Kategorie

Karuzele podatkowe - duży problem dla budżetu i firm

Kancelaria Prawna Skarbiec
Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.
Karuzele podatkowe - duży problem dla budżetu i firm /Fot. Fotolia
Fotolia
Karuzelę podatkową można określić jako sieć kilku, kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu podmiotów, które tworzą pozory legalnych transakcji handlowych. Wykorzystując w tym celu luki w przepisach, wyłudzają z budżetu państwa zwroty podatku VAT, który nigdy nie zostanie do budżetu wpłacony. Jak wynika z danych resortu finansów, w ubiegłym roku wyłudzono w ten sposób z budżetu państwa około 20 mld zł.
Reklama

Szacuje się, że luka w VAT wyniesie w tym roku ok. 42,5 mld zł, czyli ok. 2,5 proc. PKB. Na procederze traci skarb państwa, ale także operujące na wewnątrzunijnym rynku firmy. Uwikłani lub podejrzani o udział w karuzeli podatkowej przedsiębiorcy są narażeni bowiem na długie i uciążliwe kontrole urzędu skarbowego.

Mechanizm procederu może wyglądać w następujący sposób: firma z Niemiec sprzedaje firmie w Polsce towar. Z uwagi na fakt, że wewnątrzwspólnotowa wymiana towarów jest zwolniona z podatku, od tej transakcji nie odprowadza się VAT. Następnie polski nabywca sprzedaje towar innej polskiej firmie. W tym przypadku transakcja powinna już być opodatkowana więc sprzedawca wystawia nabywcy fakturę z podatkiem VAT. Sprzedawca jednak nie odprowadza podatku do budżetu i znika (tzw. znikający podatnik). Nabywca zaś sprzedaje towar za granicę, a ta transakcja objęta jest stawką VAT równą 0 proc. Sprzedawca zatem, pomimo że sam podatku nie płaci, jest jednak uprawniony do żądania od urzędu skarbowego zwrotu podatku VAT naliczonego, który wynikał z faktury wystawionej przez podmiot znikający. W takiej sytuacji budżet musi wypłacić pieniądze z tytułu zwrotu VAT pomimo, że żadne środki do budżetu nie wpłynęły.

Fiskus nie może dowolnie zatrzymywać zwrotów VAT

Problem jest więc ważki. Dostrzega go również resort finansów, który rozpoczął skrupulatne i długie kontrole transakcji, w których towar był nabywany lub sprzedawany za granicę.

Zjawisko karuzeli podatkowych nie jest jednak kwestią jednowymiarową, a budżet państwa nie jest jedynym podmiotem, który na tym traci. Po pierwsze, do łańcucha transakcji karuzelowych wciągane są często podmioty zupełnie nieświadome procederu, uczciwie prowadzące swój biznes i nie mające na celu wyłudzania VAT. Po drugie, zdecydowana większość sprzedaży towarów za granicę, nie jest przecież w żaden sposób związana z obrotem karuzelowym ale zwyczajną, realną wymianą handlową.

Polecamy produkt: VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

Reklama

Jednak wszystkie podmioty dokonujące takich transakcji są traktowane przez władze podatkowe jak potencjalni oszuści i prowadzi się wobec nich liczne i uciążliwe kontrole podatkowe. Co ważne też, urzędy skarbowe przetrzymują do czasu zakończenia tych kontroli należny tym przedsiębiorcom zwrot podatku VAT. W efekcie i nierzadko podmioty te popadają w problemy finansowe, a nawet upadają, gdyż postępowania weryfikacyjne trwają nawet dłużej niż rok.

Niewątpliwe więc, karuzele podatkowe to duży problem dla budżetu ale jeszcze większy dla polskich przedsiębiorców. O ile odpowiedzią resortu finansów na przestępstwa karuzelowe było znaczne wzmożenie kontroli podatkowych, o tyle zabrakło już adekwatnego działania organów państwa, na utrudnione życie przedsiębiorców spowodowane tymi kontrolami. Obecnie bowiem wszyscy przedsiębiorcy sprzedający towary za granicę są karani za działalność nieuczciwych podmiotów. Dobrze byłoby więc, aby tropiąc podmioty zaangażowane w procedery karuzelowe nie tłamsić przedsiębiorców prowadzących legalne biznesy.

