Kategorie

Podatek od nieruchomości po orzeczeniu TK: pierwsze wyroki sądów administracyjnych

Paula Kołodziejska, aplikant radcowski, BG Tax & Legal
BG TAX & LEGAL
Spółka BG TAX & LEGAL od 2015 r. świadczy usługi profesjonalnego doradztwa podatkowego na rzecz średnich i dużych przedsiębiorstw, specjalizując się w bieżącym doradztwie podatkowym, jak i transakcyjnym.
Wyższy podatek od nieruchomości gospodarczych – konsekwencje wyroku TK
Wyższy podatek od nieruchomości gospodarczych – konsekwencje wyroku TK
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie podatku od nieruchomości w świetle pierwszych orzeczeń sądów administracyjnych w tym zakresie. Kontrowersji ciąg dalszy…

Podatek od nieruchomości po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego

W wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że opodatkowanie gruntów, budynków lub budowli wyższą stawką podatku od nieruchomości, wyłącznie ze względu posiadania ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą – czyli pomimo niewykorzystywania lub braku możliwości potencjalnego wykorzystania ich w tej działalności – jest niezgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Wyrok otworzył szeroką dyskusję – o niemałym znaczeniu w czasach epidemii COVID – o możliwości stosowania płynących z niego wniosków nie tylko przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, ale i inne podmioty. O ile w odniesieniu do tych pierwszych, kwestia ta nie budzi wątpliwości, o tyle w przypadku drugiej grupy podatników – można postawić znak zapytania.

Więcej niż oczywiste jest to, że pytanie czy wyrok TK jest korzystny nie tylko dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spotkało się już z niejedną odpowiedzią. Na potrzeby niniejszego artykułu warto przytoczyć kilka kwestii, które można ocenić jako kluczowe z perspektywy istniejących niespójności:

  1. wyrok zapadł na tle sprawy ze skargi konstytucyjnej osoby fizycznej, której wszystkie nieruchomości, z powodu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, zostały objęte wyższą stawką podatku od nieruchomości;
  2. sentencja wyroku odnosi się do gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą – czyli nie ogranicza się do osób fizycznych;
  3. co jednak równie istotne, w uzasadnieniu prawnym wyroku pojawia się czynnik w postaci potencjalnego wykorzystywania, tj. TK wskazuje, że o niekonstytucyjności omawianej regulacji (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) mówimy wtedy, gdy przedmiot opodatkowania jest niewykorzystywany i nie może być potencjalnie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatrzymując się na ww. punkcie pierwszym, przytoczyć można wyrok WSA w Białymstoku z dnia 26 lutego 2021 r. o sygn. I SA/Bk 52/21. Sąd podkreślił w nim, że wyrok TK został wydany na skutek skargi konstytucyjnej dot. osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Ze jej specyficznej natury, która skupia w jednym podmiocie osobę prywatną i przedsiębiorcę, wywiódł, że wyrok nie powinien znaleźć zastosowania w rozpatrywanej przez niego sprawie, która dotyczyła sytuacji podatkowej podmiotu jakim jest szpital.

Powyższe rozstrzygnięcie – negatywne dla osób prawnych lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – może wyznaczać pewien kierunek, którym będą podążać organy podatkowe lub sądy administracyjne. Może, choć naturalnie nie musi, bo ww. wyrok jest pierwszym, który podjął tę problematykę i to jeszcze przed opublikowaniem uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Przechodząc do ww. punktu drugiego, czyli sentencji i jej uniwersalnego wymiaru, podkreślić należy, że jest ona centralnym punktem argumentacji zwolenników poglądu o możliwości stosowania wyroku TK nie tylko przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. Sentencja nie ogranicza się w istocie do osób fizycznych – co miało chociażby miejsce w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. o sygn. SK 13/15. Jest to o tyle istotne, bo przyjmuje się, że treść uzasadnienia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma mocy wiążącej – w odróżnieniu od sentencji właśnie.

