Kategorie

Podatek od nieruchomości po orzeczeniu TK: pierwsze wyroki sądów administracyjnych

Paula Kołodziejska, aplikant radcowski, BG Tax & Legal
BG TAX & LEGAL
Spółka BG TAX & LEGAL od 2015 r. świadczy usługi profesjonalnego doradztwa podatkowego na rzecz średnich i dużych przedsiębiorstw, specjalizując się w bieżącym doradztwie podatkowym, jak i transakcyjnym.
Wyższy podatek od nieruchomości gospodarczych – konsekwencje wyroku TK
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie podatku od nieruchomości w świetle pierwszych orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie. Kontrowersji ciąg dalszy…

Podatek od nieruchomości po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego

W wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opodatkowanie gruntów, budynków lub budowli wyższą stawką podatku od nieruchomości, wyłącznie ze względu posiadania ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą – czyli pomimo niewykorzystywania lub braku możliwości potencjalnego wykorzystania ich w tej działalności – jest niezgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Reklama

Wyrok otworzył szeroką dyskusję – o niemałym znaczeniu w czasach epidemii COVID – o możliwości stosowania płynących z niego wniosków nie tylko przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, ale i inne podmioty. O ile w odniesieniu do tych pierwszych, kwestia ta nie budzi wątpliwości, o tyle w przypadku drugiej grupy podatników – można postawić znak zapytania.

Więcej niż oczywiste jest to, że pytanie czy wyrok TK jest korzystny nie tylko dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spotkało się już z niejedną odpowiedzią. Na potrzeby niniejszego artykułu warto przytoczyć kilka kwestii, które można ocenić jako kluczowe z perspektywy istniejących niespójności:

  1. wyrok zapadł na tle sprawy ze skargi konstytucyjnej osoby fizycznej, której wszystkie nieruchomości, z powodu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, zostały objęte wyższą stawką podatku od nieruchomości;
  2. sentencja wyroku odnosi się do gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – czyli nie ogranicza się do osób fizycznych;
  3. co jednak równie istotne, w uzasadnieniu prawnym wyroku pojawia się czynnik w postaci potencjalnego wykorzystywania, tj. TK wskazuje, że o niekonstytucyjności omawianej regulacji (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) mówimy wtedy, gdy przedmiot opodatkowania jest niewykorzystywany i nie może być potencjalnie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.
Reklama

Zatrzymując się na ww. punkcie pierwszym, przytoczyć można wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 lutego 2021 r. o sygn. I SA/Bk 52/21. Sąd podkreślił w nim, że wyrok TK został wydany na skutek skargi konstytucyjnej dot. osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Ze jej specyficznej natury, która skupia w jednym podmiocie osobę prywatną i przedsiębiorcę, wywiódł, że wyrok nie powinien znaleźć zastosowania w rozpatrywanej przez niego sprawie, która dotyczyła sytuacji podatkowej podmiotu jakim jest szpital.

Powyższe rozstrzygnięcie – negatywne dla osób prawnych lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – może wyznaczać pewien kierunek, którym będą podążać organy podatkowe lub sądy administracyjne. Może, choć naturalnie nie musi, bo ww. wyrok jest pierwszym, który podjął tę problematykę i to jeszcze przed opublikowaniem uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Przechodząc do ww. punktu drugiego, czyli sentencji i jej uniwersalnego wymiaru, podkreślić należy, że jest ona centralnym punktem argumentacji zwolenników poglądu o możliwości stosowania wyroku TK nie tylko przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Sentencja nie ogranicza się w istocie do osób fizycznych – co miało chociażby miejsce w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. SK 13/15. Jest to o tyle istotne, bo przyjmuje się, że treść uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy wiążącej – w odróżnieniu od sentencji właśnie.

