Kategorie

Co powinien zrobić dłużnik, gdy wierzyciel skorzysta z ulgi na „złe długi”?

Adrian Meclik
Ekspert podatkowy
Co powinien zrobić dłużnik, gdy wierzyciel skorzysta z ulgi na „złe długi”?
inforCMS
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług regulują możliwość korekty VAT należnego, gdy nierzetelny kontrahent nie dokona płatności za wykonaną dostawę towarów bądź świadczoną usługę. By z prawa tego skorzystać trzeba jednakże spełnić szereg warunków. Co istotne konsekwencje podjęcia działań w tym kierunku spadają również na nabywcę.

Gdy podatnik uzyska bowiem możliwość korekty podatku należnego – nierzetelny kontrahent będzie miał obowiązek dokonania korekty VAT naliczonego, który odliczył od czynności za którą nie dokonał płatności.

Korekta VAT wierzyciela – ulga na „złe długi”

Przepisy dotyczące rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zawarte zostały w art. 89a i art. 89b ustawy o VAT.

Reklama

Zgodnie z art. 89a ust. 1: „Podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.”

W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż taka konstrukcja przepisu określa uprawnienie podatnika, a nie jego obowiązek. Tak więc to od decyzji przedsiębiorcy zależeć będzie czy z prawa tego będzie chciał skorzystać.

Co więcej przepisy dopuszczają korektę podatku należnego również w sytuacji, gdy wierzytelność została uregulowana w części – w zakresie nie uregulowanej płatności.

Już z powyższego wynika, iż przepisy pozwalają przynajmniej w zakresie podatkowym na zredukowanie strat wynikających z transakcji z nierzetelnym podmiotem i to niezależnie od stopnia jego niesolidności czy niewypłacalności.

Jak już wyżej była mowa, by podatnik mógł dokonać korekty VAT należnego spełnione muszą być określone warunki.

W szczególności powinno nastąpić uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności. Nastąpi to w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Dodać przy tym należy, iż każda z form porozumienia między podatnikiem i kontrahentem, przesuwająca termin płatności za wykonane czynności ma ten skutek, iż 180-dniowy termin liczony jest od nowa.

Polecamy: Jak dokonać korekty deklaracji VAT?

Co do dalszych warunków wskazać należy, iż możliwość korekty podatku powstaje wówczas, gdy:
1. dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
2. wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny;
3. wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni;
4. wierzytelności nie zostały zbyte;
5. od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;
6. wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Biorąc pod uwagę powyższe zapisy zauważyć należy, iż podatnik nie może dokonać korekty podatku należnego w przypadku, gdy świadczenie zostało dokonane na rzecz osoby fizycznej.

Polecamy: Serwis Koszty

Reklama

W konsekwencji przy stosowaniu powyższej instytucji krąg niewypłacalnych kontrahentów ograniczono do czynnych podatników podatku od towarów i usług. Wprowadzono przy tym obostrzenie by nie były to podmioty będące w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji.

W świetle powyższego można zadać pytanie – co się dzieje, gdy niewypłacalny kontrahent w późniejszym okresie będzie w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji? W oparciu o przedstawiony zapis wydaje się zasadne uznanie, iż warunek ten powinien być spełniony w dacie dokonywania dostawy towarów czy świadczenia usług. Jeśli więc niewypłacalny kontrahent jest w trakcie postępowania upadłościowego w dacie dokonywania korekty podatku należnego – nie może to stanowić przeszkody do skorzystania z tego prawa.

Ustawodawca wprowadzając warunek by w dacie dokonania korekty wierzyciel i dłużnik byli podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni nałożył na podmiot korzystający z korekty obowiązek sprawdzenia tej okoliczności. Nie określając przy tym w jaki sposób podatnik powinien tą okoliczność zweryfikować – rozsądne się wydaje wystąpienie do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla kontrahenta celem uzyskania przedmiotowych danych.

