Czy wypłacone odszkodowanie za skradziony ładunek przewoźnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów

Zasady zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określa w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Warunkiem uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu, jest wykazanie związku pomiędzy poniesieniem wydatku, a możliwością uzyskania dzięki temu przychodów.

Oznacza to, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu wymienionych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, jeżeli pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami, w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów. Są to, więc koszty bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskanym przychodem oraz koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika, związane z funkcjonowaniem firmy. 

Polecamy: serwis PIT

Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. 

Przy ewentualnym zaliczeniu wypłaconego odszkodowania do kosztów uzyskania przychodów najistotniejsze jest więc określenie czy zdarzenie prawne które doprowadziło do wypłaty odszkodowania było skutkiem wadliwie wykonanej usługi, co skutkowałoby wyłączeniem kwot wypłaconych z kosztów uzyskania przychodów na podstawie ww. art. 23 ust. 1 pkt 19 ustawy o PIT, czy też jako usługę niewykonaną, co z kolei wymagałoby ustalenia związku z przychodami umożliwiającego zaliczenie wydatków do kosztów podatkowych.

Przedsiębiorca wykonujący przewozy towarów odpowiada na zasadzie ryzyka za szkody wyrządzone w przewożonym towarze powstałe podczas transportu. W przypadku uszkodzenia lub kradzieży przewożonego towaru firma transportowa zobowiązana jest do naprawienia szkody. Wynika to z przepisów kodeksu cywilnego oraz prawa przewozowego.

Umowa ubezpieczenia może zawierać postanowienia nakładające na ubezpieczającego obowiązek zachowania rozsądnych środków ostrożności przy zabezpieczeniu mienia, których niedopełnienie uprawnia ubezpieczyciela do odmowy wypłaty świadczenia ubezpieczeniowego w całości lub w części, jeśli niedopełnienie tych obowiązków miało wpływ na powstanie szkody lub jej rozmiar.

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Również z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT wynika, że podatnik prowadząc działalność gospodarczą i kwalifikując wydatki do kosztów podatkowych czyni to przy zachowaniu reguł należytej staranności. Wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów muszą być wynikiem racjonalnego i celowego działania podatnika a nie skutkiem zaniedbań, czy braku staranności.

Jeżeli więc podczas transportu towaru doszło do jego kradzieży, a jednocześnie zostanie udowodnione, że przewoźnik nie zachował należytej staranności (np. doszło do kradzieży, bo kierowca zatrzymał się na niestrzeżonym parkingu) wówczas wypłacone odszkodowanie nie zostanie zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.