Niestety w chwili obecnej polskie władze podatkowe nie dostrzegają problemu przedsiębiorców i nie mają do zaoferowania żadnych instrumentów, łagodzących skutki prowadzonych kontroli. Co więcej, znalezienie takich instrumentów nie jest wcale trudne. Pierwszy z brzegu przykład: pomysł wprowadzenia centralnej bazy faktur. Narzędzie to, spowoduje obowiązek przejścia przedsiębiorców na system elektronicznego fakturowania, a każdy dokument po wystawieniu trafi do bazy fiskusa, który na bieżąco będzie kontrolował, czy transakcja została prawidłowo rozliczona. Łatwość wprowadzenia w życie takiego pomysłu jest tym większa, że w innych krajach UE taki system już działa i pomaga ścigać nieuczciwe pomioty, zmniejszając jednocześnie w sposób znaczący niekorzystne oddziaływanie na przedsiębiorców, prowadzących legalne interesy. W wielu przypadkach bowiem, z uwagi na istnienie owego systemu, nie prowadzi się kontroli, a przedsiębiorcy otrzymują zwrot VAT w podstawowym terminie.

Podatnika VAT można sprawdzić elektronicznie

Pomysł wprowadzenia takich rozwiązań rekomendowała już w 2010 r. Komisja Europejska w zielonej księdze VAT. W 2013 r. centralną bazę faktur wprowadziła z sukcesem Portugalia. Zgodnie z informacjami udzielanymi przez portugalski resort finansów rozwiązanie to spowodowało zarówno zwiększenie wpływów do budżetu, jak i ułatwiło trafniejsze typowanie podmiotów mogących brać udział w przestępstwach, a tym samym, w znaczący sposób zdjęło ciężar kontroli z podmiotów, które z przestępstwami nie mają nic wspólnego.

Podobne rozwiązanie wprowadzono w 2015 r. również w Czechach i na Słowacji. Poważnie do tematu podeszła również Ukraina. Niestety polskie władze podatkowe nie wyraziły woli podjęcia tematu, co wskazuje na to, że polscy przedsiębiorcy nadal będą obciążani licznymi kontrolami, a przysługujący im podatek naliczony będzie nadal spoczywał na kontach urzędów skarbowych.

Branża budowlana – aktualne problemy z rozliczaniem VAT (PDF)

Nie jest jednak tak, że resort finansów zupełnie milczy w tej kwestii, zapominając o losie przedsiębiorców. Otóż Minister Finansów zamierza w najbliższym czasie wystosować do przedsiębiorców... list! List, z którego będą mogli dowiedzieć się o występujących zagrożeniach w interesujących ich branżach i ocenić ryzyko podjęcia współpracy np. z nowym kandydatem na kontrahenta. Można będzie również zapoznać się ze zidentyfikowanymi przez służby skarbowe mechanizmami przestępstw podatkowych. List ma ostrzegać i być źródłem informacji dla uczciwych przedsiębiorców, narażonych na działanie oszustów.

Odnosząc się do ww. pomysłu należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że nie będzie to list w sensie stricte, ponieważ nie będzie on tradycyjnie wysyłany do odbiorcy ale w istocie będzie to jedynie informacja zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Finansów. Jest to jednak mało znaczący szczegół, ponieważ nie jest tajemnicą, że każdy szanujący się przedsiębiorca rozpoczyna dzień od kawy i zapoznania się z nowinkami zamieszczonymi na stronie Ministerstwa Finansów. Oceniając jednak zupełnie poważnie powyższe działanie, z jednej strony należy wyrazić aprobatę, że również w Ministerstwie Finansów przyjęła się znana w świecie nauka zwana marketingiem. Tylko tak można bowiem określić nazwanie „listem do przedsiębiorców” zamieszczenie na stronie internetowej zbioru informacji o karuzelach podatkowych, które już dziś przy odrobinie wysiłku każdy może znaleźć w Internecie. Z drugiej jednak strony, działanie to nie przyniesie w praktyce istotnego zmniejszenia problemu przedsiębiorców nękanych kontrolami podatkowymi, co jest tu kwestią najistotniejszą, jeśli poważnie się myśli o poprawianiu konkurencyjności naszej gospodarki.

Autorzy: Kamil Mysłek, Robert Nogacki

Radca Prawny Robert Nogacki jest właścicielem Kancelarii Prawnej Skarbiec, specjalizującej się w przeciwdziałaniu bezprawiu urzędniczemu i w kontrolach podatkowych.