Dnia 4 marca 2021 r., Naczelny Sąd Administracyjny wydał kilka wyroków (sygn. 896-898/21) w sprawie Agencji Mienia Wojskowego, w których potwierdził, że ,,mimo, że przywołany wyrok zapadł na tle sprawy ze skargi konstytucyjnej osoby fizycznej, w zakresie przyjętej przez Trybunał interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma on uniwersalne znaczenie.” NSA wskazał, że różnicowanie w tym względzie podatników nie znajdowałoby żadnego uzasadnienia z punktu widzenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Stanowisko to jest zatem względniejsze dla podatników od wyrażonego przez WSA w Białymstoku.

Bazując na powyższym stwierdzeniu można by wyprowadzić następujący wniosek: przedsiębiorcy i inne podmioty prowadzące działalność gospodarczą, mogą skorzystać z najnowszego wyroku TK – a przynajmniej na takie pozytywne rozstrzygnięcie, prawdopodobnie, będą mogli liczyć przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Niemniej jednak nie można tracić z pola widzenia dwóch istotnych okoliczności. Przedmiotowe wyroki zapadły w sprawie specyficznego podmiotu – Agencji Mienia Wojskowego, która co prawda może prowadzić działalność gospodarczą, niemniej realizuje zadania z zakresu szeroko rozumianej administracji publicznej. W pewnym uproszczeniu można zatem wskazać, że jest podmiotem o podwójnym statusie – tak jak osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która występuje w obrocie jako osoba prywatna (w zakresie majątku osobistego) oraz jako przedsiębiorca. Mając to na uwadze NSA zauważył, że skoro Agencja Mienia Wojskowego prowadzi działalność gospodarczą, ale równolegle także działalność, która nie spełnia tej definicji, to nie można twierdzić, że wszystkie posiadane przez nią nieruchomości są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (bo mogą być związane z wykonywaniem działań z zakresu administracji publicznej).

Czy nie jest zatem tak, że z wyroku Trybunału Konstytucyjnego rzeczywiście będą mogły skorzystać także inne podmioty (nie tylko osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą), ale wyłącznie wtedy, gdy ich natura jest równie specyficzna/podwójna?

Potencjalne wykorzystywanie nieruchomości

Co więcej, NSA nie zatrzymał się na zaaprobowaniu ww. punktu drugiego (uniwersalna sentencja wyroku) i dostrzegł punkt trzeci (potencjalne wykorzystywanie nieruchomości). Zgodnie ze stanowiskiem sądu, związek z działalnością gospodarczą (czyli oś sporu przed TK), ,,(…) oprócz samego posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powinien być oparty na faktycznym lub nawet potencjalnym wykorzystywaniu tej nieruchomości w działalności gospodarczej tego podmiotu. Grunty, budynki i budowle, które choćby pośrednio lub w ograniczonym zakresie służą prowadzeniu działalności gospodarczej, powinny być uznane ze związane z tą działalnością.”. NSA wskazał przy tym, że w ustaleniu związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą przydatne będą następujące okoliczności:

  • wprowadzenie nieruchomości do ewidencji środków trwałych,
  • ujęcie wydatków na nabycie lub wytworzenie oraz utrzymanie w kosztach działalności gospodarczej,
  • a w przypadku budowli, nawet jej charakter wskazujący na gospodarcze przeznaczenie.

Czy nie jest zatem tak, że powyższe zdarzenia prawdopodobnie wystąpią w przypadku większości ,,standardowych” przedsiębiorców, co za tym idzie trudno będzie podważyć możliwość potencjalnego wykorzystywania nieruchomości w działalności gospodarczej, co za tym idzie – w praktycznym ujęciu (czyli pomimo sentencji) – wyrok TK nie doprowadzi do rewolucji?