Dnia 4 marca 2021 r., Naczelny Sąd Administracyjny wydał kilka wyroków (sygn. 896-898/21) w sprawie Agencji Mienia Wojskowego, w których potwierdził, że ,,mimo, że przywołany wyrok zapadł na tle sprawy ze skargi konstytucyjnej osoby fizycznej, w zakresie przyjętej przez Trybunał interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma on uniwersalne znaczenie.” NSA wskazał, że różnicowanie w tym względzie podatników nie znajdowałoby żadnego uzasadnienia z punktu widzenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Stanowisko to jest zatem względniejsze dla podatników od wyrażonego przez WSA w Białymstoku.

Bazując na powyższym stwierdzeniu można by wyprowadzić następujący wniosek: przedsiębiorcy i inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą, mogą skorzystać z najnowszego wyroku TK – a przynajmniej na takie pozytywne rozstrzygnięcie, prawdopodobnie, będą mogli liczyć przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia dwóch istotnych okoliczności. Przedmiotowe wyroki zapadły w sprawie specyficznego podmiotu – Agencji Mienia Wojskowego, która co prawda może prowadzić działalność gospodarczą, niemniej realizuje zadania z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. W pewnym uproszczeniu można zatem wskazać, że jest podmiotem o podwójnym statusie – tak jak osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która występuje w obrocie jako osoba prywatna (w zakresie majątku osobistego) oraz jako przedsiębiorca. Mając to na uwadze NSA zauważył, że skoro Agencja Mienia Wojskowego prowadzi działalność gospodarczą, ale równolegle także działalność, która nie spełnia tej definicji, to nie można twierdzić, że wszystkie posiadane przez nią nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (bo mogą być związane z wykonywaniem działań z zakresu administracji publicznej).

Czy nie jest zatem tak, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego rzeczywiście będą mogły skorzystać także inne podmioty (nie tylko osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą), ale wyłącznie wtedy, gdy ich natura jest równie specyficzna/podwójna?

Potencjalne wykorzystywanie nieruchomości

Co więcej, NSA nie zatrzymał się na zaaprobowaniu ww. punktu drugiego (uniwersalna sentencja wyroku) i dostrzegł punkt trzeci (potencjalne wykorzystywanie nieruchomości). Zgodnie ze stanowiskiem sądu, związek z działalnością gospodarczą (czyli oś sporu przed TK), ,,(…) oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane ze związane z tą działalnością.”. NSA wskazał przy tym, że w ustaleniu związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne będą następujące okoliczności:

  • wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych,
  • ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej,
  • a w przypadku budowli, nawet jej charakter wskazujący na gospodarcze przeznaczenie.

Czy nie jest zatem tak, że powyższe zdarzenia prawdopodobnie wystąpią w przypadku większości ,,standardowych” przedsiębiorców, co za tym idzie trudno będzie podważyć możliwość potencjalnego wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej, co za tym idzie – w praktycznym ujęciu (czyli pomimo sentencji) – wyrok TK nie doprowadzi do rewolucji?

Przytoczone wyroki sądów administracyjnych są pierwszymi, które cytują bądź odwołują się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19. Pierwszy: negatywny – w kontekście omawianego zagadnienia, drugi (a właściwie seria wyroków): połowicznie pozytywny. NSA potwierdził uniwersalny charakter sentencji, niemniej jednak nie pominął przy tym potencjalności, która w praktyce może okazać się kluczowa. Powinno to studzić nastroje podatników podatku od nieruchomości, choć nie można przy tym wykluczyć, że kolejne wyroki, w tym te, które będą dotyczyć mniej charakterystycznych podmiotów, okażą się jednak w pełni korzystne. Na dzień dzisiejszy, w naszej ocenie, zatrzymywanie się w toku argumentacji na sentencji, czyli z pominięciem ww. punktu trzeciego, który został dostrzeżony przez NSA, może budzić ryzyko dla podatnika.

Paula Kołodziejska, aplikant radcowski BG TAX & LEGAL

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    17 maja 2021
    Zakres dat:

    Termin ważności banderol na wyroby spirytusowe przedłużony do 31 grudnia 2021 r.

    Akcyza na wyroby spirytusowe. Ustawodawca przedłużył do 31 grudnia 2021 r. okresu ważności znaków akcyzy naniesionych na opakowania jednostkowe wyrobów spirytusowych.

