Ulga na robotyzację. Czy można odliczyć wydatki na roboty powystawowe?

• Ulga w CIT na robotyzację. Czy można odliczyć wydatki na roboty powystawowe?
• Robot powystawowy nie jest nowym robotem - interpretacja Dyrektora KIS
• Nie ma w przepisach definicji robota fabrycznie nowego. Komentarz PwC

Ulga w CIT na robotyzację. Czy można odliczyć wydatki na roboty powystawowe?

Spółka (dalej: “Spółka”, “Wnioskodawca”) wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczył podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy wydatek poniesiony na nabycie części składowych do wytworzenia obiektów służących do obsługi robotów, stanowi kwalifikowany koszt uzyskania przychodów poniesionych na robotyzację - co uprawniać będzie Spółkę do odliczenia kwoty stanowiącej 50% kosztów uzyskania przychodów poniesionych w roku podatkowym w ramach ulgi na robotyzację (“Ulga”). 

Zgodnie ze stanem faktycznym, Wnioskodawca zajmuje się obróbką mechaniczną elementów metalowych oraz produkcją m. in. zamków i zawiasów. W celu automatyzacji zakupił nowe roboty przemysłowe. Następnie poniósł we własnym zakresie koszty przystosowania robotów do użytkowania w firmie nabywając części służące do budowy m. in stołów, osłon, obrotników itp., które zostały przez Wnioskodawcę wykorzystane do konstrukcji tych obiektów i stanowią one integralny element inwestycji w robotyzację dokonanej przez Wnioskodawcę. W uzupełnieniu wniosku wskazano również, że roboty, które nabyli nie są połączone z systemami teleinformatycznymi, usprawniającymi procesy produkcyjne podatnika, w szczególności z systemami zarządzania produkcją, planowania lub projektowania produktów oraz nie są zintegrowane z innymi maszynami w cyklu produkcyjnym.

W ocenie Wnioskodawcy, Spółka będzie miała prawo odliczyć od podstawy opodatkowania wydatki poniesione na zakup materiałów służących do wytworzenia we własnym zakresie części w postaci obrotników, obudów, stołów itp. służących zapewnieniu ergonomii oraz bezpieczeństwa pracy w odniesieniu do stanowisk pracy, gdzie zachodzi interakcja człowieka z robotami przemysłowymi, na zasadach określonych w art. 38eb. Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: Ustawa o PDOP).

Robot powystawowy nie jest nowym robotem - interpretacja Dyrektora KIS

Organ podatkowy (Dyrektor KIS) uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe, a uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 38eb ust. 3 Ustawy o PDOP przez robota przemysłowego rozumie się automatycznie sterowaną, programowalną, wielozadaniową i stacjonarną lub mobilną maszynę, o co najmniej 3 stopniach swobody, posiadającą właściwości manipulacyjne bądź lokomocyjne dla zastosowań przemysłowych, która spełnia łącznie cztery kategorie warunków wymienionych dalej w tym przepisie. 

W przypadku Wnioskodawcy, nie zostały spełnione dwa z czterech warunków wymienionych w ww. przepisie.  Ponadto z faktur dokumentujących nabycie robotów przemysłowych wynika, że część z nich to roboty powystawowe. 

W związku z tym, zdaniem Organu wykorzystywanie przez sprzedawcę robotów, maszyn i urządzeń oraz innych rzeczy do celów demonstracyjnych/wystawowych oznacza, że były one przez niego używane. W konsekwencji ich zakup nie stanowi kosztów nabycia fabrycznie nowych robotów przemysłowych lub innych środków trwałych w rozumieniu art. 38eb ust. 2 pkt 1 Ustawy o PDOP.  
Tym samym - zdaniem Dyrektora KIS - wydatek poniesiony na nabycie części składowych do wytworzenia obiektów służących do obsługi ww. robotów, które nie wpisują się w definicję robota przemysłowego, nie stanowi kwalifikowanego kosztu uzyskania przychodów poniesionego na robotyzację.

Nie ma w przepisach definicji robota fabrycznie nowego. Komentarz PwC

Należy przypomnieć, że ulga na robotyzację jest preferencją, która została wprowadzona do ustawy o PDOP (oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) od 1 stycznia 2022 roku. W ramach tej ulgi, podatnikom przysługuje prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania 50% kosztów poniesionych na inwestycje w robotyzację.

