Dochody z pracy w Estonii – rozliczenie PIT

Rezydencja podatkowa

Zgodnie z przepisami polskiej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) za polskiego rezydenta podatkowego uznaje się osoby, przebywające w Polsce dłużej niż 183 dni w danym roku, bądź też posiadające tu ośrodek interesów życiowych.

Oznacza to, że jeżeli dana osoba, podejmując pracę w Estonii np. pozostawi najbliższą rodzinę w Polsce, dla celów rozliczeń z fiskusem będzie ona traktowana jako polski rezydent podatkowy. 

Wiąże się z tym obowiązek deklarowania i opodatkowania w Polsce dochodów uzyskiwanych w innych państwach.

Jednakże w sytuacji, w której ta sama osoba  przeniosłaby do Estonii swój ośrodek interesów życiowych i spędzałaby w Polsce mniej niż 183 dni w roku, będzie ona uważana za nierezydenta podatkowego Polski.

Jak wiadomo, osoba, która jest uznawana za rezydenta podatkowego w danym kraju ma obowiązek zapłaty w tym kraju podatku obliczonego od całości swoich dochodów (bez względu na miejsce ich uzyskania).

Podobnie jak w innych krajach, również w Estonii, osoby uznane za tamtejszych rezydentów podatkowych podlegają opodatkowaniu od całości swoich światowych dochodów w tym kraju.

Osoby posiadające status estońskich nierezydentów podatkowych podlegają opodatkowaniu jedynie od dochodów mających swe źródło w Estonii (np. dochodów za pracę wykonywaną na jej terytorium, czy też osiąganych z nieruchomości położonych w tym kraju).

Zgodnie z wewnętrznym prawem Estonii, za osoby posiadające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w tym kraju uznawane są te, których długość pobytu na jego terytorium przekracza 182 dni w 12-miesięcznym okresie, oraz urzędnicy państwowi oddelegowani do wykonywania pracy za granicą.

Bogactwo ulg

Osoby, podlegające estońskiemu systemowi podatkowemu, mogą skorzystać z szerokiego wachlarza ulg i zwolnień. Wśród nich występuje wspólne rozliczenie z małżonkiem, a także możliwość zwolnienia z podatku określonych dochodów. Do tych ostatnich należą w szczególności: kwalifikowane dochody z zagranicznych umów o pracę, dywidendy krajowe czy tzw. kwalifikowane dywidendy zagraniczne, a także niektóre tzw. kwalifikowane przychody z kapitałów pieniężnych itd.

Polecamy: Ja ustalić podatek od dochodów z pracy za granicą?

Polecamy: Rozliczamy podatkowo swoje dochody z pracy za granicą  - PORADNIK

Aby skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania dochodów z zagranicznych umów o pracę należy łącznie spełnić dwa warunki:

1. przebywanie za granicą w związku z wykonywaną tam pracą dłużej niż 182 dni w 12-miesięcznym okresie;

2. podleganie dochodu z tej umowy opodatkowaniu za granicą, a także realna możliwość przedstawienia przez osobę zainteresowaną  dokumentów, wskazujących wysokość zagranicznego podatku dochodowego.

Dodatkowo, nie podlegają estońskiemu PIT wypłacane rezydentom podatkowym świadczenia w naturze (np. zwrot wydatków na zakwaterowanie, używanie samochodu służbowego w celach prywatnych, zwrot wydatków poniesionych w związku z podróżą służbową, pokrycie niektórych wydatków na edukację), które będą jednak opodatkowane na poziomie spółki.

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że do uiszczenia podatku od wskazanych dochodów osób fizycznych będą zobowiązane także spółki zagraniczne posiadające w Estonii zakład.

Na zakończenie warto wspomnieć, że w Estonii w 2011 r. obowiązuje liniowa stawka PIT w wysokości 21%.

Obowiązki administracyjne

Rokiem podatkowym w Estonii jest rok kalendarzowy. Estońscy rezydenci podatkowi mają obowiązek złożenia zeznania podatkowego do właściwego urzędu skarbowego w terminie do 31 marca następnego roku.

Na jego podstawie estoński urząd skarbowy przygotowuje dokument szacujący wysokość należności podatkowych danej osoby za miniony rok. Dokument ten powinien trafić do rąk podatnika na co najmniej 30 dni przed terminem zapłaty podatku, który przypada na 1 lipca następnego roku podatkowego.

Podatnicy, mający zastrzeżenia do wysokości należnego podatku mają prawo odwołania do władz skarbowych lub sądu administracyjnego, w terminie 30 dni od otrzymania dokumentu.

Zasadą jest pobór należnego podatku od dochodów osiąganych przez osoby będące estońskimi nierezydentami podatkowymi dokonywany przez płatników. Podatek musi zostać zadeklarowany i wpłacony na konto właściwego urzędu skarbowego do 10 dnia następnego miesiąca.

