Kategorie

Odstąpienie od wymierzenia kary za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe - zasady

Katarzyna Broniszewska
Sąd może odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego
Sąd może odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego
Mimo popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, całokształt okoliczności związanych z czynem może wskazywać, że wymierzenie kary lub nawet jej złagodzenie będzie nieuzasadnione. W związku z tym prawo skarbowe wprowadziło instytucję odstąpienia od wymierzenia kary.

Odstąpienie od wymierzenia kary jest możliwe po spełnieniu określonych warunków. Zależy ono od decyzji sądu.

Sąd, odstępując od wymierzenia kary, nie stwierdza, że osoba, która popełniła zakazany czyn jest niewinna. Przeciwnie.

Wydaje wyrok skazujący, uznaje daną osobę za winną, ma możliwość jej ukarania. Jednak po rozważeniu wszystkich okoliczności zamieszcza dalsze postanowienia co do kary, mogąc całkowicie od niej odstąpić.

Podkreślenia wymaga fakt, że uznanie kogoś winnym nie jest równoznaczne z obowiązkiem wymierzenia kary. Instytucja ta opisana jest w art. 19 ustawy z dnia 10 września 1999 roku kodeks karny skarbowy (Dziennik Ustaw z 15 października 1999 Nr 83 poz. 930), dalej k.k.s.

Jakie warunki muszą być spełnione, aby móc zastosować art. 19 k.k.s.?

Przepis art. 19 k.k.s. przewiduje możliwość zastosowania opisywanej instytucji odrębnie dla przestępstw i oddzielnie dla wykroczeń skarbowych.

Aby uniknąć kary przy popełnieniu przestępstwa skarbowego:
a) musi być ono zagrożone karą  nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności lub karą łagodniejszą, np. karą grzywny;
b) stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu nie może być znaczny; o tym będą decydowały okoliczności dotyczące osoby sprawcy jak i samego czynu zabronionego, takie jak:
- rodzaj i charakter zagrożonego lub naruszonego dobra,
- waga naruszonego przez sprawcę obowiązku finansowego,
- wysokość uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności publicznoprawnej,
- sposób i okoliczności popełnienia czynu zabronionego,
- postać zamiaru,
- motywacja sprawcy,
- rodzaj naruszonej reguły ostrożności i stopień jej naruszenia.

Postępowanie podatkowe

Urząd skarbowy

Pojęcie „społecznej szkodliwość czynu” zostało doprecyzowane w orzecznictwie sadów. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 lutego 2009 roku (III KK 305/08) stwierdził, że
1. Społeczna szkodliwość czynu jako materialna treść i warunek każdego przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego używana jest w kodeksie karnym skarbowym w znaczeniu elementów strony przedmiotowej i podmiotowej czynu. Okoliczności decydujące o stopniu społecznej szkodliwości czynu wymienione są w art. 53 § 7 k.k.s., a ich katalog jest ustawowo zamknięty co oznacza, iż okoliczności w nim niewymienione nie stanowią elementów strony przedmiotowej i podmiotowej mających wpływ na jego ocenę.
2. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu należy wskazać jakie elementy strony przedmiotowej i podmiotowej przemawiają za uznaniem, iż czyn ten nie stanowi przestępstwa, nie jest więc wystarczające ogólnikowe powołanie się na stronę podmiotową i przedmiotową czynu.

Natomiast w wyroku z 11 kwietnia 2011 roku (IV KK 382/10) Sąd Najwyższy orzekł:
1. Stwierdzając znikomy stopień społecznej szkodliwości czynu, organ procesowy przyjmuje na siebie obowiązek wskazania przyczyn i przekonywającego uzasadnienia powodów decydujących o zasadności braku wszczęcia lub umorzenia wszczętego postępowania karnego.
2. Bez znaczenia dla oceny stopnia społecznej szkodliwości są dotychczasowa niekaralność sprawcy przestępstwa z art. 207 § 1 k.k., jego dobra opinia, prowadzenie ustabilizowanego trybu życia oraz fakt łożenia na utrzymanie dziecka. W sytuacji, gdy czyn zabroniony stanowi zamach na dwa lub więcej dobra chronione prawem, to zwiększa się jego stopień społecznej szkodliwości.

