KSeF 2026 a kryptowaluty. Czy cyfryzacja podatków oznacza koniec anonimowości w biznesie krypto?

• Podstawa zwolnienia z VAT pozwala na wyłączenie dla kryptowalut – dlaczego?
• Brak obowiązkowego fakturowania w obrocie kryptowalutowym
• Rozporządzenie z 9 grudnia 2025 r. – "bezpiecznik" dla branży finansowej
• Koniec anonimowości w biznesie krypto? Niekoniecznie

Podstawa zwolnienia z VAT pozwala na wyłączenie dla kryptowalut – dlaczego?

Odpowiedzią na to pytanie jest charakter usług świadczonych przez kantory kryptowalutowe. W tym zakresie kluczowa jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-264/14 (Hedqvist). Linia orzecznicza potwierdza, że wymiana walut tradycyjnych na wirtualne jest traktowana jako odpłatne świadczenie usług. W polskim porządku prawnym usługi te korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT. Przepis ten dotyczy transakcji w zakresie walut i banknotów używanych jako prawny środek płatniczy. W praktyce więc kryptowaluty formalnie takimi środkami nie są, a dla potrzeb podatku od towarów i usług (VAT) stosuje się wobec nich analogiczne preferencje.

Brak obowiązkowego fakturowania w obrocie kryptowalutowym

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 106b ust. 2 ustawy o VAT, podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1. Oznacza to, że kantor kryptowalut, dokonując sprzedaży walut wirtualnych, co do zasady nie musi wystawiać faktury, chyba że nabywca zgłosi takie żądanie w terminie przewidzianym w art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy (3 miesiące od końca miesiąca wykonania usługi). W praktyce większość transakcji w kantorach stacjonarnych i online dokumentowana jest potwierdzeniami wymiany, które nie mają statusu faktur w rozumieniu ustawy o VAT.

Rozporządzenie z 9 grudnia 2025 r. – "bezpiecznik" dla branży finansowej

Dla podmiotów, które mimo wszystko muszą lub chcą wystawiać faktury, istotne jest Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 9 grudnia 2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych. Ustawodawca w § 2 pkt 4 tego rozporządzenia wprost wskazał, że obowiązek korzystania z KSeF nie dotyczy świadczenia usług zwolnionych z VAT na podstawie wspomnianego wcześniej art. 43 ust. 1 pkt 7 ustawy.

Zapis ten jest kluczowy. Dlaczego? Oznacza on w praktyce, że nawet jeśli klient kantoru zażąda wystawienia faktury, kantor nie ma obowiązku wysyłania jej do systemu KSeF w formacie .xml. Może ona zostać wystawiona papierowo lub elektronicznie, pod warunkiem że dokumentuje wyłącznie usługi wymienione w przepisie. Logika tego wyłączenia opiera się na tym, że faktury tego typu często zawierają węższy zakres danych. To z kolei definitywnie ograniczałoby opcję sprawnego mapowania ich w sztywnej strukturze logicznej KSeF.

Koniec anonimowości w biznesie krypto? Niekoniecznie

Kantory kryptowalut działają w obszarze, który został przez ustawodawcę potraktowany w sposób szczególny. Dzięki synergii przepisów ustawy o VAT oraz rozporządzeń wykonawczych, podmioty te:
1) Nie muszą wystawiać faktur przy standardowej sprzedaży (chyba że na żądanie klienta).
2) W przypadku wystawiania faktur za obrót kryptowalutami, są zwolnione z przesyłania ich do KSeF na mocy § 2 pkt 4 rozporządzenia z 9 grudnia 2025 r.
3) Zachowują dotychczasowe formy dokumentowania transakcji, co znacząco redukuje koszty dostosowania technologicznego do nowych wymogów raportowania faktur ustrukturyzowanych.

Należy jednak pamiętać, że jeśli kantor prowadzi również inną działalność (np. sprzedaż sprzętu do kopania kryptowalut lub doradztwo opodatkowane stawką 23%), w tym zakresie będzie musiał stosować pełne rygory KSeF od kwietnia 2026 roku. Kantor krypto ma więc mniej roboty z KSeF niż większość firm na rynku. Ale to nie jest „immunitet” na wszystko. W kontekście samych faktur, dla kantorów to wyłączenie w pewnym zakresie zmniejsza wpływ KSeF na dokumentowanie wymiany. Ale nie oznacza to równocześnie, że branża krypto jest całkowicie transparentna. KSeF to tylko jedna warstwa cyfryzacji, a obowiązki AML/KYC i ślad transakcyjny w systemach płatniczych działają swoją drogą.

Maciej Grzegorczyk - Radca prawny i Doradca podatkowy KHG Kancelaria Prawna
Przemysław Sulecki - Prawnik KHG Kancelaria Prawna