Niekiedy jednak podatnicy są zobowiązani do samodzielnego rozliczenia osiąganych dochodów (np. ze sprzedaży lub zamiany nieruchomości położonych w Estonii, majątku ruchomego podlegającego rejestracji w Estonii, itd).

Biorąc pod uwagę fakt, że w przypadku estońskich nierezydentów podatkowych, podatek pobrany u źródła w ciągu roku będzie podatkiem należnym do zapłaty, nie będą oni, co do zasady, zobowiązani do składania rocznego zeznania podatkowego. Obowiązek taki będzie jednak spoczywał na tych, którzy osiągnęli w ciągu roku dochody, od których nie pobrano podatku u źródła (np. przychody z kapitałów pieniężnych czy działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Estonii).

Polak w Estonii

W Estonii nie ma obowiązkowych wiz dla Polaków, oddelegowanych do wykonywania pracy w tym kraju.

Może się jednak okazać, że wymagane będzie wystąpienie do estońskich władz o zezwolenie na pobyt w Estonii w związku z wykonywaną na terenie tego kraju pracą, co powinno nastąpić w ciągu 3 miesięcy od dnia przyjazdu do tego kraju.

Wymóg ten nie dotyczy pracowników sezonowych oraz osób zatrudnionych na terytorium innego państwa członkowskiego, które przebywają w Estonii przynajmniej przez jeden dzień w tygodniu.

Zasady rozliczania podróży służbowych

Omawiając estoński system podatkowy, warto wspomnieć o specyficznych zasadach wypłaty diet i innych należności za czas podróży służbowej pracownika.

Polecamy: Gdzie rozliczyć dochody z pracy i zasiłku uzyskane za granicą?

Polecamy: Jak ustalić podatek od dochodów z pracy za granicą?

Podróż służbowa musi być bezpośrednio związana z zakresem obowiązków pracownika i odpowiednio udokumentowana. Zwrot wydatków i wypłata diet może być dokonana wyłącznie na podstawie pisemnej delegacji wystawionej przez pracodawcę, która powinna określać miejsce, czas i cel podróży służbowej, jak również wysokość należności.

Zwrot wydatków dotyczących podróży służbowych następuje na podstawie odpowiednich dokumentów potwierdzających ich poniesienie i wysokość, w ramach wyznaczonych limitów. Diety są wypłacane również w określonej prawem wysokości i nie jest wymagane dokumentowanie wydatków, na które są one przeznaczone (podobnie jak w Polsce).

Jednak istnieją również pewne minimalne kwoty i limity, poniżej których wydatki nie są zwracane, a diety nie są wypłacane. Przepisy regulują również wysokość kwot zwolnionych z opodatkowania. Wszelkie wypłaty przekraczające te limity stanowią dla pracownika dodatkowe świadczenie. Nie podlega ono jednak opodatkowaniu po stronie pracownika, lecz po stronie pracodawcy, tak jak wszelkie inne świadczenia w naturze bądź świadczenia nieodpłatne.

Aby otrzymać dietę z tytułu odbytej podróży, jej miejsce docelowe powinno być zlokalizowane, co najmniej 50 km od granicy obszaru administracyjnego, w którym znajduje się główne miejsce pracy pracownika. Minimalna dieta wynosi 350 koron estońskich (EEK) w przypadku zagranicznych podróży służbowych i 50 EEK w przypadku podróży krajowych.

Limit zwolnienia podatkowego wynosi odpowiednio 500 EEK i 80 EEK. Pracodawca może obniżyć kwotę diety o 70%, jeśli pracownik może skorzystać z bezpłatnego wyżywienia podczas podróży.

Minimalny limit zwrotu wydatków na nocleg wynosi 800 EEK dla zagranicznych podróży służbowych i 200 EEK dla podróży krajowych. Z kolei zwolnienie podatkowe przysługuje do wysokości odpowiednio 2000 EEK i 1200 EEK za każdy dzień podróży.

Jeśli chodzi o zwrot kosztów przejazdów, ubezpieczeń, wydatków na wizy itp., następuje on w całości bez opodatkowania, na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dotyczy to również sytuacji, gdy do przejazdu jest używany prywatny samochód pracownika (z wyjątkiem kosztów jego napraw i utrzymania).

Wszelkie inne udokumentowane wydatki związane z podróżą służbową mogą być zwrócone pracownikowi bez opodatkowania do wysokości 35% maksymalnej diety dla zagranicznych podróży służbowych oraz 100% maksymalnej diety dla podróży krajowych.

Wydatki poniesione w walutach obcych powinny zostać przeliczone na korony estońskie według kursu ogłaszanego przez Bank Estonii według kursu obowiązującego w dniu następującym po dniu powrotu z podróży służbowej.

Joanna Narkiewicz-Tarłowska jest starszym menedżerem, doradcą podatkowym w Zespole ds. Podatków Pracowniczych działu prawno-podatkowego PwC