawy o fundacji rodzinnej nie upłynęło jeszcze 2 lata, a już regulatorzy chcą pogarszać sytuację fundatorów i beneficjentów fundacji podnosząc, że nazbyt korzystają oni z preferencji podatkowych. A przecież ustawa miała na celu zachęcić właścicieli firm rodzinnych do tworzenia takich fundacji, a jednym z najważniejszych, jeśli nie najważniejszym, elementem tej zachęty miały być właśnie preferencje podatkowe.

Powolne sądy, szybkie areszty – przedsiębiorcy chcą zmian w prawie karnym

Przedsiębiorcy zgłaszają postulaty ograniczenia liczby powoływanych i wprowadzanych w życie nowych aktów prawnych, a w zamian podniesienie jakości już obowiązujących. W Polsce wciąż mamy do czynienia z nadprodukcją prawa, za którego zmianami przedsiębiorcy nie nadążają. Poza tym polscy regulatorzy prawa powinni się trzymać zasady „UE + 0”, czyli ukrócić praktykę uzupełniania implementowanych przepisów unijnych o dodatkowe obostrzenia, większe, szersze, niż to czego oczekuje Unia.
Sądy gospodarcze powinny działać szybciej. Jednocześnie należy skończyć z nagminnym stosowaniem tymczasowych aresztowań w sprawach gospodarczych. W maju 2024 r., Minister Sprawiedliwości RP Adam Bodnar przyznał, że w Polsce tymczasowe aresztowanie jest nadużywane. W ostatnich latach zastosowanie tego środka zapobiegawczego wzrosło dwukrotnie.

Rosnące koszty pracy – firmy nie wytrzymują presji podwyżek

Firmy postulują także o zrównoważenie tempa wzrostu pensji minimalnej. Rząd podnosi każdego roku, odgórnie, wysokość płacy minimalnej nie pytając pracodawców skąd wezmą pieniądze na sfinansowanie podwyżek. W ostatnich latach podwyżki miały miejsce nawet dwukrotnie w ciągu jednego roku. Ponadto tym nadal przedsiębiorcy wnioskują o wprowadzenie korzystnych zmian w składce zdrowotnej, przynajmniej o powrót do zasad jej rozliczania sprzed Polskiego Ładu, gdy przedsiębiorcy mogli obniżać podstawę swojego opodatkowania o wydatki poniesione na składkę.
Pracodawcy chcieliby, aby ZUS przejął na siebie ciężar wypłaty zasiłku chorobowego dla pracownika już od pierwszego dnia jego nieobecności w pracy. Obecnie ZUS przejmuje ten obowiązek dopiero od 34 dniach niezdolności do pracy. Pracodawcy chcieliby również uelastycznienia Kodeksu pracy i prawnych regulacji w zakresie zatrudnienia, szczególnie w kontekście umów o dzieło, zleceń i umów o pracę.

Polska gospodarka na rozdrożu – czy rząd usłyszy głos biznesu?

Podmioty odpowiedzialne za tworzenie prawa nie powinny zapominać, że ponad trzy czwarte polskiego PKB wytwarzają przedsiębiorcy, z czego blisko połowa firm to podmioty z sektora MŚP. Tymczasem z każdym rokiem przybywa nowych regulacji, zmian i obowiązków. Natomiast stale rosną koszty pracy, w tym samozatrudnienia, a urzędnicy w sytuacji sporu wciąż niezbyt chętnie rozstrzygają wątpliwości na korzyść podatnika. Mających równoważyć podwyżki nowych ulg nie można uznać za oszałamiające.
Wprowadzone po raz pierwszy w 2024 r. tzw. wakacje od ZUS, zwalniające jednorazowo przedsiębiorców od obowiązku odprowadzenia składek za własne ubezpieczenie społeczne przyniosły im zaledwie 1600 zł oszczędności. A po odjęciu wyższego opodatkowania i oskładkowania za następny miesiąc (brak zapłaty ZUS za grudzień 2024 r. spowodował zwyżkę PIT i składki zdrowotnej za styczeń 2025 r.), ulga ta dała przedsiębiorcom jeszcze mniej.