Odnosząc się do komentowanej interpretacji, należy zauważyć, że Dyrektor KIS słusznie wskazał, że przez robota przemysłowego, zgodnie z przepisem art. 38eb ust. 3. rozumie się automatycznie sterowaną, programowalną, wielozadaniową i stacjonarną lub mobilną maszynę, o co najmniej 3 stopniach swobody, posiadającą właściwości manipulacyjne bądź lokomocyjne dla zastosowań przemysłowych, która spełnia łącznie cztery kategorie warunków wymienionych dalej przepisie. Co do kwalifikacji wg tych kryteriów nie ma wątpliwości. Jednakże przyglądając się dalej uzasadnieniu interpretacji Organ stwierdził, że roboty powystawowe nie wpisują się w definicję robota przemysłowego, o której mowa w art. 38eb ust. 3 Ustawy o PDOP.

Zgodnie z art. 138eb ust. 2. Ustawy o PDOP, za koszty uzyskania przychodów poniesione na robotyzację uznaje się koszty nabycia fabrycznie nowych robotów przemysłowych.

Należy wskazać, że użyte w wyżej wymienionym przepisie pojęcie „fabrycznie nowy” nie zostało zdefiniowane w Ustawie o PDOP, ani też w innych przepisach prawa podatkowego. W związku z powyższym zasadnym jest dokonanie analizy tego pojęcia w oparciu o jego znaczenie słownikowe. Według Wielkiego Słownika Języka Polskiego Instytutu Języka Polskiego PAN: „fabryczny” to „taki, który został zrobiony w fabryce”, natomiast „nowy” oznacza „taki, który został wyprodukowany niedawno i nie jest zniszczony wcześniejszym używaniem przez kogoś”. Opierając się zatem o słownikowe znaczenie sformułowania „fabrycznie nowy”, ulga na robotyzację dotyczyć będzie robotów przemysłowych, maszyn i urządzeń oraz innych rzeczy, które nie były wcześniej używane. 

W świetle powyższego, istotna jest klasyfikacja danego robota przemysłowego (bądź innych urządzeń) jako fabrycznie nowe dokonana przez Organ. Jak wynika ze stanu faktycznego, część z nabytych robotów przemysłowych to roboty powystawowe, czyli roboty (zgodnie z praktyką rynkową) robot wystawiony do prezentacji dla klientów. Należałoby zatem przyjąć, że roboty te nie były wykorzystywane do działań produkcyjnych (np. w procesie produkcyjnym innych podatników), a jedynie do prezentacji konkretnego rodzaju robota. 

Zasadniczo zatem, stanowisko przyjęte przez Dyrektora KIS wydaje się być wyjątkowo surowe w przedstawionym stanie faktycznym. Jeżeli bowiem dany roboty przemysłowy nie był faktycznie wykorzystywany w procesie produkcyjnym, a jedynie na potrzeby prezentacji danego robota przez dostawcę, to trudno uznać, iż nie spełnia on wymogów wskazanych w art. 38eb ustawy o PDOP (tak długo jak nie był on faktycznie używany). 

Przyjęcie takiego stanowiska przez organy podatkowe może w praktyce nie odpowiadać realiom rynkowym. Część podatników dokonujących zakupu takich urządzeń decyduje się na nabycie powystawowych egzemplarzy (z uwagi na niższą cenę bądź preferencyjne warunki), które - zasadniczo - pełnią jedynie funkcję informacyjną oraz prezentacyjną dla potencjalnych nabywców. Pozbawienie tych podatników prawa do stosowania ulgi na robotyzację wydaje się być podejściem zbyt restrykcyjnym oraz niezgodnym z celem wdrożenia ulgi na robotyzację (wsparcia procesów automatyzacyjnych u producentów). 

Należy mieć zatem nadzieję, że organy podatkowe uwzględnią praktykę rynkową przy interpretowaniu przepisów dotyczących ulgi na robotyzację. 

Marcin Idczak, Manager
Tobiasz Olczak, Senior Associate
Karolina Balcerowska, Associate
PwC Polska