Karty przedpłacone na posiłki dla pracowników a podatek. Jakie obowiązki ma pracodawca?

Wartość przekazanych pracownikom kart przedpłaconych na posiłki profilaktyczne jest co do zasady przychodem pracowników ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy PIT. Ale przychód ten korzysta ze zwolnienia przewidzianego wyłącznie w art. 21 ust. 1 pkt 11b ustawy PIT. Dlatego na pracodawcy udostępniającym pracownikom takie karty nie ciążą z tego tytułu obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. 
Tak stwierdził Szef Krajowej Administracji Skarbowej, który decyzją z 24 marca 2023 r. (sygn. DOP3.8222.25.2023.EILK) dokonał zmiany niekorzystnej dla podatnika interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2 kwietnia 2019 r. 

Obowiązek wydawania posiłków profilaktycznych dla pracowników

O interpretację wystąpił pewien pracodawca, który ma obowiązek (na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. z 1996 r., Nr 60, poz. 279) wydanego na podstawie art. 232 Kodeksu pracy) zapewnienia pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnych posiłków profilaktycznych oraz napojów. 

Z powodów organizacyjnych (chodziło o pracowników pracujących w terenie – inspektorów transportu drogowego), w tym w szczególności braku personelu oraz odpowiednich pomieszczeń higieniczno-sanitarnych pracodawca nie ma możliwości wydania uprawnionym pracownikom posiłków lub artykułów spożywczych. Dlatego pracodawca zapewnia uprawnionym pracownikom korzystanie z posiłków profilaktycznych w punktach gastronomicznych przy wykorzystaniu kart przedpłaconych na okaziciela, w dniach wykonywania prac uzasadniających ich wydawanie, zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 5 w zw. z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. 

Karty te nie dają możliwości wypłaty gotówki z bankomatów.

Warto wskazać, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów (Dz. U. poz. 279): 
„2. Pracodawca zapewnia pracownikowi możliwość spożycia posiłku w czasie pracy w inny sposób niż wydanie jednego dania gorącego, w szczególności przez przekazanie produktów umożliwiających przygotowanie posiłku we własnym zakresie lub bonów, talonów, kuponów oraz innych dowodów uprawniających do otrzymania na ich podstawie takich produktów lub posiłku, jeżeli ze względu na rodzaj wykonywanej przez pracownika pracy lub ze względów organizacyjnych nie ma możliwości wydawania pracownikowi posiłku w tej formie.”.

Zwolnienie z podatku dochodowego dla posiłków profilaktycznych dla pracowników

Zdaniem pracodawcy wartość tych kart przedpłaconych na posiłki profilaktyczne jest zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11b) jak i w art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT. I dlatego pracodawca nie ma obowiązku pobierania od wartości tych kart zaliczki na podatek. 

Zgodnie z art. 21. ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT, wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw; 

A na podstawie art. 21. ust. 1 pkt 11b) ustawy o PIT, wolna od podatku dochodowego jest wartość otrzymanych przez pracownika od pracodawcy bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniających do uzyskania na ich podstawie posiłków, artykułów spożywczych lub napojów bezalkoholowych, w przypadku gdy pracodawca, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, nie ma możliwości wydania pracownikom posiłków, artykułów spożywczych lub napojów bezalkoholowych.

Obowiązek pracodawcy zapewnienia nieodpłatnie pracownikom zatrudnionych w szczególnie uciążliwych warunkach odpowiednich posiłków i napojów ze względów profilaktycznych wynika z art. 232 Kodeksu pracy, zgodnie z którym: 
„Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje tych posiłków i napojów oraz wymagania, jakie powinny spełniać, a także przypadki i warunki ich wydawania.” 

Rodzaje tych posiłków i napojów oraz wymagania, które powinny spełnić, a także przypadki i warunki ich wydawania określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 2 kwietnia 2019 r.  Nr 0113-KDIPT2-3.4011.92.2019.1.GG uznał stanowisko pracodawcy za nieprawidłowe. 
Jak zauważył Dyrektor KIS, pracodawca wydający te karty przedpłacone na posiłki profilaktyczne nie ma możliwości dokładnego ustalenia, jakie konkretnie posiłki nabywane są przez uprawnionych pracowników na podstawie tych kart. Tym samym pracodawca nie ma możliwości zweryfikowania, czy nabywane przez uprawnionych pracowników posiłki spełniają normy (kaloryczności, zawartości węglowodanów, tłuszczów i białek) określone w ww. rozporządzeniu w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów. Ta okoliczność nie pozwala pracodawcy - zdaniem Dyrektora KIS - skorzystać ze zwolnienia podatkowego.

Karty przedpłacone na posiłki profilaktyczne dla pracowników a PIT. Argumentacja Szefa KAS

Szef Krajowej Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 14e § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zmienił z urzędu interpretację indywidualną z 2 kwietnia 2019 r. Nr 0113-KDIPT2-3.4011.92.2019.1.GG wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, gdyż stwierdził jej nieprawidłowość.

Jak argumentował Szef KAS, „(…) z literalnego brzmienia przepisu art. 21 ust. 11b ustawy PIT nie wynika, aby na pracodawcę nałożony został dodatkowy obowiązek polegający na weryfikacji sposobu realizacji bonu, kuponu, lub innego dowodu uprawniającego pracownika do uzyskania na ich podstawie posiłków, artykułów spożywczych, lub napojów bezalkoholowych, w przypadku gdy pracodawca, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, nie ma możliwości wydania pracownikom posiłków, artykułów spożywczych lub napojów bezalkoholowych.
W świetle powyższego, wartość przekazanych pracownikom kart na posiłki profilaktyczne stanowi dla Państwa pracowników przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy PIT. Jednocześnie przychód ten korzysta ze zwolnienia przewidzianego wyłącznie w art. 21 ust. 1 pkt 11b ustawy PIT. W konsekwencji, w przedmiotowym zakresie nie ciążą na Państwu obowiązki płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.
W związku z tym Państwa stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu  faktycznego dotyczącego obowiązków płatnika w związku z przyznaniem uprawnionym pracownikom kart na posiłki profilaktyczne jest nieprawidłowe w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz prawidłowe w pozostałym zakresie.”

Argumentacja Szefa KAS jest jak najbardziej prawidłowa. Prawdą jest, że wydawanie kart przedpłaconych na posiłki profilaktyczne może nie dawać gwarancji spożycia przez pracowników posiłków spełniających konkretne normy. Jednak przepis art. 21 ust. 1 pkt 11b ustawy PIT nie nakłada żadnych obowiązków odnośnie weryfikacji zgodności z przepisami bhp posiłków dla pracowników.

Paweł Huczko