Darowizna od siostry pozostającej w związku małżeńskim. Skarbówka wyjaśnia zasady podatkowe

Darowizny pieniężne w rodzinie od lat należą do najbardziej problematycznych tematów w kontaktach podatników z administracją skarbową. Zwłaszcza wtedy, gdy w grę wchodzą wysokie kwoty, formalna wspólność majątkowa małżeńska oraz konieczność uzyskania zgody drugiego małżonka. W takich sytuacjach niepewność podatników bywa ogromna, a pytanie o to, czy skarbówka uzna darowiznę za zwolnioną z podatku, wraca jak bumerang. Interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.410.2025.1.JS, stanowi jednoznaczną odpowiedź na te wątpliwości.

Już na samym początku organ podatkowy nie pozostawia pola do spekulacji. Wprost wskazuje, że przedstawione przez podatnika stanowisko jest prawidłowe, a planowana darowizna korzysta w całości ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Rozstrzygnięcie to zostało szczegółowo uzasadnione na gruncie zarówno prawa podatkowego, jak i cywilnego oraz rodzinnego.

Darowizna środków pieniężnych od siostry, która jest mężatką. Szczegółowy opis zdarzenia przyszłego w interpretacji

Podstawą wydania interpretacji był precyzyjnie opisany stan przyszły. Wnioskodawca wskazał, że w najbliższym czasie planuje otrzymać darowiznę od swojej siostry. Nie była to jednak drobna pomoc finansowa, lecz znaczna kwota 200 000 zł, co samo w sobie czyniło sprawę szczególnie istotną z punktu widzenia podatkowego: „W najbliższym czasie planuje Pan otrzymać darowiznę od swojej siostry. Będzie to darowizna środków pieniężnych w wysokości 200 000 zł.”

Kluczowe znaczenie miała także sytuacja rodzinna darczyńcy. Siostra pozostawała w związku małżeńskim objętym ustawową wspólnością majątkową, a środki miały pochodzić z majątku wspólnego małżonków. Umowa darowizny miała jednak zostać zawarta wyłącznie pomiędzy rodzeństwem: „Siostra pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Darowizna będzie pochodzić z majątku wspólnego siostry i jej męża.”

Jednocześnie zaznaczono, że mąż siostry wyrazi pisemną zgodę na dokonanie darowizny, a środki zostaną przekazane przelewem bankowym i zgłoszone do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie ustawowym: „Umowa darowizny zostanie zawarta wyłącznie między Panem a Pana siostrą, natomiast mąż Pana siostry wyrazi pisemną zgodę na dokonanie darowizny z ich wspólnego majątku.”

Pytanie podatnika i jednoznaczne stanowisko skarbówki

Wnioskodawca sformułował następujące pytanie: „Czy w świetle przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn darowizna dokonana przez Pana siostrę, z majątku wspólnego małżeńskiego, za zgodą męża Pana siostry, korzysta w całości ze zwolnienia przewidzianego dla darowizn od osób z I grupy podatkowej?”

Własne stanowisko podatnika było konsekwentne i logiczne. Wskazał on, że darczyńcą jest wyłącznie siostra, należąca do I grupy podatkowej, a zgoda jej męża nie czyni go współdarczyńcą. „Fakt, że darowizna pochodzi z majątku wspólnego, nie powoduje automatycznie uznania męża siostry za współdarczyńcę, jeśli umowa zostaje zawarta wyłącznie z siostrą, a jej mąż wyraża jedynie zgodę na dokonanie czynności.” Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w całości podzielił to stanowisko, stwierdzając, że „stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.”

Skarbówka sięga do podstaw – definicja darowizny i moment powstania obowiązku podatkowego

W uzasadnieniu interpretacji organ skarbowy odniósł się do przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Na wstępie przypomniano zakres przedmiotowy opodatkowania: „Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej ‘podatkiem’, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.”

Ponieważ ustawa podatkowa nie zawiera definicji darowizny, skarbówka sięgnęła do Kodeksu cywilnego: „Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.” Organ wyjaśnił także charakter darowizny jako czynności prawnej oraz moment, w którym dochodzi ona do skutku: „Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli obdarowanego o przyjęciu darowizny.” W kontekście podatkowym istotne było również wskazanie, na kim ciąży obowiązek podatkowy: „Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.”

Grupy podatkowe i znaczenie pokrewieństwa w ocenie darowizny. Warunki zwolnienia

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przypomniał zasady kwalifikowania do poszczególnych grup podatkowych oraz znaczenie relacji rodzinnych: „Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.”

Przywołano także katalog osób należących do I grupy podatkowej: „Do grupy I zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.” To właśnie przynależność siostry do tej grupy otwiera drogę do pełnego zwolnienia podatkowego, pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów formalnych.

Organ podatkowy bardzo precyzyjnie wyliczył warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby darowizna środków pieniężnych korzystała ze zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn: „Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy (…) oraz udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy.” W interpretacji wskazano, że wszystkie te warunki w opisanym zdarzeniu przyszłym zostaną spełnione.

Wspólność majątkowa małżeńska i neutralność podatkowa zgody małżonka

Najobszerniejsza część uzasadnienia dotyczyła wspólności majątkowej małżeńskiej. Skarbówka przywołała przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, regulujące zarząd majątkiem wspólnym: „Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (…) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania.”

Podkreślono także, że każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, z zastrzeżeniem przypadków wymagających zgody drugiego małżonka: „Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.”

Jednak istotny fragment dotyczył skutków podatkowych tej zgody: „Z treści przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem, że zgoda małżonka jest niezbędna dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka (…) Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny.”

Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory

Ostateczne stanowisko skarbówki w sprawie darowizny w wysokości 200 tys. zł

W końcowej części interpretacji Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jednoznacznie przesądził o skutkach podatkowych planowanej darowizny: „Zatem nabycie przez Pana – w drodze darowizny – środków finansowych, które zostaną Panu przekazane przez Pana siostrę, z majątku wspólnego Pana siostry i jej męża, za zgodą męża, będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.”

To rozstrzygnięcie jasno pokazuje, że skarbówka nie utożsamia zgody małżonka z byciem darczyńcą i nie próbuje sztucznie dzielić darowizny na dwie części. W świetle tej interpretacji podatkowej decydujące znaczenie ma treść umowy darowizny oraz dochowanie wymogów formalnych, a nie sam fakt istnienia wspólności majątkowej.