Ulga abolicyjna

Ustawa z 25 lipca 2008 r. o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 143, poz. 894) wprowadziła nową ulgę podatkową, zwaną ulgą abolicyjną.

Kto może skorzystać z ulgi abolicyjnej

Z ulgi tej mogą skorzystać osoby, które w 2008 roku (i w latach następnych również) uzyskały dochody za granicą w kraju z którym Polska podpisała niekorzystną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania albo w kraju, z którym takiej umowy Polska w ogóle nie podpisała.

Niekorzystna umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania to taka, w której przewidziano metodę odliczenia proporcjonalnego. Metoda ta zakłada, że dochody zagraniczne opodatkowuje się w Polsce wg skali podatkowej ale jednocześnie można odliczyć sobie podatek zapłacony za granicą.

Korzystna metoda (wyłączenia z progresją) polega na tym, że jeżeli w Polsce nie miało się dochodów opodatkowanych wg skali, to dochodów zagranicznych w ogóle nie zgłasza się w Polsce do opodatkowania.

Inaczej mówiąc, zgodnie z metodą wyłączenia z progresją, dochód uzyskany za granicą jest zwolniony od podatku w kraju miejsca zamieszkania podatnika (Polsce). Jednak dochód ten brany jest pod uwagę przy obliczaniu stawki podatkowej dla dochodów osiągniętych w Polsce.

W praktyce prawie zawsze metoda wyłączenia z progresją gwarantuje podatnikowi łącznie niższy poziom obciążenia podatkowego, co powoduje nierówność traktowania podatników pracujących za granicą. Stąd powstał pomysł abolicji podatkowej, która tą nierówność eliminuje.

Więcej o tych metodach w tekście "Jak ustalić podatek od dochodów z pracy za granicą

W latach 2002-2008 metoda proporcjonalnego odliczenia obowiązywała (bądź obowiązuje) w umowach z następującymi krajami: Armenią (od 1 stycznia 2006 r.), Australią, Austrią (od 1 stycznia 2006 r.), Belgią (od 1 stycznia 2005 r.), Chile (od 1 stycznia 2004 r.), z Danią, Egiptem, Finlandią, Gruzją (od 1 stycznia 2007 r.), Holandią (od 1 stycznia 2004 r.), Iranem (od 1 stycznia 2007 r.), Islandią, Kazachstanem, Kirgistanem (od 1 stycznia 2005 r.), Koreą Południową, Macedonią, Malezją, Mołdową, Rosją, Stanami Zjednoczonymi, Syrią (od 1 stycznie 2004 r.), Szwecją (do 1 stycznia 2006 r.), Tadżykistanem (od 1 stycznia 2005 r.), Uzbekistanem i Wielką Brytanią (do 1 stycznia 2007 r.). Metoda proporcjonalnego odliczenia ma zastosowanie również do przychodów uzyskanych w krajach, z którymi Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. Arabia Saudyjska, Libia, Afganistan, Brazylia).

Ulga dotyczy zarówno osób uzyskujących dochody z pracy najemnej, jak również dochody z działalności gospodarczej.

W przypadku działalności gospodarczej aby skorzystać z ulgi trzeba wykazać, że zagraniczne przychody z tej działalności były osiągane za pośrednictwem zakładu.

Zakład w przepisach umów o unikanie podwójnego opodatkowania, to stała placówka, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność gospodarcza. Chodzi tu np. o: a) miejsce zarządu; b) filię; c) biuro; d) fabrykę; e) warsztat oraz f) plac budowy lub obiekt budowlany, montażowy lub instalacyjny - jeżeli taki plac, obiekt lub łączne prace budowlane trwają dłużej niż dwanaście miesięcy; g) świadczenie usług, w tym usług konsultingowych - przy pomocy własnego lub wynajętego w tym celu personelu w drugim państwie stanowi zakład tylko wtedy, gdy taka działalność jest wykonywana przez okres lub okresy obejmujące łącznie powyżej 90 dni. Zakładem nie jest natomiast a) użytkowanie urządzeń, które służą wyłącznie do składowania, wystawiania albo wydawania dóbr albo towarów należących do przedsiębiorstwa; b) utrzymywanie zapasów dóbr albo towarów przedsiębiorstwa, wyłącznie w celu składowania, wystawiania lub wydawania; c) utrzymywanie zapasów dóbr albo towarów należących do przedsiębiorstwa wyłącznie w celu przerobu przez inne przedsiębiorstwo; d) utrzymywanie stałej placówki wyłącznie w celu zakupu dóbr lub towarów albo w celu zbierania informacji dla przedsiębiorstwa; e) utrzymywanie stałej placówki wyłącznie w celu prowadzenia dla przedsiębiorstwa jakiejkolwiek innej działalności mającej charakter przygotowawczy lub pomocniczy; f) utrzymywanie stałej placówki wyłącznie w celu wykonywania jakiegokolwiek połączenia rodzajów działalności, o których mowa w punktach od a) do e), pod warunkiem jednak, że całkowita działalność tej placówki, wynikająca z takiego połączenia rodzajów działalności, posiada przygotowawczy lub pomocniczy charakter.

Ulga przysługuje podatnikom opodatkowanym wg skali podatkowej albo podatkiem liniowym 19% albo ryczałtem ewidencjonowanym. Ulga nie przysługuje podatnikom opodatkowanym kartą podatkową.

Ulga dotyczy tych osób, które nie przeniosły swego miejsca zamieszkania (tzw. rezydencji podatkowej) za granicę tylko deklarującym nadal stałe miejsce zamieszkania w Polsce lub przebywającym w Polsce ponad 183 dni. Ulga nie obejmują też dochodów z pracy w tzw. rajach podatkowych (np. Hongkong, Monako, Jersey, Man, Liechtenstein).

Jak obliczyć ulgę abolicyjną

Ulga abolicyjna pozwala odliczyć od ustalonego w rocznym PIT podatku (po uprzednim odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne), kwotę którą podatnik jest obowiązany dopłacić w Polsce na podstawie niekorzystnej metody odliczenia proporcjonalnego.

Chodzi o to aby dzięki tej uldze podatnik zapłacił taki podatek od swoich zagranicznych dochodów, jakby obowiązywała go korzystna metoda wyłączenia z progresją.

Ulgę można odliczać zarówno od podatku dochodowego obliczonego wg skali podatkowej, jak również od podatku liniowego 19% i ryczałtu ewidencjonowanego.

Rozliczenie wg skali - Przykład Pani Agata Kowalska pracowała cały 2008 r. w Danii i zarobiła równowartość 54 000 zł. Przyjmijmy, że duński fiskus pobrał od tych zarobków 7000 zł podatku. Podatek w Polsce od dochodu osiągniętego w Danii obliczony wg skali wyniósłby 10.719,25 zł. Bez ulgi abolicyjnej Pani Agata musiałaby dopłacić w Polsce 3719,25 zł podatku (bo z Danią obowiązuje nas niekorzystna umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, przewidująca metodę proporcjonalnego odliczenia). Ale przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją podatek w Polsce wynosiłby 0 zł (bo przy tej metodzie, jeżeli podatnik nie ma dochodu w Polsce nic nie trzeba dopłacać). Dlatego też kwota ulgi abolicyjnej w tym przypadku to 3719,25 zł, a podatek po odliczeniu wyniesie 0 zł, bo tyle wynosiłby przy zastosowaniu korzystnej metody unikania podwójnego opodatkowania.