Przytoczone wyroki sądów administracyjnych są pierwszymi, które cytują bądź odwołują się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19. Pierwszy: negatywny – w kontekście omawianego zagadnienia, drugi (a właściwie seria wyroków): połowicznie pozytywny. NSA potwierdził uniwersalny charakter sentencji, niemniej jednak nie pominął przy tym potencjalności, która w praktyce może okazać się kluczowa. Powinno to studzić nastroje podatników podatku od nieruchomości, choć nie można przy tym wykluczyć, że kolejne wyroki, w tym te, które będą dotyczyć mniej charakterystycznych podmiotów, okażą się jednak w pełni korzystne. Na dzień dzisiejszy, w naszej ocenie, zatrzymywanie się w toku argumentacji na sentencji, czyli z pominięciem ww. punktu trzeciego, który został dostrzeżony przez NSA, może budzić ryzyko dla podatnika.

Paula Kołodziejska, aplikant radcowski BG TAX & LEGAL

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    18 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR) od 2022 r.

    Ulga na społeczną odpowiedzialność biznesu (CSR). W ramach Polskiego Ładu ustawodawca planuje wprowadzenie ulgi dla podatników wspierających działalność sportową, kulturalną oraz szkolnictwo wyższe i naukę. Ulga na CSR ma wejść w życie od 2022 roku.

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich - projekt ustawy

    Zwalczanie pożyczek lichwiarskich. Jest zgoda na prace nad tzw. ustawą antylichwiarską, której projekt uzyskał wpis do planu prac rządu. To daje resortowi "zielone światło" do kolejnych kroków legislacyjnych i działań, aby projekt ten mógł być jak najszybciej przyjęty - powiedział PAP wiceminister sprawiedliwości Michał Woś.

    Czasowa rejestracja samochodu a zwrot akcyzy

    Zwrot akcyzy od samochodu. Fiskus nie może odmówić zwrotu akcyzy przedsiębiorcy tylko dlatego, że ten przed sprzedażą samochodu dokonał jego czasowej rejestracji w Polsce - tak uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

    Informacje TPR - będą zmiany rozporządzeń

    Informacje TPR. Ministerstwo Finansów informuje, że na stronach Rządowego Centrum Legislacji zostały opublikowane projekty rozporządzeń zmieniających rozporządzenia TPR w zakresie podatku PIT i CIT.

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodów

    Wydatki na ubranie, a koszty uzyskania przychodu. Istnieje wiele profesji w których wymagane jest korzystanie z określonego rodzaju garderoby. Mogą to być ubrania wskazane jako konieczne dla bezpieczeństwa pracowników – np. specjalny stój na budowie - zgodnie z zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, lub też ze względu na inne regulacje prawne – jak na przykład obowiązkowa toga dla adwokata podczas rozprawy na sali sądowej. Poza ścisłymi regulacjami wynikającymi z przepisów istnieją również reguły wyznaczane przez tradycje czy zwyczaje – chociażby konieczność dostosowania stroju do oficjalnych wystąpień publicznych, czy na wysokiej rangi spotkaniach biznesowych. W wielu sytuacjach zakup stroju staje się więc obowiązkiem pracodawcy lub przedsiębiorcy. Powstaje więc pytanie - jakie wydatki związane z garderobą stanowić mogą koszty uzyskania przychodu? Na jakich zasadach oceniać konieczność, prawidłowość oraz wysokość zakupu?

    Granice opodatkowania budynku w podatku od nieruchomości

    Budynek jako przedmiot opodatkowania podatkiem do nieruchomości to „obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach”.

    Zmiany w opodatkowaniu gruntów kolejowych

    Opodatkowanie gruntów kolejowych. Podatkiem od nieruchomości zostaną objęte grunty, na których przedsiębiorstwa kolejowe prowadzą działalność komercyjną inną niż kolejową - tak wynika z projektu nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

    Kantor wymiany walut - wymogi formalne

    Prowadzenie kantoru wymiany walut to jedna z tych form działalności, które w ostatnich latach cieszą się ogromną popularnością. Łatwy dostęp do podróżowania i powszechność emigracji z kraju np. w celach zarobkowych, to główne powody, dla których taki biznes jest szczególnie opłacalny. Kantor to punkt usługowy oferujący sprzedaż i zakup obcej waluty po określonych kursach. Wydawałoby się, że to dość prosta sprawa, jednak samo założenie takiej firmy nie jest łatwe. Jeżeli chcemy prowadzić kantor, musimy uzyskać zezwolenie i spełnić kilka istotnych warunków.