Polecamy: Czy można odliczyć VAT z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany dla potrzeb tego podatku?

Ustawodawca wprowadził również ograniczenie czasowe do zastosowania instytucji korekty podatku należnego – powinna być ona dokonana w terminie 2 lat od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. Wydaje się, iż wprowadzony termin jest stosunkowo krótki – podatnik, który z prawa tego zamierza skorzystać powinien wziąć te ograniczenie pod uwagę.
Obowiązek zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego odgrywa bardzo istotne znaczenie w omawianej instytucji. Po pierwsze zdarzyć się może, iż w jego wyniku dłużnik zdecyduje się na zapłacenie należności. Natomiast w sytuacji, gdy efekt ten nie zostanie osiągnięty, od dnia otrzymania zawiadomienia przez dłużnika liczony jest 14 dniowy termin, po upływie którego możliwa jest korekta podatku należnego.

Kiedy może nastąpić korekta VAT należnego?

Zgodnie z art. 89a ust. 3 ustawy o VAT korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął termin 14 dni od dnia otrzymania opisanego wyżej zawiadomienia przesłanego przez wierzyciela dłużnikowi, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika tego zawiadomienia. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia.

Obowiązki wynikające z korekty podatku należnego

Podatnik obowiązany jest wraz z deklaracją podatkową, w której dokonuje korekty podatku należnego, zawiadomić o korekcie, właściwy dla podatnika urząd skarbowy wraz z podaniem kwot korekty podatku należnego.

Polecamy: Dopuszczalne rabaty od cen urzędowych mogą zmniejszyć obrót

Jednocześnie w ciągu 7 dni od dnia dokonania korekty obowiązany jest również zawiadomić dłużnika o tej czynności. Kopia zawiadomienia jest przesyłana do właściwego dla podatnika urzędu skarbowego.

Jakie są skutki zapłaty przez dłużnika zaległej należności po skorzystaniu przez podatnika z prawa do złożenia korekty podatku należnego?

W przypadku gdy po dokonaniu korekty należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, podatnik-wierzyciel, obowiązany jest zwiększyć podatek należny w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana.

W przypadku częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części. Zauważyć można przy tym, iż uregulowanie należności nastąpić może poprzez spłatę przez dłużnika, wyegzekwowanie jej w drodze egzekucji, czy spłatę przez osobę trzecią. Co istotne – forma spłaty nie ma znaczenia.

Korekta VAT dłużnika

Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt, iż w przypadku spełnienia przez podatnika-wierzyciela wszystkich warunków i po zawiadomieniu dłużnika o zamiarze złożenia korekty – podatnik z prawa tego korzystać nie musi i nawet na tym etapie może odstąpić od dalszych działań.

Fakt powstrzymania się wierzyciela od dokonania korekty VAT należnego nie wpływa jednakże na obowiązki podatnika-dłużnika.

Jest bowiem tak, iż po otrzymaniu zawiadomienia od wierzyciela i nieuregulowania należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, podatnik-dłużnik jest obowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu lub w przypadku jego braku, do odpowiedniego powiększenia kwoty podatku należnego, o kwotę podatku wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, w którym dokonał odliczenia.

W przypadku częściowego uregulowania należności korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część należności. Natomiast, gdy doszło do uregulowania należności po dokonaniu korekty podatnik-dłużnik ma prawo do zwiększenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano.

W przypadku częściowego uregulowania należności podatek naliczony może zostać zwiększony w odniesieniu do tej części.

Polecamy: VAT 2011 - przewodnik po nowelizacji z 18 marca

Wśród kłopotliwych sytuacji, jakie mogą się pojawić przy stosowaniu omawianej instytucji, należy wskazać przypadki, w których po dokonanej korekcie przez wierzyciela dłużnik dokonał częściowego spłacenia zadłużenia.

Problem może powstać wówczas, gdy przedmiotem niespłaconego świadczenia były dwie usługi opodatkowane różnymi stawkami np. 23 % i 8 %, a dłużnik regulując w części należność nie wskazał na poczet której usługi dokonuje spłaty.

