Kategorie

Kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu?

e-file sp. z o.o.
Producent aplikacji i rozwiązań pomocnych w biznesie oraz w kontaktach z urzędami
Kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu?
Fotolia
Z najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że służebność przesyłu nie jest rozumiana jako posiadanie samoistne, dlatego przedsiębiorca przesyłowy nie jest uznawany za podatnika podatku od nieruchomości, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Właściciel gruntu, na którym znajduje się taka infrastruktura, będzie więc w większości przypadków musiał uiszczać cały podatek od nieruchomości.

Według aktualnego opracowania Głównego Urzędu Statystycznego, sieć kanalizacyjna w Polsce w 2019 roku osiągnęła długość ponad 165 tysięcy kilometrów i podłączono do niej aż 3,5 miliona budynków mieszkalnych. Ta struktura cały czas jest rozbudowywana - w zeszłym roku jej długość wzrosła o 2,8%. Kolejne rury muszą łączyć się z istniejącą siecią - tak aby tworzyć przepustową siatkę połączeń. W praktyce oznacza to, że często linie te muszą iść przez tereny nieruchomości prywatnych czy należących do innych podmiotów, niż skarb Państwa. Podobnie dzieje się z sieciami kanalizacyjnymi, energetycznymi czy telekomunikacyjnymi. Takie rozwiązania mogą zostać uregulowane prawnie przez tak zwane służebności przesyłu. Postawione słupy energetyczne czy poprowadzone rury, niewątpliwie ograniczają prawa i możliwości właścicieli, posiadaczy, czy użytkowników gruntów. W tym miejscu (gdzie istnieje sieć i służebność przesyłu) nie mogą postanowić nowych budynków, czy inwestować lub zakres takich działań jest ograniczony. Pojawiło się więc pytanie - kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu? Temat na tyle złożony, że podobne sprawy trafiły na sądowe sale rozpraw.

Podatek od nieruchomości – zagadnienia główne, przedmiot i podmiot

Podstawowym aktem prawnym regulującym podatki od nieruchomości, jest Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku, o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z jej brzmieniem, przedmiotem podatku od nieruchomości są nieruchomości lub obiekty budowlane, w tym: grunty, budynki i ich części, budowalne lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości mogą być natomiast praktycznie wszystkie rodzaje podmiotów: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, a nawet spółki nieposiadające osobowości prawnej. Podatnikiem stają się, gdy są jednocześnie właścicielem, posiadaczem lub użytkownikiem nieruchomości pod określonymi przez ustawodawcę warunkami (określonymi przede wszystkim w art. 3 Ustawy podatki i opłaty lokalne). 

Wyciąg z przepisów (art. 3 ust. 1 Ustawy podatki i opłaty lokalne):

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Służebność przesyłu – uregulowania

Reklama

Służebność przesyłu została unormowana w przepisach ustawy kodeks cywilny, w Dziale III - służebności, Rozdziale III - służebność przesyłu. Zgodnie z brzmieniem ustawy, służebność przesyłu może zostać ustanowiona na rzecz przedsiębiorcy. Jest to regulacja wykorzystywana przede wszystkim przy konieczności uregulowania słupów energetycznych, stojących na powierzchni gruntu , a tym samym w najmocniejszy sposób ograniczających prawo do korzystania z niego.

Wyciąg z przepisów (art. 305¹ kodeksu cywilnego):
Nieruchomość  można  obciążyć  na  rzecz  przedsiębiorcy,  który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art.49 §1,  prawem  polegającym  na  tym,  że  przedsiębiorca  może  korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Przykłady praktyczne – orzecznictwo w Polsce

W ostatnim okresie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa, dotycząca podatku od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu. Dnia 19 maja 2020 roku zapadł wyrok, w sprawie o sygnaturze akt II FSK 2420/19. Spór pomiędzy stronami sprawy dotyczył opodatkowania gruntów, na których zostały postawione słupy i linie energetyczne wchodzące w skład elektroenergetycznej linii przesyłowej. Sprawa dotyczyła terenów Parku Narodowego, dlatego rozważania Sądu w dużej mierze musiały obejmować kwestie ochrony przyrody i ewentualnych zwolnień podatkowych. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny podjął się też szerokiej analizy przepisów obowiązujących powszechnie, w tym przede wszystkim - Ustawy podatki i opłaty lokalne.  Kluczowa stała się tutaj wykładnia art. 3 ust 2 pkt 2 powyższego aktu prawnego, gdzie Sąd stwierdził, że:

Fragment Wyroku Naczelny Sąd Administracyjny II FSK 2420/19:

Reklama

[…] całokształt relacji operatora sieci elektroenergetycznej w stosunku do gruntów Parku nie świadczy o tym, aby operator stał się posiadaczem samoistnym tych gruntów. Władztwo nad rzeczą nie zostało bowiem przeniesione na operatora, który jedynie korzysta z gruntów w zakresie odpowiadającym zasadniczo treści służebności przesyłu (art. 305 ze zn. 1 § 1 k.c.). Posiadanie służebności ma jednak inny wymiar - jako posiadanie prawa - niż posiadanie rzeczy. W przypadku przedsiębiorcy ustawa podatkowa wiąże obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z posiadaniem rzeczy (samoistnym lub zależnym), a nie prawa (tak rozumiany jest przepis definicyjny z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). […]

operator urządzeń przesyłowych nie jest posiadaczem gruntu, na którym się one znajdują i jako taki nie jest zobowiązany do ponoszenia zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości wykorzystywanej przez niego na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. […]

Podobne rozważania podjął również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów, z dnia 9 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II FPS 3/19. Tam zdecydował, że (teza aktualna):

Fragment Uchwały Naczelny Sąd Administracyjny II FPS 3/19

Przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów […]

Podsumowanie i rekomendacje

Przeprowadzając analizę obowiązującej linii orzeczniczej i najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że służebność przesyłu nie jest rozumiana jako posiadanie samoistne, a co za tym idzie (następnie) przedsiębiorca przesyłowy nie jest uznawany podatnikiem podatku od nieruchomości, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Właściciel gruntu, na którym znajduje się taka infrastruktura, będzie więc w większości przypadków musiał uiszczać cały podatek od nieruchomości – pomimo swojego ograniczenia we władztwie nad nieruchomością. Dlatego, przy ewentualnym wyrażaniu zgody na taką służebność, powinien przemyśleć jakie niesie to za sobą konsekwencje nie tylko praktyczne, ale również podatkowe.

Źródła opracowania:

  • Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2019.1170 t.j. z dnia 2019.06.25) zwana dalej „ustawa o podatkach i opłatach lokalnych”;
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) z późn. zmianami zwana dalej „ustawa kodeks cywilny”;
  • Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2020 r. II FSK 2420/19 (LEX nr 3007460);
  • Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA W-wa z dnia 9 grudnia 2019 r. II FPS 3/19 Opublikowano: ONSAiWSA 2020/2/12;
  • Dane GUS - Opracowanie Główny Urząd Statystyczny Infrastruktura komunalna w 2019 roku (29.06.2020 roku).

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    13 cze 2021
    Zakres dat:

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.

    Zwrot VAT niektórym podmiotom - zmiany od 1 lipca 2021 r.

    Zwrot VAT. Ustawodawca przygotował projekt nowego rozporządzenia w zakresie zwrotu VAT niektórym podmiotom. Nowe regulacje zaczną obowiązywać od 1 lipca 2021 r. Co się zmieni?

    Zarobki w Szwecji. Ile można zarobić zbierając jagody?

    Zarobki w Szwecji. Z danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego wynika, że średnia pensja w Szwecji wynosi 35,3 tys. koron brutto (ok. 15 tys. zł). Mediana wynosi 31,7 tys. koron brutto (ok. 14 tys. zł).

    Raportowanie niefinansowe ESG zyskuje na znaczeniu

    Raportowanie niefinansowe ESG (environmental, social i governance). Inwestorzy coraz częściej szukają informacji o wpływie spółek na środowisko i społeczeństwo. Polskie firmy rzadko jednak raportują takie kwestie. Dlaczego warto raportować? Co powinny zawierać raporty ESG?

    Globalna stawka CIT a realna działalność gospodarcza

    Globalna stawka CIT. Polska nie poprze planu wprowadzenia globalnego minimalnego poziomu podatku od przedsiębiorstw, o ile nie będzie klauzuli wyłączającej z niego istotną działalność gospodarczą prowadzoną w kraju - powiedział dziennikowi "Financial Times" minister finansów Tadeusz Kościński.

    ZUS w Polsce vs. ZUS w Anglii

    Ubiegły miesiąc okazał się niezwykle istotny dla polskiej gospodarki. Premier Morawiecki ogłosił główne założenia „Nowego Ładu”, czyli programu ekonomiczno-społecznego, którego założeniem ma być zniwelowanie strat, jakie w naszej gospodarce poczyniła pandemia koronawirusa. Jednakże nie dla wszystkich plan ten okazał się dobrym pomysłem; co więcej, wzbudził wśród pewnej części społeczeństwa spore obawy.

    Nowelizacja ustawy o AML – nowe obowiązki dla rynku walut wirtualnych

    Nowelizacja ustawy o AML. Wirtualne waluty to ekspresowo rozwijająca się branża z dziedziny nowoczesnych technologii. Jednak zarówno wydobycie, sprzedaż, wymiana i spekulacja walutami nie jest zarezerwowana wyłącznie dla przedsiębiorców jako inwestycja czy środek płatniczy. Walutę wirtualną często wykorzystuje się również do realizacji nieuczciwych celów i w ramach działań niezgodnych z prawem. W związku z tym pojawiają się kolejne regulacje prawne – zarówno krajowe, jak i międzynarodowe – dotyczące AML/CFT. 15 maja 2021 weszła w życie nowelizacja ustawy o AML. Co warto o niej wiedzieć?

