Działalność w zakresie udzielania licencji prowadzona przez fundację rodzinną

• Cel i korzyści fundacji rodzinnej
• Definicje mienia i licencji
• Zwolnienie podmiotowe i licencja
• Powiązania i opodatkowanie

Cel i korzyści fundacji rodzinnej

W intencji ustawodawcy fundacja rodzinna nie jest instrumentem do prowadzenia działalności gospodarczej. Celem jej utworzenia powinno być gromadzenie mienia, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz spełnianie świadczeń na ich rzecz. Atrakcyjność tej formy zarządzania majątkiem rodzinnym wynika z podmiotowego zwolnienia fundacji rodzinnej z opodatkowania CIT na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2587 z późn. zm., dalej: uCIT).

Zwolnienie powyższe nie ma jednak zastosowania do działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. poz. 326 z późn. zm., dalej: uFR), w którym to przepisie wymieniony został dopuszczalny zakres działalności gospodarczej fundacji rodzinnej.

Zauważyć jednak należy, że uFR nie wprowadza definitywnego zakazu co do szerszego zakresu prowadzenia działalności gospodarczej przez fundację rodzinną. Zgodnie z art. 2 uFR to fundator określa w statucie fundacji rodzinnej jej szczegółowy cel.

Bez względu na niejasności w kwestii dopuszczalności prowadzenia przez fundację rodzinną działalności gospodarczej w zakresie wykraczającym poza wskazany w art. 5 uFR, działalność taka nie tylko nie uprawniałaby do korzystania ze zwolnienia podmiotowego, ale na podstawie art. 24 r uCIT, podlega opodatkowaniu 25% stawką CIT.

Definicje mienia i licencji

Pojęcie mienia zostało uregulowane w art. 44 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.), zgodnie z którym mieniem jest własność i inne prawa majątkowe. Licencja, w myśl art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509) jest umową o przeniesienie autorskich praw majątkowych lub umową o korzystanie z utworu, czyli przedmiotu prawa autorskiego.

Zwolnienie podmiotowe i licencja

W kontekście powyższego przyjąć należy, że udzielenie licencji stanowi działalność w zakresie udostępniania mienia do korzystania z utworu na innej podstawie niż najem lub dzierżawa i uzyskane z takiej działalności przychody korzystają ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 uCIT, o ile licencja udzielana jest podmiotowi niepowiązanemu z fundacją rodzinną.

„Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 8 uCIT zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 25, nie ma zastosowania do osiąganych przez fundację rodzinną przychodów z najmu, dzierżawy lub innej umowy o podobnym charakterze, której przedmiotem jest przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa lub składniki majątku służące prowadzeniu działalności przez beneficjenta, fundatora lub podmiot powiązany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 4 z fundacją rodzinną, beneficjentem lub fundatorem, przy czym wielkość udziałów i praw, o których mowa w art. 11a ust. 2 pkt 1, wynosi co najmniej 5%. Art. 11a ust. 1 pkt 4 uCIT definiuje podmioty powiązane na potrzeby przepisów o cenach transferowych.”

Powiązania i opodatkowanie

„W kontekście powyższego, 25% stawka CIT, wynikająca z art. 24r uCIT dotyczyć będzie m.in. dochodu uzyskanego przez fundację rodzinną z licencji udzielonej spółce, której udziały lub akcje posiada fundacja rodzinna, jeżeli funkcję członka organu takiej spółki kapitałowej pełni fundator, beneficjent, albo małżonek, krewny lub powinowaty do drugiego stopnia fundatora lub beneficjenta.”

Źródła:

• art. 2, art. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. poz. 326 z późn. zm.);
• art. 6 ust. 1 pkt 25, ust 8, art. 11a ust. 1 pkt 4 i art. 24r ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2587 z późn. zm.);
• art. 44 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.);
• art. 41 ust. 2  ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2509);
• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 września 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-2.4010.351.2023.3.ANK