Kategorie

Kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu?

e-file sp. z o.o.
Producent aplikacji i rozwiązań pomocnych w biznesie oraz w kontaktach z urzędami
Kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu?
Kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu?
Fotolia
Z najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że służebność przesyłu nie jest rozumiana jako posiadanie samoistne, dlatego przedsiębiorca przesyłowy nie jest uznawany za podatnika podatku od nieruchomości, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Właściciel gruntu, na którym znajduje się taka infrastruktura, będzie więc w większości przypadków musiał uiszczać cały podatek od nieruchomości.

Według aktualnego opracowania Głównego Urzędu Statystycznego, sieć kanalizacyjna w Polsce w 2019 roku osiągnęła długość ponad 165 tysięcy kilometrów i podłączono do niej aż 3,5 miliona budynków mieszkalnych. Ta struktura cały czas jest rozbudowywana - w zeszłym roku jej długość wzrosła o 2,8%. Kolejne rury muszą łączyć się z istniejącą siecią - tak aby tworzyć przepustową siatkę połączeń. W praktyce oznacza to, że często linie te muszą iść przez tereny nieruchomości prywatnych czy należących do innych podmiotów, niż skarb Państwa. Podobnie dzieje się z sieciami kanalizacyjnymi, energetycznymi czy telekomunikacyjnymi. Takie rozwiązania mogą zostać uregulowane prawnie przez tak zwane służebności przesyłu. Postawione słupy energetyczne czy poprowadzone rury, niewątpliwie ograniczają prawa i możliwości właścicieli, posiadaczy, czy użytkowników gruntów. W tym miejscu (gdzie istnieje sieć i służebność przesyłu) nie mogą postanowić nowych budynków, czy inwestować lub zakres takich działań jest ograniczony. Pojawiło się więc pytanie - kto powinien płacić podatek od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu? Temat na tyle złożony, że podobne sprawy trafiły na sądowe sale rozpraw.

Podatek od nieruchomości – zagadnienia główne, przedmiot i podmiot

Podstawowym aktem prawnym regulującym podatki od nieruchomości, jest Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku, o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z jej brzmieniem, przedmiotem podatku od nieruchomości są nieruchomości lub obiekty budowlane, w tym: grunty, budynki i ich części, budowalne lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości mogą być natomiast praktycznie wszystkie rodzaje podmiotów: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, a nawet spółki nieposiadające osobowości prawnej. Podatnikiem stają się, gdy są jednocześnie właścicielem, posiadaczem lub użytkownikiem nieruchomości pod określonymi przez ustawodawcę warunkami (określonymi przede wszystkim w art. 3 Ustawy podatki i opłaty lokalne). 

Wyciąg z przepisów (art. 3 ust. 1 Ustawy podatki i opłaty lokalne):

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Służebność przesyłu – uregulowania

Służebność przesyłu została unormowana w przepisach ustawy kodeks cywilny, w Dziale III - służebności, Rozdziale III - służebność przesyłu. Zgodnie z brzmieniem ustawy, służebność przesyłu może zostać ustanowiona na rzecz przedsiębiorcy. Jest to regulacja wykorzystywana przede wszystkim przy konieczności uregulowania słupów energetycznych, stojących na powierzchni gruntu , a tym samym w najmocniejszy sposób ograniczających prawo do korzystania z niego.

Wyciąg z przepisów (art. 305¹ kodeksu cywilnego):
Nieruchomość  można  obciążyć  na  rzecz  przedsiębiorcy,  który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art.49 §1,  prawem  polegającym  na  tym,  że  przedsiębiorca  może  korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Przykłady praktyczne – orzecznictwo w Polsce

W ostatnim okresie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa, dotycząca podatku od nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu. Dnia 19 maja 2020 roku zapadł wyrok, w sprawie o sygnaturze akt II FSK 2420/19. Spór pomiędzy stronami sprawy dotyczył opodatkowania gruntów, na których zostały postawione słupy i linie energetyczne wchodzące w skład elektroenergetycznej linii przesyłowej. Sprawa dotyczyła terenów Parku Narodowego, dlatego rozważania Sądu w dużej mierze musiały obejmować kwestie ochrony przyrody i ewentualnych zwolnień podatkowych. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny podjął się też szerokiej analizy przepisów obowiązujących powszechnie, w tym przede wszystkim - Ustawy podatki i opłaty lokalne.  Kluczowa stała się tutaj wykładnia art. 3 ust 2 pkt 2 powyższego aktu prawnego, gdzie Sąd stwierdził, że:

Fragment Wyroku Naczelny Sąd Administracyjny II FSK 2420/19:

[…] całokształt relacji operatora sieci elektroenergetycznej w stosunku do gruntów Parku nie świadczy o tym, aby operator stał się posiadaczem samoistnym tych gruntów. Władztwo nad rzeczą nie zostało bowiem przeniesione na operatora, który jedynie korzysta z gruntów w zakresie odpowiadającym zasadniczo treści służebności przesyłu (art. 305 ze zn. 1 § 1 k.c.). Posiadanie służebności ma jednak inny wymiar - jako posiadanie prawa - niż posiadanie rzeczy. W przypadku przedsiębiorcy ustawa podatkowa wiąże obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości z posiadaniem rzeczy (samoistnym lub zależnym), a nie prawa (tak rozumiany jest przepis definicyjny z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). […]

operator urządzeń przesyłowych nie jest posiadaczem gruntu, na którym się one znajdują i jako taki nie jest zobowiązany do ponoszenia zobowiązań z tytułu podatku od nieruchomości wykorzystywanej przez niego na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. […]

Podobne rozważania podjął również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów, z dnia 9 grudnia 2019 r., w sprawie o sygn. akt II FPS 3/19. Tam zdecydował, że (teza aktualna):

Fragment Uchwały Naczelny Sąd Administracyjny II FPS 3/19

Przedsiębiorca przesyłowy, który zawarł z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe umowę o ustanowienie służebności przesyłu na gruntach Skarbu Państwa, znajdujących się w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości od tych gruntów […]

Podsumowanie i rekomendacje

Przeprowadzając analizę obowiązującej linii orzeczniczej i najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, że służebność przesyłu nie jest rozumiana jako posiadanie samoistne, a co za tym idzie (następnie) przedsiębiorca przesyłowy nie jest uznawany podatnikiem podatku od nieruchomości, w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Właściciel gruntu, na którym znajduje się taka infrastruktura, będzie więc w większości przypadków musiał uiszczać cały podatek od nieruchomości – pomimo swojego ograniczenia we władztwie nad nieruchomością. Dlatego, przy ewentualnym wyrażaniu zgody na taką służebność, powinien przemyśleć jakie niesie to za sobą konsekwencje nie tylko praktyczne, ale również podatkowe.

Źródła opracowania:

  • Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2019.1170 t.j. z dnia 2019.06.25) zwana dalej „ustawa o podatkach i opłatach lokalnych”;
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny (Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93) z późn. zmianami zwana dalej „ustawa kodeks cywilny”;
  • Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2020 r. II FSK 2420/19 (LEX nr 3007460);
  • Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów NSA W-wa z dnia 9 grudnia 2019 r. II FPS 3/19 Opublikowano: ONSAiWSA 2020/2/12;
  • Dane GUS - Opracowanie Główny Urząd Statystyczny Infrastruktura komunalna w 2019 roku (29.06.2020 roku).

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: INFORLEX Biznes

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    24 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ulga dla dużych rodzin - rozwiązanie potrzebne, ale czy optymalne

    Ulga dla dużych rodzin to ruch we właściwym kierunku i rozwiązanie, które było potrzebne. Ale można mieć wątpliwości, czy podobnego efektu nie da się osiągnąć w inny sposób – powiedział ekonomista prof. Marek Kośny. Ekspert podkreślał też konieczność poprawy sytuacji mieszkaniowej rodzin.

    Jak uzyskać dni wolne na opiekę nad chorym dzieckiem?

    Opieka nad chorym dzieckiem. Rozpoczynający się okres jesienny sprzyja infekcjom, zwłaszcza u najmłodszych. Pracownicy, którzy muszą zaopiekować się chorym dzieckiem, mają dwie możliwości uzyskania w tym celu dni wolnych.

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT (1,5 tys. zł) zamiast wspólnego rozliczenia

    Ulga dla samotnych rodziców w PIT. Poprawka zgłoszona do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zastąpi wspólne rozliczanie nową ulgą dla samotnych rodziców w wysokości 1,5 tys. zł. Wiceminister rodziny Barbara Socha zapewnia, że rozwiązania przewidziane w Polskim Ładzie będą dla rodziców korzystniejsze od obecnych.

