Wystawienie faktury przez niezarejestrowanego podatnika

Na wymienione podmioty ustawa w art. 96 ust. 1 nałożyła obowiązek złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenia rejestracyjnego, przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Czynności te wymienione zostały w z art. 5 ustawy o VAT a są to: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów, import towarów, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Tak więc, zgodnie z obowiązującymi przepisami każdy przedsiębiorca będący podatnikiem VAT ma obowiązek wystawiania faktur dokumentujących przeprowadzane transakcje.

Wystawienie prawidłowe faktury VAT jest o tyle istotne, gdyż uprawnia do dokonania odliczenia podatku należnego. Jest to o tyle ważne, iż w świetle art. 88 ust. 3a ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących. 

Polecamy: Jak wybrać formę opodatkowania firmy

Rodzi się tu pytanie czy niezarejestrowany podatnik mieści w kategorii podmiotu nieuprawnionego do wystawiania faktur? Jasno na ten temat wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z dnia 12 listopada 2008 r., III SA/Wa 1603 08: Do wystawienia faktury potwierdzającej dokonanie czynności opodatkowanej na terytorium kraju zobowiązana jest osoba będąca podatnikiem w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, także wówczas, gdy nie jest ona zarejestrowanym podatnikiem. (…)

Jeżeli zatem dany podmiot spełnia kryteria określone w powyższym przepisie (przyp. Art. 15 ust. 1) to jest on podatnikiem podatku VAT w sensie obiektywnym, a więc niezależnie od faktu spełnienia formalnego wymogu, jakim jest rejestracja. Konsekwencją tego jest również i to, że przy dokonywaniu przez taki podmiot czynności opodatkowanych, powstaje obowiązek podatkowy ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami prawnymi i to zarówno dla tego podmiotu, np. w zakresie podatku należnego, jak też dla jego kontrahentów – nabywców towarów i usług – w zakresie podatku naliczonego.

Polecamy: serwis VAT

W innym wyroku z dnia 10 lutego 2009 r., I FSK 1831/07, NSA w Warszawie stwierdził m.in., że posłużenie się w art. 106 ust. 1 ustawy o VAT sformułowaniem „podatnicy, o których mowa w art. 15” oznacza, że niewywiązanie się przez tak określony podmiot z obowiązku dokonania rejestracji (art. 96 ustawy) nie zwalnia go z obowiązku wystawienia faktury potwierdzającej dokonanie sprzedaży.