    Zmiany w PIT od 2022 roku - kto zyska, a kto straci?

    Zmiany w PIT od 2022 roku - kto zyska, a kto straci? Celem zmian podatkowych w Polskim Ładzie jest wyrównanie szans na dobre życie między najwięcej i najmniej zarabiającymi - deklarowali 17 maja 2021 r. Minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński i przedstawiciele Ministerstwa Finansów na spotkaniu prasowym. Kto zapłaci w 2022 roku mniejszy PIT, a kto większy?

    "Ulga dla klasy średniej" - niższy PIT dla zarabiających do 11 tys. zł miesięcznie

    Ulga dla klasy średniej w PIT. Specjalny algorytm obliczy wysokość odpisu, czyli ulgi podatkowej, z której będzie mogła skorzystać klasa średnia; dzięki temu ci, którzy mogliby stracić na zmianach przewidzianych w Polskim Ładzie, nie stracą - poinformowali 17 maja 2021 r. przedstawiciele resortu finansów. Wiceminister Jan Sarnowski powiedział, że celem "ulgi dla klasy średniej" jest to, aby całościowy prezentowany pakiet zmian nie prowadził do tego, że jakikolwiek pracownik zarabiający do 11 tys. zł miesięcznie musiałby dopłacić przynajmniej złotówkę.

    Polski Ład, czyli wyższe podatki dla przedsiębiorców

    Polski Ład a podatki przedsiębiorców. Zjednoczona Prawica przedstawiła Polski Ład, czyli nowy program społeczno-gospodarczy na okres pocovidowy. Co to oznacza dla przedsiębiorców?

    Lokaty a obligacje - opłacalność

    Lokaty a obligacje - opłacalność. Inflacja i niemal nieoprocentowane lokaty to prosty przepis na to, abyśmy za nasze oszczędności mogli z czasem kupić coraz mniej. W ciągu zaledwie 12 miesięcy siła nabywcza każdych 10 tysięcy trzymanych na rocznej lokacie spadła o 352 złote. Obligacje skarbowe wygrywają z lokatami tym, że łatwo je kupić, a w regulaminach próżno szukać gwiazdek. Niekoniecznie jednak udaje się dzięki nim zachować siłę nabywczą oszczędności. Zwłaszcza przy coraz szybszej inflacji.

    Spółka komandytowa podatnikiem CIT – ograniczenia w zwolnieniu z opodatkowania dochodu komandytariusza

    Zdążyliśmy się przyzwyczaić, że spółki komandytowe kojarzyły się z optymalną formą prowadzenia biznesu. Z jednej strony z uwagi na ograniczoną odpowiedzialność wspólników-komandytariuszy za zobowiązania spółki, z drugiej natomiast ze względu na ich transparentność podatkową i brak opodatkowania zysku generowanego przez samą spółkę. Dotychczasowe doświadczenia z funkcjonowania spółek komandytowych straciły jednak na znaczeniu z początkiem 2021 r. (względnie z 1 maja 2021 r.), gdyż od tego czasu w spółkach komandytowych występuje już efekt podwójnego opodatkowania dochodów, zarówno na poziomie samej spółki (CIT) jak również na poziomie wspólników (CIT w przypadku osób prawnych bądź PIT w przypadku osób fizycznych).

    Polski Ład. Jakie zmiany dla przedsiębiorcy?

    Polski Ład a przedsiębiorcy. Rząd opiera strategię społeczno-gospodarczą na najbliższe lata na pięciu filarach. Pandemia spowodowała, że najważniejszy stał się system ochrony zdrowia.

    Podatkowy Polski Ład. Jak wpłynie na wynagrodzenie?

    Polski Ład został zaprezentowany 15 maja. Ważna część programu to zapowiadany „reset podatkowy”, czyli zmiany w przepisach dotyczących podatków, zwłaszcza w PIT. Czy wprowadzone będą też zmiany w innych podatkach? Jak wpłyną na wynagrodzenie? Komentuje ekspert Grant Thornton.