    Podatek od nieruchomości a schematy podatkowe

    Schematy podatkowe nie omijają podatku od nieruchomości. Z wydanych w tym zakresie Objaśnień podatkowych wynika bezpośrednio, że Szef KAS jest zainteresowany także tym obszarem (str. 12). Wspiera to również kształt formularza MDR-1, w którym – w części, w której należy określić transakcje/zagadnienia obejmujące schemat podatkowy – wskazano dla przykładu: zwolnienia i definicje pojęcia budowla/budynek na gruncie podatku od nieruchomości.

    Polski Ład. Zmiany podatkowe z ulgą dla dużych rodzin

    Polski Ład. Sejmowa Komisja Finansów Publicznych przyjęła zmiany w ustawach podatkowych, jakie mają zostać wprowadzone w ramach Polskiego Ładu. Wśród wprowadzonych poprawek znalazł się zapis wprowadzający ulgę dla rodzin z czworgiem lub większą liczbą dzieci.

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r. Czy znikną faktury papierowe?

    E-faktury ustrukturyzowane od 2022 r.. Nadciąga rewolucja w fakturowaniu. Znane do tej pory faktury papierowe, jak i stosowane obecnie faktury elektroniczne nie będą jedynymi dopuszczalnymi formami dokumentowania transakcji. Faktury ustrukturyzowane mają być wprowadzone na zasadach dobrowolności od 1 stycznia 2022 roku.

    Polski Ład - duże rodziny bez podatku

    Polski Ład. Jesteśmy otwarci na poprawkę w Polskim Ładzie wspierającą rodziny - powiedział rzecznik rządu Piotr Müller odpowiadając na pytanie o dodatkowe wsparcie podatkowe dla dużych rodzin. Dodał, że jest pakiet kilku rozwiązań wnoszonych przez parlamentarzystów PiS, są one poważnie rozważane.

    Stałe miejsce prowadzenia działalności a obecność pracowników

    Stałe miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb podatku VAT jest istotne, ponieważ determinuje miejsce (kraj), na terytorium którego usługi powinny być opodatkowane. Jest to często kwestia sporna, będąca przedmiotem orzeczeń nie tylko krajowych sądów administracyjnych, ale także Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Ulga na powrót w PIT - zmiany od 2022 roku

    Ulga na powrót w PIT. Po konsultacjach związanych z podatkową częścią Polskiego Ładu, rząd zdecydował się zmienić niektóre z jego założeń, m.in. w zakresie konstrukcji ulgi na powrót. Przypomnijmy, że w pierwotnych założeniach Polskiego Ładu ulga na powrót miała mieć konstrukcję odliczenia od podatku indywidualnie wyliczonej kwoty, która miała być ustalona na podstawie podatku należnego za poprzednie lata.

    Czy darowizna od brata jest zwolniona z podatku?

    Darowizna od brata a podatek od spadków i darowizn. Czy darowizna, którą podatnik otrzyma od brata, podlega zwolnieniu z podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

    Praca zdalna a obowiązek składania deklaracji CIT-ST

    Deklaracja CIT-ST a praca zdalna. Pandemia wirusa COVID-19 wymusiła na pracodawcach zmiany organizacji pracy w zakładach pracy. Gdzie tylko było to możliwe, pracownicy zostali skierowani do wykonywania pracy w formie zdalnej (home office). Było to ogromne wyzwanie logistyczne, w których dotychczas praca była świadczona głównie stacjonarnie w siedzibie pracodawcy. Zmiana sposobu świadczenia pracy przez osoby zatrudnione wpłynęła na wiele kwestii z zakresu prawa pracy, między innymi wymusiła na rządzących zajęcie się tematem uregulowania pracy zdalnej. Przepisy w tym zakresie są obecnie konsultowane w ramach Rady Dialogu Społecznego. Praca zdalna stawia przed nami jednak o wiele więcej pytań. Jednym z problemów, jaki pojawia się w nawiązaniu do tego tematu, jest obowiązek składania deklaracji CIT-ST do urzędu skarbowego w przypadku, gdy pracodawca posiada zakłady (oddziały) na terenie innej jednostki samorządu niż siedziba przedsiębiorstwa. Czy w przypadku świadczenia pracy zdalnej przez pracowników również możemy mówić o obowiązku składania deklaracji CIT-ST przez podmioty, które przed pandemią nie były do tego zobowiązane?