Przy wykroczeniu skarbowym sąd może odstąpić od wymierzenia kary, jeśli przemawiają za tym:
a) charakter i okoliczności popełnienia wykroczenia skarbowego,
b) właściwości i warunki osobiste sprawcy,
c) zachowanie się po popełnieniu wykroczenia przez sprawcę.

Ponadto dany wypadek musi zasługiwać na szczególne uwzględnienie. Nie ma tutaj znaczenia społeczna szkodliwość czynu, ponieważ z założenia szkodliwość wykroczeń skarbowych uznaje się za niską.

Przepisu 19 k.k.s. nie stosuje się do sprawcy przestępstwa skarbowego popełnionego w warunkach określonych w art. 37 § 1 (gdy sąd stosuje nadzwyczajne obostrzenie kary, jeżeli sprawca popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe, powodując uszczuplenie należności publicznoprawnej dużej wartości albo popełnia umyślnie przestępstwo skarbowe, a wartość przedmiotu czynu zabronionego jest duża) lub w art. 38 § 2, z zastrzeżeniem art. 37 § 2 i 3 oraz art. 38 § 3 k.ks.

Inne wypadki odstąpienia od wymierzenia kary.

Odstąpienie jest możliwe także w wypadkach wskazanych w kodeksie karnym skarbowym. Poszczególne artykuły przewidują taką możliwość po spełnienia określonych, opisanych w nich warunków.

Do takich szczególnych przepisów należą:

1) art. 10 § 5 - wypadek nieusprawiedliwionego błędu co do okoliczności wyłączającej bezprawność lub nieusprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu,
2) art. 11 § 2 i 3 - stwierdzenie ograniczonej poczytalności sprawcy,
3) art. 20 § 3 - możliwość odstąpienia od wymierzenia kary lub środka karnego wobec współdziałającego, którego nie dotyczy okoliczność osobista wpływająca na wyższą karalność, a stanowiąca znamię czynu
4) art. 21 § 3 k.k.s. odnoszący się do usiłowania nieudolnego,
5) art. 20 § 2 k.k.s. dotyczący podżegacza i pomocnika w sytuacji gdy czynu nie usiłowano dokonać,
6) art. 36 § 1 pkt 2 – dotyczy nadzwyczajnego złagodzenia kary,
7) art. 77 § 4 - uiszczenie zaległych należności podatkowych przed wszczęciem postępowania w sprawie o zarzucany czyn przy przestępstwie niewpłacenia przez płatnika lub inkasenta na rachunek organu podatkowego pobranych podatków,
8) art. 77 § 5 - dotyczy odstąpienia przy wykroczeniu nieterminowego regulowania podatku.

Orzeczenie środka karnego

Zarówno przy przestępstwach jak przy wykroczeniach można odstąpić od wymierzenia kary, ale na jej miejsce sąd może orzec stosowanie środka karnego w postaci przepadku przedmiotów lub ściągnięcia ich równowartości.

Ponadto – już tylko przy przestępstwach skarbowych - możliwe jest orzeczenie:
- przepadku korzyści majątkowej z przestępstwa lub ściągnięcia jej równowartości,
- podania wyroku do publicznej wiadomości,
- orzeczenia zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania
określonego zawodu lub piastowania określonego stanowiska.

Środki karne w kodeksie karnym skarbowym:

Przepadek przedmiotów uregulowany jest art. 30 § 2-6 (w odniesieniu do przestępstw) i art. 49 (wobec wykroczeń skarbowych);

Ściągnięcie równowartości normuje art. 32, stosowany także do wykroczeń (art. 49 § 1),

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej - art. 34 § 2,

Zakaz wykonywania zawodu lub pełnienia stanowiska art. 20 § 2.

Sąd może tak postanowić, o ile cele kary mogą zostać osiągnięte przez wskazany środek oraz jeśli jest on przewidziany przy danym wykroczeniu lub przestępstwie.

Odstąpienie od kary i od środka karnego.

Sąd może odstąpić od wymierzenia kary lub środka karnego, jeżeli wymagalna należność została w całości uiszczona przed wydaniem wyroku. Dotyczy to sytuacji, gdy poprzez popełnienie przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej.

Zatem sąd musi mieć potwierdzenie wpłaty zaległych środków pieniężnych. Dotyczy to środków karnych wymienionych w artykule 22 § 2 pkt 2-6 lub w art. 47 § 2 pkt 2 i 3).

