Dodatkowy odpis na ZFŚS – czy jest kosztem uzyskania przychodów

Kwestię płatności dokonywanych na rzecz Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej jako: "ZFŚS") reguluje art. 16 ust. 1 pkt 9 lit.b) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej jako: „ustawa o CIT”).

Zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaju fundusze tworzone przez podatnika; kosztem uzyskania przychodów są jednak odpisy i zwiększenia, które w rozumieniu przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych obciążają koszty działalności pracodawcy, jeżeli środki pieniężne stanowiące równowartość tych odpisów i zwiększeń zostały wpłacone na rachunek Funduszu.

W efekcie, kosztem uzyskania przychodów są odpisy i zwiększenia, obciążające zgodnie z przepisami ustawy o ZFŚS koszty działalności pracodawcy, pod warunkiem, że środki pieniężne stanowiące ich równowartość zostaną wpłacone na rachunek ZFŚS.

Czy odpis na zfśs jest kosztem podatkowym?

Zasady dokonywania odpisów na ZFŚS reguluje ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. Nr 43, poz. 163 z późn. zm., dalej jako :"ustawa o ZFŚS").

W art. 6 ust. 1 ustawy o ZFŚS czytamy, że odpisy i zwiększenia, o których mowa w art. 3-5 i 6a tejże ustawy oraz kwoty wypłaconych świadczeń urlopowych, o których mowa w art. 3 ustawy o ZFŚS obciążają koszty działalności pracodawcy. Stąd też dla celów podatkowych, istotne jest aby odpis na ZFŚS, także ten dodatkowy, został dokonany zgodnie z art. 3-5 i 6a ustawy o ZFŚS.

W kwestii możliwości uznania za koszt uzyskania przychodów podwyższonych odpisów na ZFŚS wypowiedział się m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 23.09. 2009 r., sygn.IPPB3/423-370/09-4/KK. W piśmie tym czytamy co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 4 ust. 1 ustawy o ZFŚS u pracodawców, o których mowa w art. 3 ust. 1 układ zbiorowy pracy może dowolnie kształtować wysokość odpisu na Fundusz; może również postanawiać, że Fundusz nie będzie tworzony. W myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy, odpisy i zwiększenia, o których mowa w art. 3-5 i 6a oraz kwoty wypłaconych świadczeń urlopowych, o których mowa w art. 3, obciążają koszty działalności pracodawcy. Przepis ten odnosi się również do odpisów ustalonych na podstawie art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym u pracodawców, o których mowa w art. 3 ust. 1, układ zbiorowy pracy może dowolnie kształtować wysokość odpisu na Fundusz; może również postanawiać, że Fundusz nie będzie tworzony. Biorąc powyższe pod uwagę organ podatkowy pragnie zauważyć, iż przepis art. 4 ust 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych daje prawo zakładowi pracy objętemu układem zbiorowym pracy do decydowania w jakiej wysokości (wyższej lub niższej od określonej w art. 5 ustawy) i w jaki sposób naliczy on odpis na fundusz. Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika iż, Wnioskodawca zatrudnia więcej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty na dzień 01.01.2009 r. oraz planuje dokonać zmiany układu zbiorowego pracy w zakresie zwiększenia funduszu socjalnego o dodatkowe odpisy. Ustalone w ten sposób odpisy mogą stanowić koszty uzyskania przychodów oczywiście pod warunkiem przekazania równowartości dodatkowego odpisu na rachunek bankowy Funduszu.

W konsekwencji, zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów dodatkowego odpisu nie będzie rodzić ryzyka podatkowego, jeżeli odpis ten zostanie przelany na rachunek  ZFŚS oraz zostanie dokonany na podstawie stosownych wewnątrzzakładowych przepisów prawa pracy (układ zbiorowy, regulamin wynagradzania), przewidujących możliwość jego dokonania zgodnie z ustawą o ZFŚS.

Wymóg dokonywania dodatkowych odpisów w zgodzie z ww. wewnątrzzakładowymi przepisami prawa pracy, określonymi w ustawie o ZFŚS jest szczególnie podkreślany w orzecznictwie organów podatkowych.

Odpisy na ZFŚS w 2012 roku

W interpretacji z 28 kwietnia 2010 r. (nr IBPBI/2/423-226/10/MO), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach analizował stan faktyczny, w którym korporacyjny podatnik na wniosek organizacji związkowych i na podstawie zawartego z nimi porozumienia, podjął uchwałę o dodatkowym zasileniu ZFŚS ze swoich środków obrotowych, przy czym w momencie zasilenia ZFŚS nie istniał w zakładowym układzie zbiorowym zapis o możliwości zwiększenia odpisu.

Na gruncie takiego stanu faktycznego, ww. organ podatkowy orzekł, iż skoro nie istniał zapis o możliwości dokonania zwiększonego odpisu na ZFŚS w układzie zbiorowym pracy, to taki odpis nie stanowi kosztów uzyskania przychodów.

Dla celów podatkowych istotne jest zatem aby na dzień dokonania dodatkowego odpisu na ZFŚS istniały odpowiednie sformułowania w zakładowym układzie zbiorowym pracy bądź regulaminie wynagradzania, stwarzające pracodawcy możliwość dokonania zwiększonych odpisów.

Odpis na ZFŚS stanowi pośrednie koszty uzyskania przychodów, przy czym przyjmuje się, że jego potrącalność w kosztach powinna nastąpić w dacie przekazania odpisu na rachunek ZFŚS (tak też Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w ww. interpretacji z 28.04.2010 r.).