Kancelaria Prawna Skarbiec, specjalizuje się w kompleksowej obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych.

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    20 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    ECOFIN o reformie stawek VAT i unii bankowej

    Reforma stawek VAT w UE. Reforma stawek podatku VAT, unia bankowa i usługi finansowe – to tematy posiedzenia Rady ECOFIN, które odbyło się 18 czerwca 2021 r. Dyskutowane przez Radę rozwiązania na tym etapie uwzględniają większość głównych priorytetów negocjacyjnych Polski w zakresie stosowania obniżonych stawek VAT. Polska liczy na ich przyjęcie w trakcie Prezydencji Słowenii w Radzie UE. Było to ostatnie planowane posiedzenie ECOFIN za Prezydencji Portugalii.

    Wymiana danych podatkowych w czasie rzeczywistym - Finlandia i Estonia są pierwsze

    Wymiana danych podatkowych. O przystąpieniu do elektronicznej wymiany informacji podatkowych w czasie rzeczywistym poinformowały w 18 czerwca 2021 r. władze Finlandii i Estonii. Według organów podatkowych dwóch sąsiednich krajów tego typu rozwiązanie jest "unikatowe" w skali światowej.

    Transakcje z rajami podatkowymi – kolejne obowiązki dla podmiotów powiązanych i niepowiązanych

    Transakcje z rajami podatkowymi. Od 1 stycznia 2021 r. obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla podatników CIT, PIT i spółek niebędącymi osobami prawnymi dla transakcji o wartości powyżej 500 tys. PLN dotyczy zarówno podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych, jeżeli rzeczywisty właściciel ma miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, czyli w raju podatkowym.

    Wartość początkowa środka trwałego - jak ustalić

    Wartość początkowa środka trwałego. Przepisy ustawy o podatkach dochodowych (ustawa o PIT i ustawa o CIT) określają dość dokładnie zasady ustalania wartości początkowej środków trwałych. Ustalenie wartości początkowej wg wyceny podatnika jest możliwością daną przez przepisy jedynie w wyjątkowych przypadkach - jeżeli nie można ustalić tej wartości wg ceny zakupu. Podatnicy nabywający środki trwałe (np. samochody) i remontujący je mogą ustalić wartość początkową z uwzględnieniem wydatków poniesionych (do dnia oddania środka trwałego do użytkowania) na naprawę, remont, czy modernizację - o ile mogą udokumentować te wydatki.

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier na rynku wewnętrznym (wydanie II)

    Polskie firmy w UE - Czarna Księga barier. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii opublikowało 16 czerwca 2021 r. już drugą Czarną Księgę barier (administracyjnych i prawnych) na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej, które utrudniają działalność transgraniczną polskich przedsiębiorców.

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT - 300 zł więcej netto

    Najniższa krajowa 2022 a zmiany w PIT. Proponowana przez rząd podwyżka najniższej krajowej (płacy minimalnej) w 2022 r. do poziomu 3000 zł brutto (tj. o 7,1 proc. w porównaniu do minimalnego wynagrodzenia 2021 roku) nie jest rewolucyjna - wskazują ekonomiści. Jednocześnie zauważają, że efekt podwyżki będzie wzmocniony przez zapowiedziane w Polskim Ładzie zmiany w systemie podatkowym (głównie w podatku dochodowym pd osób fizycznych - PIT). Szacuje się, że wynagrodzenie netto osoby zarabiającej płacę minimalną wzrośnie w 2022 roku o ok. 300 zł miesięcznie.

    Problematyczne transakcje z rajami podatkowymi – ceny transferowe, dokumentacja, odpowiedzialność

    Transakcje z rajami podatkowymi a ceny transferowe. Od pewnego czasu polski ustawodawca wyjątkowo chętnie wykorzystuje przepisy z zakresu cen transferowych do pobierania informacji o transakcjach realizowanych z podmiotami zarejestrowanymi w rajach podatkowych. Obowiązki nakładane na polskich podatników w tym zakresie są coraz szersze i wymagają coraz większych nakładów administracyjnych. Jednocześnie, wprowadzane przepisy często są tworzone w sposób chaotyczny i nie zawsze uzasadniony.

    Fiskus zajął majątek firmy mimo braku dowodów

    Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego na majątku podatnika. Urząd skarbowy zajął konto firmy i należny jej zwrot VAT mimo braku dowodów i nieprawidłowości. Czy miał do tego prawo?