Ponadto sąd może odstąpić także od orzeczenia środka karnego, nawet jeśli jego orzeczenie było obowiązkowe. Jedyną sytuacją, kiedy sąd stosuje środek karny, jest obowiązek orzeczenia przepadku przedmiotów, którymi dysponowanie jest zakazane. Przepadek musi w tym przypadku nastąpić.

Jeśli sprawca jest nieobecny (np. przebywa stale za granicą lub nie można ustalić jego miejsca pobytu w kraju), sąd może ograniczyć się do orzeczenia przepadku przedmiotów (jeśli środek ten grozi za dany czyn).

Przy odstąpieniu od wymierzenia kary zatarcie skazania nastąpi po upływie roku od wydania prawomocnego orzeczenia w związku z popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Przy orzeczeniu środka karnego, zatarcie skazania nastąpi po jego wykonaniu, darowaniu albo przedawnieniu wykonania.
      
Zatarcie skazania powoduje uznanie skazania za niebyłe po upływie określonego czasu (2 lata lub rok – art. 52 k.k.s. ).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Księgowość
    1 sty 2000
    23 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ulga na powrót w PIT - zmiany od 2022 roku

    Ulga na powrót w PIT. Po konsultacjach związanych z podatkową częścią Polskiego Ładu, rząd zdecydował się zmienić niektóre z jego założeń, m.in. w zakresie konstrukcji ulgi na powrót. Przypomnijmy, że w pierwotnych założeniach Polskiego Ładu ulga na powrót miała mieć konstrukcję odliczenia od podatku indywidualnie wyliczonej kwoty, która miała być ustalona na podstawie podatku należnego za poprzednie lata.

    Czy darowizna od brata jest zwolniona z podatku?

    Darowizna od brata a podatek od spadków i darowizn. Czy darowizna, którą podatnik otrzyma od brata, podlega zwolnieniu z podatku zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

    Praca zdalna a obowiązek składania deklaracji CIT-ST

    Deklaracja CIT-ST a praca zdalna. Pandemia wirusa COVID-19 wymusiła na pracodawcach zmiany organizacji pracy w zakładach pracy. Gdzie tylko było to możliwe, pracownicy zostali skierowani do wykonywania pracy w formie zdalnej (home office). Było to ogromne wyzwanie logistyczne, w których dotychczas praca była świadczona głównie stacjonarnie w siedzibie pracodawcy. Zmiana sposobu świadczenia pracy przez osoby zatrudnione wpłynęła na wiele kwestii z zakresu prawa pracy, między innymi wymusiła na rządzących zajęcie się tematem uregulowania pracy zdalnej. Przepisy w tym zakresie są obecnie konsultowane w ramach Rady Dialogu Społecznego. Praca zdalna stawia przed nami jednak o wiele więcej pytań. Jednym z problemów, jaki pojawia się w nawiązaniu do tego tematu, jest obowiązek składania deklaracji CIT-ST do urzędu skarbowego w przypadku, gdy pracodawca posiada zakłady (oddziały) na terenie innej jednostki samorządu niż siedziba przedsiębiorstwa. Czy w przypadku świadczenia pracy zdalnej przez pracowników również możemy mówić o obowiązku składania deklaracji CIT-ST przez podmioty, które przed pandemią nie były do tego zobowiązane?

    Polski Ład w podatkach - jak uniknąć negatywnych zmian

    Polski Ład w podatkach. Już teraz pojawiają się różne pomysły mające na celu uniknięcie negatywnych dla podatników skutków Polskiego Ładu. Są to np.: przekształcenie w spółkę z o.o., w spółkę komandytowo-akcyjną, ucieczka za granicę, przejście na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych albo estoński CIT. Eksperci przestrzegają jednak: każdy przedsiębiorca musi indywidualnie przeanalizować, co mu się opłaca. Radzą też wstrzymać się jeszcze z decyzjami.

    Spłata zaległości jest bez VAT. Problem z korektą odliczenia

    Spłata zaległości a VAT. Kto zalega z podatkiem wobec gminy, może uregulować dług, przekazując jej własność rzeczy lub prawa majątkowego. Ale co w sytuacji, gdy wcześniej przy ich zakupie odliczył VAT naliczony?

