Czy odsetki uzyskane w ramach umowy cash pooling w SSE są wolne od CIT?

Tak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 16 lutego 2011 r., IBPBI/2/423-1630/10/PC.
Sprawa dotyczyła spółki, będącej członkiem grupy kapitałowej. Spółka prowadziła działalność na terenie specjalnej strefy ekonomicznej (dalej: SSE), a dochody z tej działalności, w części objętej zezwoleniem strefowym, podlegały zwolnieniu z CIT na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT.

Spółki z grupy zdecydowały o przystąpieniu do umowy cash poolingu, oferowanej przez bank. Polska spółka pełniła rolę uczestnika, zaś agentem (pool leaderem) była spółka włoska. W związku z powyższym, spółka zwróciła się do organu podatkowego z pytaniem, czy przychód z tytułu udziału w tej strukturze, pochodzący głównie z odsetek wypłacanych przez pozostałych jej uczestników, będzie podlegał zwolnieniu z tytułu prowadzenia działalności na terenie SSE?

Zdaniem spółki, jeśli przedmiotowe przychody dotyczą podmiotu prowadzącego działalność na terenie strefy, zwolnienie powinno znaleźć zastosowanie. Uzasadniając swoje stanowisko, spółka podała, że jej udział w strukturze cash poolingowej ma charakter pomocniczy w stosunku do działalności prowadzonej na terenie SSE.

Kiedy zapłacimy CIT od przychodów

Ponadto, celem umowy jest lepsze zarządzanie środkami pieniężnymi będącymi w dyspozycji spółki, pozyskanie tańszego niż bankowe finansowania inwestycji oraz bieżącej działalności. Z jednej strony spółka zyskuje zatem finansowanie działalności strefowej, z drugiej zaś korzysta z lepszego sposobu wykorzystania posiadanych środków.

Powyższe, zdaniem spółki, stanowi spełnienie przesłanek pozwalających na zaliczenie przychodów uzyskanych z cash poolingu do przychodów z działalności strefowej, podlegających zwolnieniu z CIT.

Organ uznał stanowisko spółki za prawidłowe, w uzasadnieniu przychylając się do podniesionych przez nią argumentów.

W praktyce – problem z wydzieleniem odsetek dotyczących działalności strefowej

Interpretacja potwierdza, że odsetki otrzymane z tytułu uczestnictwa w systemie kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash pooling) mogą korzystać ze zwolnienia z CIT – jednak tylko, jeśli powstają w związku z działalnością strefową.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o CIT., zwolnienie strefowe przysługuje wyłącznie z tytułu działalności prowadzonej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej i w ramach uzyskanego zezwolenia. Uczestnictwo w systemie cash poolingu nie stanowi działalności prowadzonej wprost na podstawie zezwolenia.

Dochody z takiej działalności mają jednak charakter pochodny w stosunku do dochodów z działalności podstawowej. Zdaniem Dyrektora, powinny być zatem kwalifikowane do tej działalności, której dotyczą.

Omawiana interpretacja jest kolejną, która podaje taką ogólną zasadę kwalifikowania przychodów i kosztów odsetek powstających w związku z uczestnictwem w cash poolingu. Dobrze, że organ wychodzi tu poza wąskie podejście i pozwala na kwalifikowanie do działalności strefowej również dochodów, które są z nią związane w sposób pośredni.

Przychód i dochód to nie to samo

Podobne podejście ugruntowało się już również np. w stosunku do odsetek powstających na rachunku bieżącym – a cash pooling może być przecież traktowany jako bardziej efektywna forma zarządzania środkami na rachunku bieżącym.

Zastosowanie takiej interpretacji w praktyce może jednak rodzić szereg problemów natury technicznej. W praktyce rzadko zdarza się, aby podatnik prowadził wyłącznie działalność strefową – zazwyczaj choć w niewielkim stopniu prowadzi również działalność pozastrefową, wykraczającą poza zakres uzyskanego zezwolenia strefowego.

W takim przypadku środki przekazywane do systemu cash poolingu mogą dotyczyć obu rodzajów działalności (szczególnie, że w większości przypadków dla obu typów działalności prowadzony jest wspólny rachunek bankowy). Ponieważ ze zwolnienia z CIT mogą korzystać tylko odsetki powstające w związku z działalnością strefową, pojawia się problem, jak wydzielić tę część przychodów z tytułu odsetek, która dotyczy wyłącznie działalności strefowej. Na ten temat organ się nie wypowiada.

Przychody muszą być alokowane bezpośrednio do danego rodzaju działalności – przepisy nie dopuszczają tu możliwości stosowania kluczy alokacji.

W związku z tym, jednym z możliwych sposobów podziału wydaje się być prowadzenie odrębnych rachunków bankowych dla działalności strefowej i pozastrefowej, i kalkulowanie odsetek dla poszczególnych rachunków oddzielnie.