Nieodpłatne świadczenia dla pracowników – ryczałtowa opłata za dowóz do pracy

W sprawie finansowania przez pracodawcę kosztów dojazdów pracowników do i z pracy Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pod wpływem wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 stycznia 2010 r., (sygn. akt I SA/Go 562/09) oraz wyroku NSA z 6 października 2011 r. (sygn. akt II FSK 697/10), uznał, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie można stwierdzić, czy dany pracownik w istocie otrzymał określone świadczenie i jaka jest jego wartość.

Dlatego też po stronie pracowników nie dochodzi do powstania dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stan faktyczny

Spółka zapewnia swoim pracownikom nieodpłatny dowóz do i z miejsca pracy. Spółka rozlicza się z przewoźnikiem ryczałtowo według liczby przejechanych kilometrów. Nie prowadzi przy tym żadnej ewidencji i ustalenie tego kto, ile razy i na jakiej trasie korzystał z przewozów jest niemożliwe.

Zdaniem Spółki nie jest możliwe ustalenie wartości przychodu poszczególnych pracowników z tego tytułu, dlatego też po stronie pracowników nie powstaje dochód do opodatkowania.

Historia sporu

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 3 września 2009 r. (nr ILPB2/415-617/09-4/TR) uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Spółka zaskarżyła interpretację do WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Go 562/09, uchylił zaskarżoną interpretację. 

Organ podatkowy wniósł 22 lutego 2010 r. skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ale skarga ta została oddalona na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II FSK 697/10.

Ryczałtowo opłacane nieodpłatne świadczenia nie zawsze mogą być zindywidualizowane

Jak wiadomo, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się m.in. świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o PIT, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Zatem, w przypadku usług zakupionych przez pracodawcę na rzecz pracowników, w tym także usług transportowych – wartość pieniężną tych świadczeń dla celów podatkowych ustala się wg ceny ich zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). 

Ale przychodem pracownika są wyłącznie te świadczenia, w przypadku których możliwe jest ustalenie wartości świadczenia przypadającego na poszczególnego pracownika.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W odniesieniu do wartości świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, ustawodawca przyjął więc, że muszą być one faktycznie otrzymane, a nie tylko postawione do dyspozycji.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy zasadnicze znaczenie ma stwierdzenie przez Sąd braku podstaw do przyjęcia wykładni, że samo zagwarantowanie pracownikowi możliwości bezpłatnego dowozu do pracy stanowić będzie przychód pracownika, podlegający opodatkowaniu w myśl przepisu art. 12 ust.1 ustawy o PIT. 

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pod wpływem ww. orzeczeń uznał, że w sytuacji, gdy wartości świadczeń pracowniczych nie można przyporządkować do świadczeń uzyskiwanych przez konkretnego pracownika – zwłaszcza wtedy, gdy tak jak w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, opłata wnoszona jest ryczałtowo za wszystkich pracowników – nie jest możliwe ustalenie w odniesieniu do konkretnego pracownika kwoty przychodu, w tym przypadku z tytułu finansowania przez pracodawcę kosztów dojazdów do i z pracy. Nie sposób bowiem stwierdzić, czy pracownik w istocie otrzymał określone świadczenie i jaka jest jego wartość. W konsekwencji, w niniejszej sprawie z opisanego tytułu po stronie pracowników nie dochodzi do powstania dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

---

Orzecznictwo zmieniło się na gorsze dla podatników

Jest to niestety tylko pozornie krzepiąca interpretacja. Pozornie, bo została wymuszona przez wcześniejsze orzecznictwo, które w ostatnim czasie się zmieniło.

Aktualnie sądy administracyjne rozpatrując kwestię nieodpłatnych świadczeń uzyskiwanych w trakcie imprez integracyjnych uznają, że przychód przypadający na danego pracownika można wyliczyć arytmetycznie. Dzieląc łączną kwotę wydatków poniesionych przez pracodawcę na zorganizowanie imprezy integracyjnej przez liczbę pracowników zaproszonych. Tak ustaloną cenę jednostkową (jednostkowy przychód) trzeba przypisać tylko pracownikom uczestniczącym w danej imprezie.

Wyjazdy integracyjne - ryczałtowe koszty imprezy dzielimy na każdego pracownika

Spółka płaci składkę na OC – członkowie zarządu mają przychód

Źródło: interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 2 marca 2012 r. (nr ILPB2/415-617/09/11-S/TR).