    Podatki 2021: osobista odpowiedzialność członków zarządu na nowo (bezpłatne webinarium 24 czerwca)

    24 czerwca 2021 r. o godz. 10:00 rozpocznie się bezpłatne webinarium (szkolenie online) poświęcone obowiązującym od 1 stycznia 2021 r. przepisom rozszerzającym obowiązki z zakresu cen transferowych dla podmiotów niepowiązanych. Za brak dopełnienia należytej staranności i nowych obowiązków dokumentacyjnych odpowiadają osobiście członkowie zarządu! Webinarium poprowadzą Artur Klęsk, Partner w Enodo Advisors oraz Jakub Beym, Senior Associate w Enodo Advisors. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Skonta i rabaty przy rozliczaniu transakcji międzynarodowych

    W transakcjach handlowych rozróżniamy różnego rodzaju obniżki cen. Wśród najczęściej stosowanych są skonta i rabaty. Należy jednak pamiętać, że ich udzielenie ma wpływ na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT), a tym samym także na wysokość podatku jaki zapłaci przedsiębiorca.

    Czym różni się najem prywatny od najmu w działalności gospodarczej?

    Podatek od najmu. W dniu 24 maja 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął ważną uchwałę (w składzie 7. sędziów) dotyczącą rozróżnienia najmu prywatnego i najmu prowadzonego w ramach działalności gospodarczej dla potrzeb opodatkowania PIT i ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jak tę kwestię rozstrzygnął NSA?

    Czy wszyscy podatnicy muszą mieć kasę online od 1 stycznia 2023 r.?

    Kasy fiskalne online są już obowiązkowe dla wybranych grup podatników. Natomiast kasy z elektronicznym zapisem kopii będą dostępne tylko do końca 2022 r. Czy oznacza to, że wszyscy podatnicy będą musieli mieć kasy fiskalne online od 1 stycznia 2023 r.? Co warto wiedzieć o nowym rodzaju kas?

    Sprawozdania finansowe zakładów ubezpieczeń i reasekuracji - zmiany od 2022 r.

    Sprawozdania finansowe. Ustawodawca rozszerza zakres wymogów sprawozdawczych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. Nowe obowiązki sprawozdawcze będą stosowane od 2022 r., tj. do sprawozdań za rok obrotowy rozpoczynający się w 2021 r.

    Estoński CIT - zmiany od 2022 roku

    Estoński CIT. Od 2022 r. ryczałt od dochodów w CIT (czyli tzw. estoński CIT) będzie mogła wybrać każda spółka kapitałowa, niezależnie od wielkości, bo zniknie limit przychodów 100 mln zł. Estoński system będzie też dla spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych.

    E-faktury od 2022 r. Pilotaż od października 2021 r.

    E-faktury są już na kolejnym etapie procesu legislacyjnego. Ustawodawca chce wspólnie z biznesem testować nowe rozwiązanie już od października 2021 r., tak aby jak najwięcej firm korzystało w pełni z e-faktury w 2022 r. Korzystanie z e-faktury stanie się obligatoryjne od 2023 r.

    Rejestracja w CRPA (Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych) do 30 czerwca

    Rejestracja w CRPA. Ministerstwo Finansów przypomina, że 30 czerwca 2021 r. upływa termin (okres przejściowy) na dokonanie: zgłoszenia rejestracyjnego w Centralnym Rejestrze Podmiotów Akcyzowych (CRPA) dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. nie były objęte obowiązkiem dokonywania zgłoszeń rejestracyjnych w podatku akcyzowym albo zgłoszenia uzupełniającego w CRPA dla podmiotów, które przed 1 lutego 2021 r. zostały zarejestrowane na podstawie zgłoszenia rejestracyjnego AKC-R.

    Dotacja z gminy wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem a przedawnienie

    Dotacja z gminy a przedawnienie. Coraz więcej osób w swojej działalności stara się korzystać z różnych form pomocy. Jednym z popularnych rodzajów wsparcia, są różnego rodzaju dotacje – w tym dotacje z jednostek samorządu terytorialnego. W trakcie działalności podmiotu może jednak okazać się, że środki z dotacji zostały nieprawidłowo spożytkowane. W takiej sytuacji, zasadniczo, podatnik powinien zwrócić dotację – co w praktyce może jednak okazać się dla niego niemożliwe do wykonania (szczególnie po dłuższym czasie). Tak samo więc jak w innych przypadkach, ustawodawca przewidział odpowiedni okres przedawnienia dla konieczności zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Warto jednak dowiedzieć się, jak należy obliczać ten termin - w szczególności, że proces przyznania, korzystania i rozliczenia dotacji może być dość długi – i wskazywać na różne momenty, od których należałoby obliczać termin przedawnienia.