    Polski Ład z pakietem ulg podatkowych

    Polski Ład. Już wkrótce podatnicy, po uchwaleniu projektu z dnia 28 czerwca 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, będą mogli skorzystać z wybranych ulg podatkowych. Jakie muszą spełnić warunki, by móc po nie sięgnąć?

    Pośrednictwo w sprzedaży gwarancji a odliczenie VAT

    Transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Podatnik prowadzący działalność handlową powinien ujmować w mianowniku proporcji VAT również, zwolnione z VAT, transakcje pośrednictwa w sprzedaży rozszerzenia gwarancji. Nie są one bowiem „pomocniczymi transakcjami finansowymi” - tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Zerowy PIT dla rodzin 4 plus

    Zerowy PIT. Rodzice co najmniej czwórki dzieci nie zapłacą podatku, jeśli ich wspólne dochody nie przekroczą 170 tys. zł rocznie. Taki jest najbardziej prawdopodobny wariant kolejnej poprawki klubu PiS do Polskiego Ładu - pisze "Dziennik Gazeta Prawna".

    Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych już w październiku w Targach Kielce

    Spotkanie, to coś czego brakowało nam wszystkim w ostatnim czasie. A jeśli połączyć to z merytorycznymi wystąpieniami, warsztatami ze specjalistami, a także bankietem? To równanie oznacza tylko jedno – II Międzynarodowy Kongres Biur Rachunkowych! Patronem medialnym wydarzenia jest Infor.

    Usługi świadczone przez wspólnika na rzecz spółki komandytowej

    Spółka komandytowa. Organy podatkowe nie kwestionują zakupu usług doradczych od komplementariusza, o ile spełnione będą warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu.

    Efekty zwalczania luki VAT

    Zwalczanie luki VAT przyczynia się do tego, że rząd może o 80 mld zł zwiększyć prognozę dochodów na rok 2021 – powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski podczas konferencji „Uczciwy VAT, zysk dla wszystkich”.

    Orzecznictwo TSUE chroni oszustwa podatkowe w VAT

    Skuteczne działania legislacyjne państw członkowskich mające na celu wyeliminowanie oszustw podatkowych okazują się być (w świetle orzecznictwa TSUE) sprzeczne z prawem wspólnotowym – pisze profesor Witold Modzelewski. Najlepszym tego przykładem jest wyrok z 9 września 2021 r., który na podstawie jakiś mętnych wywodów uzasadnia pogląd, że wprowadzenie w Polsce w 2016 roku granicznej płatności podatnika z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w celu eliminacji oszustw na rynku paliwowym, jest sprzeczny z prawem unijnym.

    Ulga dla klasy średniej - jakie są założenia Polskiego Ładu?

    Ulga dla klasy średniej to jedno z rozwiązań podatkowych w ramach Polskiego Ładu. Kto będzie miał prawo do ulgi? Jak wygląda algorytm dla ulgi przygotowany przez ustawodawcę?

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października

    Opłaty drogowe - zmiany od 1 października. Pozostało już tylko 8 dni do wygaszenia viaTOLL, który to system będzie działał tylko do 30 września 2021 r. Ministerstwo Finansów i Krajowa Administracja Skarbowa apelują, by nie zwlekać i zmienić system na e-TOLL. Z nowym systemem można zapłacić zarówno za przejazd po drogach krajowych, jak i po autostradach zarządzanych przez GDDKiA. Od 1 października 2021 r. wprowadzona zostanie nowa organizacja ruchu w Miejscach Poboru Opłat na autostradach A2 (Konin- Stryków) oraz A4 (Wrocław-Sośnica). Od tego dnia nie będą działać viaBOX i viaAUTO. Dotychczasowi użytkownicy tych urządzeń powinni korzystać z aplikacji mobilnej e-TOLL PL lub urządzeń pokładowych kompatybilnych z e-TOLL.

    Aktuariusz, wycena aktuarialna i raport aktuarialny - rola aktuariusza przy wycenie rezerw pracowniczych wg UoR, MSR 19 i KSR 6

    Wycena aktuarialna rezerw na świadczenia pracownicze - aktuariusz i jego rola (wycena aktuarialna rezerw na odprawy emerytalne, rentowe, nagrody jubileuszowe itp.).