    Polski Ład - zmiany w PIT i brak odliczenia składki zdrowotnej

    Polski Ład - zmiany w PIT. Polski Ład premiuje najmniej zarabiających, lepiej zarabiający będą szukać optymalizacji - ocenił ekspert podatkowy Marek Kolibski z kancelarii KNDP. Dodał, że naliczanie składki zdrowotnej od dochodu i brak możliwości odliczenia jej od podatku to podwójne uderzenie w polskich przedsiębiorców.

    10-krotne podniesienie kwoty wolnej od podatku a szara strefa

    Polski Ład - kwota wolna od podatku. 10-krotne podniesienie kwoty wolnej od podatku pomoże w walce z szarą strefą - komentuje rozwiązania podatkowe zawarte w Polskim Ładzie Jakub Sawulski z Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

    Polski Ład: gospodarka, biznes, budownictwo

    Polski Ład: gospodarka, biznes, budownictwo. Nowa Polityka Przemysłowa Polski i polityka eksportowa, Tarcza Prawna i ustawa o fundacji rodzinnej, reforma planowania przestrzennego i instytucji rynku pracy, praca zdalna i cyfryzacja procedur inwestycyjno-budowlanych - to najważniejsze inicjatywy, związane z rozwojem polskiej gospodarki, za które w ramach Polskiego Ładu odpowiada Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii.

    Nowe ulgi podatkowe dla firm - plany MF

    Nowe ulgi podatkowe dla firm. Ministerstwo Finansów planuje udogodnienia dla dużych inwestorów, ulgi podatkowe związane z powrotem do Polski oraz przeniesieniem tu działalności, ulgi na prototyp i robotyzację - informuje PAP wiceminister finansów Jan Sarnowski. Dodał, że MŚP dostaną ulgę dotyczącą wejście na giełdę.

    Polski Ład. Oddzielenie składek zdrowotnych od PIT-u

    Polski Ład. Oddzielenie składek zdrowotnych od PIT-u. Oddzielenie składek zdrowotnych od PIT-u to najważniejszy podatkowy element Polskiego Ładu - uważa dyrektor Fundacji Centrum Analiz Ekonomicznych CenEA dr Michał Myck. Jego zdaniem ciekawym rozwiązaniem jest zwolnienie z podatku dochodów z pracy uzyskiwanych przez osoby w wieku emerytalnym.

    Polski Ład. Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze - 110 zł za ha

    Polski Ład - zwrot akcyzy za paliwo rolnicze. Zwiększenie stawki dopłat do paliwa rolniczego ze 100 do 110 zł za ha; przygotowanie ustawy o rodzinnym gospodarstwie rolnym; mniejsza biurokracja i większa możliwość prowadzenia działalności gospodarczej - m.in. takie rozwiązania przygotowano w "Polskim Ładzie" dla rolników.

    Prawo celne - zmiany od 1 czerwca 2021

    Prawo celne. W Dzienniku Ustaw ogłoszona została ustawa z dnia 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo celne oraz niektórych innych ustaw. Zmiany od 1 czerwca 2021 r.

    Mariański: podniesienie kwoty wolnej do 30 tys. zł jak najbardziej zasadne

    Kwota wolna od podatku. Zaprezentowany 15 maja w Polskim Ładzie program podatkowy zakładający poprawę sytuacji osób o dochodach minimalnych należy ocenić pozytywnie, a podniesienie kwoty wolnej do 30 tys. zł jest jak najbardziej zasadne - uważa przewodniczący Krajowej Izby Doradców Podatkowych prof. Adam Mariański.

    Kościński: Restart podatkowy zajmuje ważne miejsce w Polskim Ładzie

    Polski Ład a podatki. Restart podatkowy zajmuje ważne miejsce w Polskim Ładzie; chcemy, by w kieszeniach Polaków zostawało więcej pieniędzy - zapewnia minister finansów, funduszy i polityki regionalnej Tadeusz Kościński.