    Polski Ład. 2/3 emerytów z zerowym PIT

    Zerowy PIT dla emerytów. Dwie trzecie emerytów będzie miało zerowy PIT, a duża część zapłaci niższy podatek - zapewnił wiceminister finansów Piotr Patkowski. Seniorzy, którzy pobierają emerytury powyżej 5 tys. zł miesięcznie stracą rocznie 75 zł - dodał. Polski Ład dla emerytów - kto zyska, kto straci?

    Interpretacja podatkowa nie może pomijać przepisów

    Interpretacja podatkowa. Przedsiębiorca wdał się w spór z fiskusem o pieniądze należne z tytułu CIT. Oczywiście fiskus chciał ich więcej, w tym celu interpretował przepisy tak, a w zasadzie pomijał ich część, aby uzasadnić słuszność poboru wyższego podatku. Ale po stronie przedsiębiorcy stanął sąd, przypominając organom skarbowym, że: „Nie wolno jest również interpretować przepisów prawnych tak, by pewne ich fragmenty okazały się zbędne” (wyrok WSA w Krakowie z 5 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 1262/20).

    Rekordowy Twój e-PIT w 2021 roku

    Twój e-PIT w 2021 roku. Ministerstwo Finansów podsumowało tegoroczny sezon rozliczeń podatkowych PIT, a w szczególności najbardziej popularną e-usługę Krajowej Administracji Skarbowej - Twój e-PIT.

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa – rozliczenia podatkowe (PIT, CIT, VAT, PCC)

    Leasing finansowy przedsiębiorstwa. Rozważając możliwość restrukturyzacji działalności, oprócz standardowych rozwiązań takich jak m.in aporty przedsiębiorstw, połączeń lub sprzedaży (niezależnie czy mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa czy przedsiębiorstwem), należy wziąć pod uwagę możliwości oferowane przez leasing finansowy przedsiębiorstwa. W analizie opłacalności przedsięwzięcia musimy wziąć pod uwagę nie tylko aspekt biznesowy, ale również kwestie opodatkowania danej transakcji. Należy zwrócić uwagę, zarówno na podatki dochodowe (odpowiednio PIT oraz CIT), podatek od towarów i usług oraz podatek od czynności cywilnoprawnych.

    Jak wygląda cyberatak na firmową sieć?

    Cyberatak na firmową sieć. W trakcie pandemii ponad połowa polskich firm (54%) zauważyła wzrost liczby cyberataków. W opublikowanej w maju br. analizie Active Adversary Playbook 2021 analitycy ujawniają, że przestępcy zostają wykryci średnio dopiero po 11 dniach od przeniknięcia do firmowej sieci. W tym czasie mogą swobodnie poruszać się po zasobach i wykradać dane przedsiębiorstwa. Coraz trudniej namierzyć złośliwą działalność, jednak pomocna w tym zakresie może okazać się pandemia. W ubiegłym roku wzrosły bowiem umiejętności i szybkość reagowania zespołów IT.

    Kasa fiskalna online - serwis klimatyzacji w samochodach

    Kasa fiskalna online. Czy prowadząc działalność w ramach punktu serwisowego klimatyzacji w samochodach osobowych podatnik jest zobowiązany do posiadania kasy fiskalnej online?

    CIT-8 za 2020 r. - wersja elektroniczna opublikowana

    CIT-8 za 2020 r. Ministerstwo Finansów opublikowało cyfrową wersję (30) CIT-8. Zrobiło to po trzech miesiącach od zapowiedzi, za to na dwa tygodnie przed upływem terminu na złożenie tego zeznania.

    Firmy z branży beauty nie mają kas fiskalnych online

    Kasy fiskalnej online. Co trzecia firma z branży kosmetycznej nie ma kasy fiskalnej online, która od 1 lipca 2021 r. będzie obowiązkowa - wskazała inicjatywa Beauty Razem. Branża apeluje do Ministra Finansów o przesunięcie o pół roku terminu obowiązkowej instalacji urządzeń.