Czy interpretacje podatkowe będą jednolite?

Indywidualne interpretacje podatkowe – propozycje Ministra Gospodarki

Zgodnie z obowiązującym obecnie stanem prawnym na podstawie art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, minister właściwy do spraw finansów publicznych może z urzędu zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

Propozycja Ministra Gospodarki zmierza do wprowadzenie możliwości występowania do Ministra Finansów o zmianę indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych, w przypadku występowania w obrocie prawnym interpretacji dotyczącej tego samego stanu prawnego i faktycznego, która byłaby sprzeczna z otrzymaną uprzednio przez podatnika interpretacją.

Propozycja Ministra Gospodarki nie dotyczy spraw rozstrzygniętych już na drodze postępowania sądowego.

Czyli jeżeli podatnik uzyska niekorzystną dla siebie indywidualną interpretację podatkową, a znajdzie wśród wydanych interpretacji dotyczących tego samego stanu faktycznego i prawnego korzystną (może to być interpretacja wydana dla innego podatnika) - będzie mógł zawnioskować do Ministra Finansów o zmianę tej niekorzystnej.

Minister Finansów musi bowiem dbać o jednolitość interpretacji w sprawach podatkowych.

Minister Gospodarki przytacza dla przykładu dwie interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej) i Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu).

Dwie spółki przedstawiły we wniosku analogicznie sformułowane pytanie: „Czy w związku z faktem prowadzenia działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej i korzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 34 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatkowa grupa kapitałowa, w skład której będzie wchodzić wnioskodawca, będzie podatnikiem o którym mowa w art. 1a ust. 1 ww. ustawy? Na pytanie zawarte we wniosku Izba Skarbowa w Bydgoszczy odpowiedziała negatywnie, natomiast Izba Skarbowa w Katowicach odpowiedziała pozytywnie.

Wydaje się jednak. że sytuacji, które będą identyczne pod względem prawnym, a zwłaszcza faktycznym nie będzie wiele. Stąd te nowe przepisy (jeżeli zostaną uchwalone, bo na razie mamy do czynienia z projektem założeń nowelizacji) nie będą chyba wykorzystywane powszechnie.

Projekt założeń nowelizacji (str. 55)

Ogólne interpretacje podatkowe – propozycje Ministerstwa Gospodarki

Obecnie obowiązujący przepis art. 14a Ordynacji podatkowej stanowi możliwość wydania przez Ministra Finansów interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego.

Zgodnie z przedmiotowym przepisem Minister Finansów dąży do zapewnienia jednolitego stosowania prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej, dokonując w szczególności jego interpretacji, przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów oraz Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W obecnym stanie prawnym interpretacja ogólna ma charakter wykładni przepisów prawa podatkowego. Podmiotem decydującym o potrzebie dokonania interpretacji ogólnej jest wyłącznie Minister Finansów.

Ogólne interpretacje podatkowe Ministra Finansów

Propozycja Ministra Gospodarki zmierza do wprowadzenia w art. 14a Ordynacji podatkowej możliwości wystąpienia przez reprezentatywne organizacje pracodawców i reprezentatywne organizacje związkowe z wiążącym Ministra Finansów wnioskiem o dokonanie interpretacji ogólnej przepisów prawa podatkowego.

Zdaniem Ministra Gospodarki wskazane jest wprowadzenie regulacji, które pozwolą na wystąpienie przez określone podmioty z wnioskiem do Ministra Finansów o dokonanie interpretacji ogólnej.

Proponuje się wprowadzenie uprawnienia dla reprezentatywnej organizacji związkowej w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr. 100, poz. 1080 z późn. zm.) oraz reprezentatywnej organizacji pracodawców w rozumieniu art. 7 ust. 3 tej ustawy do wystąpienia z wiążącym Ministra Finansów wnioskiem o dokonanie ogólnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Wniosek taki powinien zawierać uzasadnienie: konieczność dokonania interpretacji ogólnej z uwagi na zapewnienie jednolitego stosowania prawa oraz przedstawienie stanu faktycznego i prawnego wymagającego wydania takiej interpretacji.

Przedmiotowy wniosek powinien zostać rozpatrzony bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 30 dni. W odniesieniu do trybu wydawania tych interpretacji zastosowanie powinny mieć odpowiednio przepisy dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych.