    Blockchain w księgowości – przyszłość, która już zapukała do drzwi

    Blockchain w księgowości. Wiele wskazuje na to, że rachunkowość oparta o nowe technologie, w tym technologię blockchain to nieodległa przyszłość. Prowadzenie księgowości z wykorzystaniem rejestru rozproszonego i inteligentnych umów może pomóc przedsiębiorcom osiągać większe dochody szybciej i łatwiej. Jednocześnie, wprowadzanie nowych rozwiązań zawsze wiąże się z pewnymi wyzwaniami. Czy wątpliwości branży księgowej związane z blockchainem są uzasadnione?

    Ulga na ekspansję - kto skorzysta i na jakich zasadach?

    Ulga na ekspansję, która została zaproponowana w ramach Polskiego Ładu, ma objąć przedsiębiorstwa, w tym małe i średnie podmioty, które podejmują ekspansją na rynki zagraniczne. Na jakich warunkach będzie można korzystać z ulgi na ekspansję? Kiedy ulga wejdzie w życie?

    Dodatkowe prace a opodatkowanie VAT kar umownych

    VAT od kar umownych - dodatkowe prace. W trakcie realizacji projektu budowlanego mogą wystąpić nowe okoliczności, takie jak np. problemy z gruntem czy wady dokumentacji projektowej. Może to spowodować konieczność podjęcia dodatkowych prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów przez wykonawcę, które powinny obciążać zamawiającego. Strony umowy budowlanej muszą ustalić, czy taka kara umowna podlega, czy nie podlega opodatkowaniu VAT.

    Jak postrzegamy księgowych? Sowa, mrówka czy leniwiec?

    Księgowi są nazywani zaufanymi doradcami i wysokiej klasy specjalistami. Chociaż te określenia brzmią poważnie, po pracy często rozwijają nietypowe zainteresowania, jak sporty ekstremalne, sztuki walki, żeglarstwo bądź śpiew w chórze. Sposób, w jaki ich odbieramy, pokazują też metafory. Księgowego można porównać do wielu zwierząt – mądrej sowy, walecznego tygrysa bądź pracowitej mrówki. Z okazji Dnia Księgowego postanowiliśmy przyjrzeć się wizerunkowi specjalistów od rachunkowości.

    Nowy podatek od elektroniki uderzy w twórców i konsumentów

    Opłata reprograficzna. Nowy podatek od elektroniki uderzy w kieszenie konsumentów i przedsiębiorców, nie pomoże twórcom - stwierdził Związek Cyfrowa Polska, wydając negatywną ocenę do projektu ustawy o uprawnieniach artysty zawodowego w ramach konsultacji społecznych resortu kultury.

    Podatkowa grupa kapitałowa – rozliczenie straty

    Podatkowa grupa kapitałowa. Spośród pięciu spółek tworzących grupę jedna przyniosła stratę, a cztery dochody. Spółka dominująca pomniejszyła o tę stratę podatek dochodowy wykazany i zaliczkowany przez cztery rentowne spółki, zachowując powstałą na plus różnicę zaliczek CIT, a następnie rozdysponowując ją pomiędzy siebie i spółkę przynoszącą straty. Była pewna, że to działanie będzie obojętne podatkowo, ale fiskus stwierdził, że jest to przysporzenie majątku tych spółek i musi zostać opodatkowane jak zwykły przychód. Spór między przedsiębiorcą a Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej rozstrzygnął sąd, stwierdzając, że: „Stanowisko KIS jest nie tylko nieprawidłowe, ale także nielogiczne i sprzeczne wewnętrznie. Jest również wyrazem nadmiernego fiskalizmu państwa”.

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku - jakie korzyści dla firm?

    Podatnik Bezgotówkowy od 2022 roku. Ministerstwo Finansów proponuje przedsiębiorcom program Podatnik Bezgotówkowy. To propozycja dla tych firm, które większość transakcji płatniczych przeprowadzają w systemie cashless. Uzyskanie takiego statusu „Klienta Premium” będzie możliwe od 2022 roku. Firma, która go uzyska, skorzysta z najszybszego zwrotu VAT w Europie. Pieniądze znajdą się na ich kontach w maksymalnie 15 dni.

    Jaka stawka ryczałtu dla usług gastronomicznych?

    Stawka ryczałtu - usługi gastronomiczne. Czy sprzedaż usług gastronomicznych (przygotowywanie gotowych posiłków na rzecz kontrahentów) można opodatkować na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ze stawką 3%?