Obliczanie 183 dni w związku z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania z Litwą

Co do zasady na gruncie typowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania pensje, płace i inne podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie otrzymuje z pracy najemnej wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie mogą podlegać opodatkowaniu zarówno w kraju miejsca zamieszkania jak i w kraju w którym praca jest faktycznie wykonywana. Tego rodzaju przychody (dochody) podlegają opodatkowaniu tylko w Państwie miejsca zamieszkania jeżeli zostaną spełnione przesłanki wskazane w znajdującej w konkretnej sprawie zastosowanie umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Koszty pracy po zmianach - multipakiet: książka, program, CD, teleporadnia

VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

Analizując postanowienia umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w  Warszawie dnia 20 stycznia 1994 r. (dalej jako UPO z Litwą) należy wskazać, że wynagrodzenie, jakie osoba mająca miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (Polska) otrzymuje z pracy najemnej, wykonywanej w drugim Umawiającym się Państwie (Litwa), podlega opodatkowaniu tylko w pierwszym Państwie (w Polsce), jeżeli:

a) odbiorca przebywa w drugim Państwie przez okres lub okresy nie przekraczające łącznie 183 dni podczas każdego dwunastomiesięcznego okresu, rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku  podatkowym, i

b) wynagrodzenie jest wypłacane przez pracodawcę lub w imieniu pracodawcy, który nie ma miejsca zamieszkania lub siedziby w drugim Państwie (na Litwie), i

c) wynagrodzenie nie jest ponoszone przez zakład lub stałą placówkę, którą pracodawca posiada w drugim Państwie (art. 15 ust. 2 UPO z Litwą).

Przywołana regulacja wskazuje jako jedną z przesłanek na okres przebywania w danym państwie (limit 183 dni). Nieprzekroczenie wskazanego limitu przebywania za granicą oraz spełnienie pozostałych przesłanek pozwala na opodatkowanie przychodów (dochodów) z pracy najemnej jedynie w kraju miejsca zamieszkania. Bardzo ważne jest więc prawidłowe wyliczenie limitu przebywania (limitu ilości dni w których pracownik przebywa na terytorium Litwy).

Zgodnie art. 15 ust. 2 UPO z Litwą okres przebywania w drugim Państwie odniesiono do każdego dwunastomiesięcznego okresu, rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku  podatkowym. Okres ten w takiej sytuacji, należy liczyć uwzględniając łączny okres pobytu za granicą w trakcie ostatnich 12-stu miesięcy. Jak zwracają na to uwagę organy podatkowe, przy takiej redakcji przepisu należy brać pod uwagę wszystkie możliwe kolejne dwunastomiesięczne okresy, nawet okresy, które do pewnego stopnia pokrywają się z innymi. Oznacza to, że jeżeli na pobyt danej osoby w drugim państwie (Litwa) składa się kilka okresów, wtedy do ustalenia dni pobytu w tym państwie uwzględnia się wszystkie wcześniejsze okresy pobytu w dwunastomiesięcznym okresie.

W celu ustalenia czy pobyt w drugim państwie łącznie nie przekroczył 183 dni w okresie dwunastu miesięcy rozpoczynającym się lub kończącym w danym roku podatkowym należy wziąć pod uwagę okres dwunastu miesięcy liczony „do przodu” od dnia przybycia pracownika do drugiego państwa, ale także okres dwunastu miesięcy liczony „wstecz” od dnia wyjazdu tego pracownika z drugiego państwa (porównaj stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 26 listopada 2009r. nr IBPBII/1/415-675/09/MCZ).

Stosownie do postanowień Komentarza do Modelowej Konwencji w Sprawie Podatku od Dochodu i Majątku (OECD), stanowiącego wsparcie przy stosowaniu i interpretacji postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, obliczanie długości pobytu w danym państwie jest dokonywane poprzez stosowanie metody opartej na dniach fizycznej obecności (komentarz do art. 15). W ramach tej metody każda część dnia, nawet bardzo krótka, spędzona przez podatnika w danym państwie, liczy się jako dzień obecności w tym państwie przy obliczaniu okresu 183 dni. Jako dzień obecności liczone są: dzień przybycia i wyjazdu, wszystkie inne dni spędzone w danym państwie, także soboty i niedziele, święta narodowe, urlopy przed, w czasie i po zakończeniu działalności, dni choroby. Powyższe potwierdzają również organy podatkowe, przykładowo tak wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. IBPBII/1/415-39/12/AŻ. Natomiast nie bierze się pod uwagę dni spędzonych w tym państwie w czasie przejazdu między dwoma miejscami położonymi poza tym państwem. Każdy pełny dzień spędzony natomiast poza danym państwem, czy to w celach wakacyjnych, służbowych, czy z innej przyczyny, nie może być brany pod uwagę. W zakresie właściwego obliczania okresu 183 dni, nie ma znaczenia czy osoba przebywa w podróży służbowej czy jest oddelegowana do pracy za granicą (sposób liczenia pozostaje ten sam).

Podatek od spadków i darowizn 2015 - PDF

Spadki - testament, zachowek, dziedziczenie. Zmiany w prawie spadkowym 2015 – PDF

Końcowo należy zauważyć, że na gruncie zawieranych przez Polskę umów o unikaniu podwójnego opodatkowania można spotkać różne zapisy odnoszące się do okresu przebywania za granicą tj.:

- przebywanie w drugim państwie nie dłużej niż przez 183 dni w danym roku podatkowym lub

- przebywanie w drugim państwie nie dłużej niż przez 183 dni podczas dwunastomiesięcznego okresu rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku podatkowym (tak UPO z Litwą).

---

Mając na uwadze powyższe, należy wskazać że niezależnie od zapisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania metoda liczenia limitu przebywania za granicą (metody oparta na dniach fizycznej obecności) będzie taka sama, jednak odnoszona do różnych okresów tj.: roku podatkowego lub dwunastomiesięcznego okresu rozpoczynającego się lub kończącego w danym roku podatkowym.

Tomasz Musialski, Konsultant Podatkowy w Dziale Podatków Bezpośrednich ECDDP