W takim przypadku nie można wykluczyć, iż wierzyciel uzna, że spłata następuje na rzecz świadczenia objętego 8 % stawką podatku, a dłużnik, że spłata następuje na rzecz świadczenia objętego 23 % stawką i w taki sposób dokonają powiększenia odpowiednio podatku należnego (wierzyciel) i podatku naliczonego (dłużnik). Rozbieżności między sposobami dokonania rozliczenia prowadzić mogą w konsekwencji do sporów podatników.

Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Usługi gastronomiczne na kasie fiskalnej online - interpretacje

    Kasy fiskalne online w branży gastronomicznej pojawiły się od 1 stycznia 2021 r. Obowiązek wymiany starych kas na nowe objął bowiem usługi związane z wyżywieniem świadczone przez stacjonarne placówki gastronomiczne. Pojawiło się jednak szereg wątpliwości interpretacyjnych związanych z nowym obowiązkiem. Oto niektóre z nich.

    Polski Ład. Ile będą kosztowały zmiany podatkowe?

    Polskie Ład. Najważniejsze zmiany jeśli chodzi o kwestie ubytku PIT to jest ok. 22 mld zł dla całego sektora, dodatkowo przewidujemy ok. 4-4,5 mld zł kosztów z tego pakietu ulg dla małych i średnich przedsiębiorstw - powiedział wiceminister finansów Piotr Patkowski.

    Przeniesienie firmy za granicę a podatek w Polsce

    Przeniesienie działalności gospodarczej za granicę. Zapowiadane zmiany w ramach Polskiego Ładu, rosnące koszty prowadzenia firmy, niejasne przepisy i nadmierna biurokracja – to czynniki, przez które wielu przedsiębiorców rozważa przeniesienie działalność za granicę. Jednak samo zarejestrowanie firmy w innym kraju (nawet w UE) nie zwalnia automatycznie z płacenia podatków i składek ubezpieczeniowych w Polsce.

    Kiedy osoba fizyczna ma rezydencję podatkową w Polsce?

    Polska rezydencja podatkowa. Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. dotyczące zasad ustalania rezydencji podatkowej oraz zakresu obowiązku osoby fizycznej w Polsce. Zdaniem ekspertów PwC te objaśnienia mogą być postrzegane jako zapowiedź szczególnego zainteresowania władz podatkowych rezydencją osób fizycznych, które utraciły lub utracą rezydencję podatkową w Polsce.

    Czy opodatkowanie firm w Czechach jest niższe?

    Opodatkowanie działalności gospodarczej w Czechach nie jest znacząco korzystniejsze niż w Polsce - stwierdza Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy zwracają uwagę, że zależy ono m.in. od branży, w której działa firma, poziomu przychodów oraz relacji między przychodami a kosztami.

    Kto musi mieć kasę fiskalną online od 1 lipca 2021 r.?

    Kasy fiskalne online. Od 1 lipca 2021 r. kolejna grupa podatników zobowiązana jest do obowiązkowego ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kas fiskalnych online. Których podatników dotyczy ten obowiązek?

    Obowiązek podatkowy drugiego stopnia w akcyzie

    Podmiotowość podatników akcyzy z tytułu obowiązku podatkowego drugiego stopnia jest przedmiotem daleko idących kontrowersji, zresztą z wielu powodów – pisze profesor Witold Modzelewski.

    Pusta faktura wymaga udowodnienia

    Puste faktury. Urząd skarbowy oskarżył firmę o nabycie pustych faktur, mimo że zeznania świadków wyraźnie stwierdzały co innego. Sprawę rozstrzygnął sąd administracyjny.

    Skutki podatkowe wycofania samochodu ze spółki cywilnej

    Skutki podatkowe wniesienia i wycofania samochodu do spółki cywilnej - cz. II wycofanie samochodu ze spółki cywilnej.