    Wirtualna kasa fiskalna nie będzie musiała drukować paragonów

    Wirtualne kasy fiskalne. Kasa fiskalna w postaci oprogramowania (czyli tzw. wirtualna kasa fiskalna) nie będzie musiała drukować paragonów, jeśli została umieszczona w urządzeniach do automatycznej sprzedaży towarów i usług. Taka zmiana wynika z projektu rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej opublikowanego w czwartek 16 września 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

    Kwota wolna od podatku w 2022 roku

    Kwota wolna od podatku. W ramach Polskiego Ładu ustawodawca proponuje podwyższenie do 30 000 zł kwoty wolnej od podatku. Zmiana ma wejść w życie od 2022 roku.

    Składy podatkowe - zmiany w akcyzie

    Składy podatkowe. Jeśli dany podmiot przejmie od innego skład podatkowy, to dotychczasowy posiadacz składu nie będzie musiał zapłacić akcyzy od produktów znajdujących się w nim - przewiduje projekt nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym, który trafi do dalszych prac w sejmowej komisji energii.

    Czy dobrowolne opłaty za toalety podlegają VAT?

    Dobrowolne opłaty za toalety a VAT. Czy otrzymane środki pieniężne (dobrowolne opłaty za skorzystanie z toalety) powinny być uznane za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT wynagrodzenie z tytułu świadczonych usług?

    TSUE kontra Belgia. Zwolnienia podatkowe niezgodne z prawem UE

    Zwolnienia podatkowe. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zwolnienia podatkowe przyznawane przez Belgię przedsiębiorstwom międzynarodowym stanowią system pomocy państwowej niezgodnej z prawem Unii. Przyznał tym samym rację Komisji Europejskiej i uchylił wyrok Sądu UE z 2019 roku.

    Jaka stawka ryczałtu od przychodów z działalności produkcyjnej (wytwórczej)

    Stawka ryczałtu dla działalności produkcyjnej. Ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych można opodatkować przychody osiągane przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Przychody z działalności produkcyjnej (wytwórczej) mogą być opodatkowane albo stawką 8,5% albo 5,5%. Od czego zależy zastosowanie jednej z tych stawek do działalności produkcyjnej?

    Grzywny za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w 2022 roku

    Grzywny za przestępstwa i wykroczenia skarbowe w 2022 roku. W roku 2022 podatnikom grozić będą wyższe niż w 2021 r. kwoty grzywien, jakie można wymierzyć za popełnienie przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego.

    Kiedy e-faktury będą obligatoryjne? Jak się przygotować?

    E-faktury. Z końcem sierpnia br. Rada Ministrów przyjęła projekt zmian do ustawy VAT wdrażającej Krajowy System e-Faktur (KSeF). Choć początkowo z powyższego rozwiązania będzie można korzystać dobrowolnie, już od 2023 roku stanie się ono obligatoryjne. Jakie są korzyści i wyzwania dla przedsiębiorców wynikające z jego wdrożenia?

    Prosta Spółka Akcyjna – jak założyć, jak działa

    Prosta Spółka Akcyjna (PSA) jest szczególnie atrakcyjna dla młodych innowatorów, którzy dysponują unikalnym know-how i chcą otworzyć biznes, ale nie mają na to własnego majątku. Możesz ją szybko zarejestrować, a jej obsługa jest bardzo prosta. O tym, jak krok po kroku założyć PSA i jakie płyną z tego korzyści dla przedsiębiorców, rozmawiali 15 września 2021 r. uczestniczy konferencji online, zorganizowanej przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości.

    Drugi samochód w jednoosobowej działalności a koszty podatkowe

    Samochód w działalności gospodarczej. W związku z tym, że przepisy nie zabraniają posiadania więcej niż jednego samochodu w ramach prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej, przedsiębiorcy decydują się na zakup kolejnego pojazdu do swojej działalności. Część z nich ma jednak pewne wątpliwości i dostrzega potencjalne ryzyko podatkowe związane z zakupem drugiego auta. Dlatego decyduje się wystąpić o potwierdzenie planowanego zakupu oraz jego skutków podatkowych w ramach interpretacji indywidualnej. Stanowisko fiskusa jest korzystne dla podatników, jednak zawiera pewne warunki.