    Polski Ład w podatkach - jak uniknąć negatywnych zmian

    Polski Ład w podatkach. Już teraz pojawiają się różne pomysły mające na celu uniknięcie negatywnych dla podatników skutków Polskiego Ładu. Są to np.: przekształcenie w spółkę z o.o., w spółkę komandytowo-akcyjną, ucieczka za granicę, przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo estoński CIT. Eksperci przestrzegają jednak: każdy przedsiębiorca musi indywidualnie przeanalizować, co mu się opłaca. Radzą też wstrzymać się jeszcze z decyzjami.

    Spłata zaległości jest bez VAT. Problem z korektą odliczenia

    Spłata zaległości a VAT. Kto zalega z podatkiem wobec gminy, może uregulować dług, przekazując jej własność rzeczy lub prawa majątkowego. Ale co w sytuacji, gdy wcześniej przy ich zakupie odliczył VAT naliczony?

    Polski Ład z pakietem ulg podatkowych

    Polski Ład. Już wkrótce podatnicy, po uchwaleniu projektu z dnia 28 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, będą mogli skorzystać z wybranych ulg podatkowych. Jakie muszą spełnić warunki, by móc po nie sięgnąć?

    Pośrednictwo w sprzedaży gwarancji a odliczenie VAT

    Transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Podatnik prowadzący działalność handlową powinien ujmować w mianowniku proporcji VAT również, zwolnione z VAT, transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Nie są one bowiem „pomocniczymi transakcjami finansowymi” - tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Zerowy PIT dla rodzin 4 plus

    Zerowy PIT. Rodzice co najmniej czwórki dzieci nie zapłacą podatku, jeśli ich wspólne dochody nie przekroczą 170 tys. zł rocznie. Taki jest najbardziej prawdopodobny wariant kolejnej poprawki klubu PiS do Polskiego Ładu - pisze "Dziennik Gazeta Prawna".

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.

    Orzecznictwo TSUE chroni oszustwa podatkowe w VAT

    Skuteczne działania legislacyjne państw członkowskich mające na celu wyeliminowanie oszustw podatkowych okazują się być (w świetle orzecznictwa TSUE) sprzeczne z prawem wspólnotowym – pisze profesor Witold Modzelewski. Najlepszym tego przykładem jest wyrok z 9 września 2021 r., który na podstawie jakiś mętnych wywodów uzasadnia pogląd, że wprowadzenie w Polsce w 2016 roku granicznej płatności podatnika z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w celu eliminacji oszustw na rynku paliwowym, jest sprzeczny z prawem unijnym.

    Ulga dla klasy średniej - jakie są założenia Polskiego Ładu?

    Ulga dla klasy średniej to jedno z rozwiązań podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Kto będzie miał prawo do ulgi? Jak wygląda algorytm dla ulgi przygotowany przez ustawodawcę?

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października. Pozostało już tylko 8 dni do wygaszenia viaTOLL, który to system będzie działał tylko do 30 września 2021 r. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa apelują, by nie zwlekać i zmienić system na e-TOLL. Z nowym systemem można zapłacić zarówno za przejazd po drogach krajowych, jak i po autostradach zarządzanych przez GDDKiA. Od 1 października 2021 r. wprowadzona zostanie nowa organizacja ruchu w Miejscach Poboru Opłat na autostradach A2 (Konin- Stryków) oraz A4 (Wrocław-Sośnica). Od tego dnia nie będą działać viaBOX i viaAUTO. Dotychczasowi użytkownicy tych urządzeń powinni korzystać z aplikacji mobilnej e-TOLL PL lub urządzeń pokładowych kompatybilnych z e-TOLL.

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola aktuariusza przy wycenie rezerw pracowniczych wg UoR, MSR 19 i KSR 6

    Wycena aktuarialna rezerw na świadczenia pracownicze - aktuariusz i jego rola (wycena aktuarialna rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp.).

    Zakup obywatelstwa z paszportem - nowy kierunek optymalizacji podatkowej

    Optymalizacja podatkowa. W internecie pojawiły się oferty w rodzaju: Kup paszport - obywatelstwo. Uzyskaj rezydencję podatkową. Eksperci radzą, by dobrze przemyśleć odpowiedź.

    Polski Ład. Ułatwienia związane z rozliczaniem składki zdrowotnej

    Polski Ład jest w tej chwili w Sejmie, jest po pierwszym czytaniu, za chwilę zaczną się prace komisyjne. Jakich zmian możemy się jeszcze spodziewać w trakcie tych prac? W studio DGP rozmawiamy z wiceministrem finansów Janem Sarnowskim.