Jest nadzieja na poprawę. Rząd ogłosił zmiany w podatkach i prawie dla firm

Naciski biznesu przynoszą pozytywne skutki. Minister Krzysztof Paszyk ogłosiła już Pierwszy Pakiet Deregulacyjny to ponad 40 zmian dotyczących różnych obszarów działalności gospodarczej, na różnych etapach jej prowadzenia. Projektowane przepisy obejmują m.in. nowe zasady kontroli firm, usprawnienia w dialogu administracji z przedsiębiorcami, przejrzyste zasady tworzenia prawa gospodarczego.

Pojawią się nowe zasady kontroli w przedsiębiorstwach

Kontrole w przedsiębiorstwach będą prowadzone, ale na nowych zasadach, tak aby nie paraliżować działalności gospodarczej firm. Proponowane zmiany obejmą:

• skrócenie maksymalnego czasu kontroli u mikroprzedsiębiorców z 12 do 6 dni
• wprowadzenie obowiązku doręczenia przedsiębiorcy, przed wszczęciem kontroli, wstępnej listy informacji i dokumentów
• dostosowanie częstotliwości planowych kontroli do zidentyfikowanego stopnia ryzyka związanego z wykonywaną przez przedsiębiorcę działalnością (w przypadku niskiego ryzyka kontrola będzie przeprowadzana nie częściej niż raz na 5 lat, średniego – raz na 3 lata, a wysokiego – tak często, jak jest to wymagane dla zapewnienia przestrzegania przepisów)
• dopuszczenie możliwości wniesienia sprzeciwu wobec czynności kontrolnych

Postępowania administracyjne mają być prostsze

Rząd chce przyśpieszyć i uprościć postępowania administracyjne. Wprowadzimy rozwiązania usprawniające ich przebieg:

• wprowadzenie decyzji hybrydowej (decyzja zostaje wydana w formie papierowej, a załączniki w formie elektronicznej)
• zwiększenie wykorzystania tzw. „wezwań miękkich”, czyli możliwość wystąpienia do przedsiębiorcy bez wszczynania postępowania
• odejście od zasady dwuinstancyjności na rzecz jednoinstancyjności w kilku kolejnych postępowaniach administracyjnych
• wprowadzenie dodatkowych zachęt inicjujących prowadzenie mediacji w sprawach administracyjnych
• możliwość umarzania należności z tytułu kar administracyjnych i zaległych kar administracyjnych z urzędu
• elektronizacja postępowań przed Krajową Izbą Odwoławczą
• doprecyzowanie zasad liczenia karencji odnoszącej się do możliwości ponownego skorzystania z tzw. Małego ZUS Plus
• brak konieczności przedkładania w urzędzie dokumentu prokury lub pełnomocnictwa, jeżeli umocowanie można wykazać w oparciu o dostępne publicznie rejestry (KRS, CEIDG)

Przyjazne prawo gospodarcze dla przedsiębiorców

Przepisy deregulacyjne odnoszą się również do reguł kształtowania prawa gospodarczego. Ma być ono skuteczne, adekwatne i przyszłościowe. Proponujemy:

• odpowiednie vacatio legis projektów ustaw nakładających obowiązki na przedsiębiorców (6 miesięcy)
• zasadę równoważenia obowiązków administracyjnych (tzw. „one in, one out”), każdy nowy obowiązek dla firm będzie wiązał się z koniecznością likwidacji innego obciążenia w tym samym lub zbliżonym obszarze
• obowiązkową ocenę skutków regulacji ex post po 2 latach od wejścia w życie aktu prawnego, w przypadku braku możliwości przeprowadzenia konsultacji publicznych
• obowiązek cyklicznego opracowywania rządowego Programu regulacyjnego

Usprawnienia dotyczą również innych aspektów prowadzenia działalności gospodarczej, jak chociażby możliwości zawierania umowy leasingu w formie dokumentowej. Dziś zawarcie takiej umowy jest możliwe tylko w formy pisemnej, pod rygorem jej nieważności. Planowana jest również zmiana definicji rzemiosła i rzemieślnika. Do rzemiosła zostaną włączone usługi świadczone przez protetyka słuchu i optyka okularowego. Rzemieślnicy dostaną szeroki wybór prawnie dopuszczalnej formy prowadzenia działalności – nowa definicja rzemieślnika obejmie m.in. wszystkie spółki kapitałowe.