    Polski Ład. Przedsiębiorcy będą rezygnować z podatku liniowego

    Polski Ład. Około 700 tys. przedsiębiorców rozliczających się podatkiem liniowym zostanie najmocniej dotkniętych planowanymi zmianami w ramach Polskiego Ładu. Zwiększenie im obciążeń, nawet jeśli wyniesie 4,9 proc. zamiast 9 proc., bez możliwości odliczenia kwoty wolnej od podatku, czyli planowanych 30 tys. zł, może spowodować, że część przedsiębiorców zrezygnuje z tej formy opodatkowania. – Tymczasem od 2004 roku, kiedy ją wprowadzono, przyniosła ona wiele korzyści zarówno dla firm, jak i budżetu państwa – mówi Rzecznik MŚP Adam Abramowicz, który zbiera podpisy pod petycją w sprawie zablokowania niekorzystnych zmian. Podpisało ją już ponad 52 tys. osób.

    Polski Ład a „szara strefa” w zatrudnieniu

    Polski Ład a „szara strefa” w zatrudnieniu. Według raportu Głównego Urzędu Statystycznego skala „szarej strefy” w zatrudnieniu w Polsce szacowana jest na 880 tysięcy osób (ok. 5,4% ogólnej liczby pracujących) [1]. Trzeba jednak zaznaczyć, że badania statystyczne nie odkrywają rzeczywistej skali zjawiska. Realnie praca nierejestrowana może obejmować nawet 16% osób w wieku produkcyjnym [2].

    Polski Ład. Kontrola podatkowa na wniosek

    Polski Ład. Podatnik, który dostanie od szefa Krajowej Administracji Skarbowej ostrzeżenie przed podejrzanym kontrahentem, będzie mógł wnioskować o przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie będącym przedmiotem tego ostrzeżenia.

    Przekształcasz działalność gospodarczą w jednoosobową sp. z o.o.? Sprawdź co zmieni się w Twojej księgowości!

    Zmiana dotychczasowej formy prawnej firmy z jednoosobowej działalności gospodarczej na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oznacza rewolucję w obowiązkach księgowych. Jeśli przed przekształceniem prowadziłeś podatkową księgę przychodów i rozchodów, zakładając spółkę z o.o. musi przejść na księgi rachunkowe.

    PIT od działalności gospodarczej w 2022 roku - skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt

    PIT od działalności gospodarczej w 2022 roku. Kluczowym elementem nowego Polskiego Ładu są istotne zmiany w podatkach. Zmiany te obejmą system opodatkowania działalności gospodarczej w Polsce, wsparcie innowacyjnych rozwiązań, pobudzenie inwestycji o nowe rozwiązania dla inwestorów strategicznych.

    Ulga na powrót od 1 stycznia 2022 r.

    Ulga na powrót. Polski Ład przewiduje wprowadzenie ulgi w podatku dochodowym dla podatników osiedlających się w Polsce, tzw. ulga na powrót. Proponuje się, aby ulga na powrót weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Kto będzie miał prawo do nowej ulgi i jaka będzie jej wysokość?

    Tarcza Finansowa PFR dla Dużych Firm - wnioski do 30 września

    Tarcza Finansowa PFR dla Dużych Firm. Polski Fundusz Rozwoju ponownie uruchomił Tarczę Finansową dla Dużych Firm. 14 września 2021 r. PFR poinformował o udostępnieniu możliwości składania wniosków o finansowanie preferencyjne w ramach tej Tarczy. Finansowanie służy pokryciu szkody powstałej na skutek zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z COVID-19. Program został uruchomiony w związku z przyjęciem przez Radę Ministrów zmian do programu rządowego Tarczy Finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm, po uzyskaniu uprzednio decyzji Komisji Europejskiej. Termin na zgłoszenie wniosków upływa 30 września 2021 r.