Projekt założeń nowelizacji (str. 55)

Interpretacje podatkowe – propozycje nowelizacyjne Ministra Finansów

Warto też wiedzieć, że Minister Finansów przygotował równolegle swój projekt zmian przepisów ordynacji podatkowej w zakresie interpretacji podatkowych.

Projekt ten dotyczy w szczególności:

1) wprowadzenia delegacji umożliwiającej ministrowi finansów upoważnienie, w drodze rozporządzenia, podległych mu organów w kompetencję zmiany z urzędu interpretacji indywidualnej;
2) unormowania ochrony wnioskodawcy w przypadku błędnego pouczenia;
3) uchylenia art. 14e § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa wskazującego, iż zawiadomienie
o zmienionej interpretacji indywidualnej doręcza się podmiotowi, któremu w danej sprawie interpretacja została wydana;
4) zróżnicowania wysokości opłaty za wydanie interpretacji;
5) rozszerzenia określonego w art. 14h ustawy – Ordynacja podatkowa katalogu przepisów znajdujących odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnych, tj.:
a) art. 165 § 3b ustawy – Ordynacja podatkowa,
b) art. 208 ustawy – Ordynacja podatkowa
c) art. 215 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa;
6) unormowania w ramach art. 14h ustawy – Ordynacja podatkowa formy aktu administracyjnego w zakresie umorzenia postępowania interpretacyjnego, sprostowania oraz odmowy wydania interpretacji indywidualnej;
7) likwidacji wynikającego z art. 14i § 3 obowiązku umieszczania w Biuletynie Informacji Publicznej wniosków o wydanie interpretacji.

Dyrektorzy izb skarbowych będą mogli zmieniać interpretacje podatkowe

Odnośnie pierwszego punktu warto zwrócić uwagę, że Minister Finansów proponuje utworzenie nowej regulacji (np.14r) wskazującej, iż uwzględniając konieczność zapewnienia jednolitości i prawidłowości interpretacji indywidualnych oraz w celu usprawnienia procesu wydawania i zmiany interpretacji indywidualnych, Minister Finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, upoważnić podległe organy do:
1) wydawania interpretacji indywidualnych,
2) zmiany interpretacji indywidualnych, w jego imieniu i w ustalonym zakresie, określając jednocześnie właściwość rzeczową i miejscową upoważnionych organów.

Zatem Minister Finansów chce mieć możliwość upoważnienia podległych mu organów podatkowych do zmiany interpretacji indywidualnych.

Proponuje się również aby przepis ten obejmował delegację dla Ministra Finansów do określenia, w drodze rozporządzenia, wzoru wniosku o którym mowa w art. 14b § 1, zawierającego dane identyfikujące wnioskodawcę oraz dane wskazane w art. 14b § 2-5, oraz sposób uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 14f.

Na podstawie proponowanego nowego przepisu możliwe będzie wydanie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych rozporządzenia w sprawie upoważnienia do wydawania i zmiany interpretacji przepisów prawa podatkowego, w którym dodatkowo delegowane zostaną organom upoważnionym do wydawania interpretacji uprawnienia do ich zmiany z urzędu w przypadku:
1) stwierdzenia przez organ, w ramach rozpatrywania wniesionego przez wnioskodawcę wezwania do usunięcia naruszenia prawa, że wydana interpretacja jest nieprawidłowa przez co narusza przepisy prawa, oraz
2) stwierdzenia nieprawidłowości tzw. interpretacji milczącej.

Jak jest teraz

W obecnym stanie prawnym organy upoważnione do wydawania w imieniu Ministra Finansów interpretacji indywidualnych mogą dokonać zmiany podjętego rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.).

Zgodnie z jego treścią organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Korzystanie przez organy upoważnione z instytucji autokontroli powoduje jednakże znaczne rozciągnięcie w czasie procedury zmiany nieprawidłowej interpretacji, gdyż jej zainicjowanie możliwe jest dopiero po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Barierą do jej stosowania jest również ustawowy wymóg uwzględnienia skargi w całości. Stosownie natomiast do art. 14o § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa do interpretacji milczących stosuje się art. 14e. Oznacza to, iż w przypadku, gdy przedstawione w niej stanowisko jest nieprawidłowe, zmiany dokonać może wyłącznie minister właściwy do spraw finansów publicznych.

Stąd też, w celu szybkiego eliminowania z obrotu prawnego nieprawidłowych interpretacji milczących zasadne jest zdaniem Ministra Finansów wyposażenia organów upoważnionych w możliwość zmiany tego typu interpretacji.