    Polski Ład: emerytury do 2,5 tys. zł bez podatku

    Polski Ład a emerytury. W ramach reformy systemu podatkowego emerytury i renty zostaną podwyższone o wysokość podatku dla świadczeń do poziomu 2500 zł – przewiduje Polski Ład. Są również rozwiązania na rzecz wydłużania okresu aktywności zawodowej seniorów.

    Polski Ład. Drugi próg podatkowy z 85 tys. zł do 120 tys. zł

    Polski Ład. Drugi próg podatkowy zostanie podniesiony z obecnych 85 tys. zł do 120 tys. zł. Polski Ład zakłada również podniesienie kwoty wolnej od podatków dla wszystkich pracujących Polaków (18 mln osób) do 30 tys. zł. Jakie jeszcze zmiany podatkowe przewiduje Polski Ład?

    Kwota wolna od podatku PIT - 30 tys. zł od 2022 roku

    Kwota wolna od PIT. Nowa kwota wolna od podatku w wysokości 30 tys. zł będzie dotyczyć wszystkich podatników PIT rozliczanych wg skali podatkowej, czyli nie tylko pracowników ale również m.in. przedsiębiorców. Będzie powszechna, nie będzie maleć z rosnącymi dochodami. Wejdzie w życie w styczniu 2022, czyli będzie obowiązywać w rozliczeniu za przyszły rok. Tak doprecyzował Jan Sarnowski, wiceminister finansów, informacje podane podczas prezentacji Polskiego Ładu w dniu 15 maja 2021 r.

    Prezentacja Polskiego Ładu [spot]

    Nowy Polski Ład. W sobotę o godz. 10 rozpocznie się konwencja programowa Prawa i Sprawiedliwości, na której zostanie zaprezentowany Polski Ład, czyli nowy społeczno-gospodarczy program ugrupowania na okres pocovidowy. [Spot zapowiadający Polski Ład]

    Wymiana udziałów lub akcji a podatek dochodowy - interpretacja ogólna

    Wymiana udziałów lub akcji a podatek dochodowy. 7 maja 2021 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wydał interpretację ogólną w sprawie stosowania przepisów o podatku dochodowym regulujących transakcje wymiany udziałów (akcji). Przyjęta przez Ministra wykładnia uznaje za prawidłową taką interpretację przepisów art. 24 ust. 8a- 8c ustawy PIT oraz art. 12 ust. 4d, 11 i 12 ustawy CIT, która dopuszcza ich stosowanie również w modelu, w którym większość głosów w spółce nabywanej jest uzyskiwana przez spółkę nabywającą w wyniku nabycia udziałów (akcji) w tej spółce od większej liczby udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki w drodze odrębnych transakcji zawartych w okresie 6 miesięcy. Publikujemy pełną treść tej interpretacji.

    Jak chronić dane firmy na pendrive'ach (przenośnych pamięciach USB)?

    Ochrona danych. Po 25 latach od premiery oficjalnej specyfikacji USB 1.0, USB pozostaje kamieniem węgielnym w kategorii interfejsu sprzętu komputerowego – poczynając od serwerów, a kończąc na smartfonach. Przenośne pamięci USB zyskały ogromną popularność dzięki prostocie rozwiązania typu plug-and-play. Ta wygoda wiąże się z pewnym kompromisem, jeśli chodzi o bezpieczeństwo danych. Zabezpieczenia mogą przybrać różne formy: od wykorzystania gotowych do użycia urządzeń szyfrowanych sprzętowo, po bardziej rozbudowane i dopasowane do konkretnej firmy rozwiązania. Jak skutecznie zapewnić ochronę?

    Czy kara umowna wypłacona przez dłużnika solidarnego jest kosztem?

    Kara umowna wypłacona przez dłużnika solidarnego stanowi jego koszt uzyskania przychodu. Przedsiębiorca wygrał w NSA spór z fiskusem w tej sprawie.

    Korekta JPK_V7 bez czynnego żalu

    Korekta JPK_V7. Złożenie korekty Jednolitego Pliku Kontrolnego JPK_V7 nie będzie wymagało przesłania tzw. czynnego żalu. W sprawie interweniował Rzecznik MŚP.