Czy umowa cash poolingu podlega opodatkowaniu PCC?

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) – dalej zwaną „ustawą”, określa zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu.

Podatkowi temu podlegają następujące czynności:
a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
c) umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów
i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
d) umowy dożywocia,
e) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
f) ustanowienie hipoteki,
g) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
h) umowy depozytu nieprawidłowego,
i) umowy spółki.

Wszelkie inne umowy cywilnoprawne zawierane przez strony pozostają zatem poza zakresem przedmiotowym tej ustawy.

Powyższe czynności są regulowane przez przepisy Kodeksu cywilnego, Kodeksu spółek handlowych oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Jeżeli zatem, zgodnie z odpowiednimi normami ww. aktów, umowa cywilnoprawna zawiera essentialia negotii jednej z enumeratywnie wymienionych w art. 1 ustawy czynności, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Konstrukcja umowy cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, nie zawiera wszystkich cech charakterystycznych (essentialia negotii) umowy pożyczki.

Polecamy: Podatki 2011

Polecamy: serwis Podatki osobiste

Dzięki usłudze cash poolingu przedsiębiorca należący do danej grupy przedsiębiorstw możne kompensować swoje niedobory środków finansowych nadwyżkami innych przedsiębiorstw oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W umowie cash poolingu występują przynajmniej trzy podmioty, mianowicie: podmiot posiadający wolne środki finansowe, podmiot posiadający niedobór środków finansowych oraz bank występujący w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na konkretny podmiot.

Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika.
Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich uczestników cash poolingu.

W związku z powyższym, zawarcie umowy cash poolingu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.