    Zakup obywatelstwa z paszportem - nowy kierunek optymalizacji podatkowej

    Optymalizacja podatkowa. W internecie pojawiły się oferty w rodzaju: Kup paszport - obywatelstwo. Uzyskaj rezydencję podatkową. Eksperci radzą, by dobrze przemyśleć odpowiedź.

    Polski Ład. Ułatwienia związane z rozliczaniem składki zdrowotnej

    Polski Ład jest w tej chwili w Sejmie, jest po pierwszym czytaniu, za chwilę zaczną się prace komisyjne. Jakich zmian możemy się jeszcze spodziewać w trakcie tych prac? W studio DGP rozmawiamy z wiceministrem finansów Janem Sarnowskim.

    Wiążące polecenie dotyczące prowadzenia spraw w grupie spółek

    Wiążące polecenie w grupie spółek. Spółka dominująca uczestnicząca w grupie spółek będzie mogła wydawać spółce zależnej wiążące polecenia – nie zawsze jednak spółka zależna będzie nimi związana. Skutki wiążącego polecenia w grupie spółek i okoliczności odmowy jego wykonania wyjaśnia Bartosz Lewandowski – aplikant radcowski z Lubasz i Wspólnicy – Kancelarii Radców Prawnych.

    Będą wyjaśnienia podatkowe do Polskiego Ładu

    Polski Ład. Chcemy opublikować wyjaśnienia podatkowe, dotyczące rozwiązań wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla przedsiębiorców, które będą wiążące dla administracji – powiedział wiceminister finansów Jan Sarnowski podczas EKG w Katowicach

    Ekologia coraz ważniejsza w strategiach firm

    Ekologia w strategiach firm. Prawie 57% firm na świecie uważa, że pandemia przyspieszyła realizację celów środowiskowych w firmie. Instytucje finansowe i rosnące oczekiwania społeczne są głównym katalizatorem zmian – wynika z najnowszego raportu ING i EY Biznes dla klimatu. Raport o zmianie priorytetów.

    Gadżety reklamowe a koszty uzyskania przychodów

    Gadżety reklamowe a koszty. Wydatki poniesione na nabycie drobnych gadżetów z logo podatnika, które są rozdawane dobrowolnie i nieodpłatnie, stanowią wydatki reklamowe. Tego rodzaju wydatki, jako spełniające kryteria z art. 15 ust 1 ustawy o CIT, mogą być w całości uznane za koszty uzyskania przychodów. Tak uznał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 17 września 2021 r.

    Kiedy można odliczyć VAT od zakupu artykułów spożywczych?

    Odliczenie VAT od artykułów spożywczych. Podatnicy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nabywają różnego rodzaju artykuły spożywcze wpływające na komfort organizowania spotkań, motywację pracowników czy postrzeganie przedsiębiorcy na rynku. Kiedy możliwe jest odliczenie VAT od tych artykułów?

    Crowdsourcing jako model wsparcia i rozwoju biznesu

    Crowdsourcing można określić jako tzw. mądrość ludu czy wiedzę tłumu. Wbrew pozorom i anglojęzycznej nazwie, zjawisko to miało swoje odzwierciedlenie w życiu społecznym już w XVIII wieku. Wtedy to brytyjski rząd ogłosił konkurs dla obywateli na opracowanie najlepszego sposobu określania dokładnej pozycji statku na morzu. Ustalono nagrodę w wys. 20 tys. funtów, a proporcjonalnie otrzymywał ją każdy, kto miał choćby minimalny udział w rozwiązanie problemu. To jedna z pierwszych sytuacji, w których pojawiła się idea crowdsourcingu. Jak wykorzystać ją we współczesnym biznesie?

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna

    Sprzedaż firmowego laptopa osobie prywatnej a kasa fiskalna. Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, zarejestrowana jako czynny podatnik VAT, zamierza sprzedać firmowy laptop. Czy jeżeli laptop zostanie sprzedany osobie prywatnej, konieczne będzie nabycie przez osobę fizyczną kasy fiskalnej? Dodam, że obecnie osoba ta nie ma kasy fiskalnej.

    Zakup samochodu w innym kraju UE przez podatnika zwolnionego z VAT

    Zakup samochodu a zwolnienie z VAT. Nasz klient, który korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na obrót, chce kupić w Niemczech, na firmę, używany samochód o wartości około 60 000 zł. Czy należy rozliczyć VAT z tego tytułu? Czy nasz klient straci prawo do zastosowania zwolnienia?