Podkreślić jednocześnie należy, iż udzielenie upoważnienia do zmiany interpretacji indywidualnych nie pozbawi ministra właściwego do spraw finansów publicznych kompetencji w tym zakresie.

Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak również w doktrynie prawa podatkowego wskazuje się, iż udzielając normatywnego upoważnienia do wydawania interpretacji indywidualnych prawa podatkowego Minister Finansów nie pozbawił się jednocześnie prawa do wydawania tych interpretacji.

Powyższa reguła interpretacyjna znajdzie odpowiednie zastosowanie w zakresie upoważnienia do zmiany interpretacji indywidualnych.

Polecamy: Postępowanie podatkowe

Polecamy: VAT 2011

Błędne pouczenie nie zaszkodzi podatnikowi

Dodane ma zostać do art. 14c § 3 Ordynacji podatkowej drugie zdanie zawierające odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 214 ustawy – Ordynacja podatkowa, w myśl którego nie może szkodzić stronie błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia.

Przedmiotowa zmiana sprawi, że podmiot, który został błędnie pouczony, w zależności od rodzaju wadliwości, może pominąć negatywne dla siebie konsekwencje prawne.

Doręczenie interpretacji zmieniającej bez wątpliwości

Proponuje się uchylenie art. 14e § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Taki zabieg legislacyjny spowoduje, że zasady doręczeń interpretacji wydawanych na podstawie art. 14b oraz art. 14e będą jednolite. W wyniku proponowanej zmiany będzie jasne, że doręczeniu podlegała będzie interpretacja zmieniająca, a nie tylko zawiadomienie o jej wydaniu, co sugeruje obecnie obowiązujący art. 14e § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zamożni zapłacą 1000 zł za interpretację podatkową

Aktualnie wszyscy podatnicy opłacają wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej kwotą 40 zł.

Ale Minister Finansów uznał, że więksi podatnicy, czyli ci, którzy znajdują się we właściwości tzw. dużych urzędów skarbowych, powinni płacić 1000 zł.

Zgodnie z art. 5 ust. 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze zm.),chodzi o następujące rodzaje podmiotów:

1) podatkowe grupy kapitałowe;

2) banki;

3) zakłady ubezpieczeń;

4) jednostki działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538) oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych;

5) jednostki działające na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

6) oddziały lub przedstawicielstwa przedsiębiorstw zagranicznych;

7) osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które:
a) w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego, albo
b) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwami położonymi za granicą lub w ich kontroli, albo posiadają udział w kapitale takich przedsiębiorstw, albo
c) są zarządzane bezpośrednio lub pośrednio przez nierezydenta w rozumieniu przepisów prawa dewizowego lub nierezydent dysponuje co najmniej 5 % głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, albo
d) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego jednocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym w rozumieniu innych ustaw lub w jego kontroli albo posiadają jednocześnie udział w kapitale takich podmiotów.

Zdaniem Ministra Finansów są to podmioty duże lub o skomplikowanej strukturze własnościowej, organizacyjnej i kapitałowej, przez co zagadnienia zawarte we wnioskach o wydanie interpretacji indywidualnych składanych przez te podmioty na ogół charakteryzują się wysokim stopniem złożoności i wymagają dużego nakładu pracy.

Przygotowanie interpretacji dla tego typu wnioskodawców wymaga najwięcej czasu, a co się z tym wiąże, generuje największe koszty.

Minister Finansów zauważa też, że (…) analiza składanych przez te podmioty wniosków wskazuje, że wielokrotnie stanowią one wystąpienia o udzielenie porady prawnej w celu optymalizacji podatkowej.

Trudno oprzeć się wątpliwości, czy Minister Finansów będzie miał wystarczającą motywację do projektowania bardziej czytelnych przepisów podatkowych, skoro na wyjaśnianiu tych skomplikowanych będzie coraz więcej zarabiał?

Do wniosków o wydanie interpretacji podatkowych składanych elektronicznie będzie się odpowiednio stosowało art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, co będzie oznaczało, za dzień złożenia takiego wniosku będzie uznany dzień wprowadzenia wniosku do systemu teleinformatycznego organu podatkowego.

Projekt z 10 lutego 2010 r. nowelizacji ordynacji podatkowej oraz ustawy o PIT autorstwa Ministra Finansów