Korekta refaktury mediów - rozliczenie VAT

Ważne!
Fakturę korygującą "in minus" należy wykazać w rozliczeniu za miesiąc, w którym została wystawiona. Wynika to z tego, że w przypadku sprzedaży mediów przepisy ustawy o VAT nie przewidują obowiązku posiadania dokumentacji potwierdzającej dokonanie i spełnienie uzgodnień dotyczących obniżenia podstawy opodatkowania VAT. Szczegóły w uzasadnieniu.

Czym jest refakturowanie?

Z refakturowaniem mamy do czynienia w przypadku przeniesienia kosztów usługi na podmiot, który faktycznie z niej skorzystał. Sprowadza się to do tego, że podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, najpierw jest uznawany za usługobiorcę, a następnie za usługodawcę tej samej usługi. Zatem w pierwszej kolejności podatnik otrzymuje fakturę za nabyte usługi, a następnie sam wystawia fakturę (oraz korektę tej faktury, jeżeli zajdzie taka potrzeba), jak gdyby samodzielnie wyświadczył tę usługę.

Refaktura i jej korekta - terminy, zasady

Warto pamiętać, że przepisy podatkowe nie przewidują szczególnych zasad dotyczących terminów wystawiania refaktury i korekty do tej faktury. Zatem w razie konieczności wystawienia korekty "in minus" do wcześniej refakturowanych usług zastosowanie znajdą zasady obniżania podstawy opodatkowania VAT określone w art. 29 ust. 13 ustawy o VAT, które od 1 stycznia 2021 r., z pewnymi wyjątkami, wymagają od sprzedawców posiadania określonej dokumentacji.

Zgodnie z tym przepisem podatnik może dokonać obniżenia podstawy opodatkowania i VAT należnego już w momencie wystawienia faktury korygującej "in minus", przy łącznym spełnieniu warunków:

1. z posiadanej przez niego dokumentacji wynika, że uzgodnił z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług,
2. z posiadanej dokumentacji wynika również, że warunki te zostały spełnione na moment dokonywania przez podatnika korekty podatku należnego,
3. faktura korygująca jest zgodna z posiadaną dokumentacją w zakresie uzgodnienia z nabywcą towaru albo usługobiorcą warunku obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług oraz w zakresie spełnienia tych uzgodnionych warunków.

Jednak jak wynika z art. 29a ust. 15 pkt 3 ustawy o VAT, warunku posiadania dokumentacji nie stosuje się w przypadku sprzedaży:

1. energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej,
2. gazu przewodowego,
3. usług dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej,
4. usług dystrybucji gazu przewodowego,
5. usług telekomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy o VAT, czyli np. usług związanych z uzdatnianiem i dostarczaniem wody oraz odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków.

Korekta refaktury a rozliczanie VAT

Dlatego podatnicy dokonujący korekty faktury dotyczącej refakturowanych mediów (np. kosztów energii elektrycznej, gazu, usług uzdatniania i dostarczania wody) nie mają obowiązku posiadania dokumentacji, z której wynikałoby uzgodnienie i spełnienie warunków obniżenia podstawy opodatkowania VAT. Zatem podatnik, który wystawił korektę do refaktury kosztów mediów, generalnie obniży podstawę opodatkowania VAT już za okres rozliczeniowy, w którym wystawił fakturę korygującą. Taki sposób rozliczeń potwierdziło także MF w objaśnieniach podatkowych z 23 kwietnia 2021 r. dotyczących SLIM VAT:

Tak jak dotychczas, podatnicy dokonujący korekty faktury dotyczącej transakcji wskazanych w art. 29a ust. 15 pkt 1-3 ustawy o VAT, którym przysługuje prawo do pomniejszenia podstawy opodatkowania, dokonują jej obniżenia za okres rozliczeniowy, w którym wystawili fakturę korygującą. W efekcie we wskazanych przypadkach, podatnik nie ma obowiązku posiadania dokumentacji, z której wynikałoby uzgodnienie i spełnienie warunków.

Natomiast nabywca, gdy odliczył VAT z refaktury, będzie zobowiązany dokonać korekty podatku naliczonego, zdaniem MF, w rozliczeniu za okres, w którym:

(…) może zapoznać się z wysokością obniżki, rozumianą w art. 86 ust. 19a ustawy o VAT jako uzgodnienie warunków korekty i ich spełnienie (zazwyczaj dopiero w momencie otrzymania faktury korygującej).

Przykład
Wynajmujący lokale mieszkalne zauważył błąd w wartości refaktury za wodę, która była zawyżona. 31 sierpnia 2021 r. wystawił faktury korygujące, które przekazał najemcom 1 września. Wynajmujący są obowiązani rozliczyć korekty w JPK_V7M składanym za sierpień. Najemcy natomiast, jeżeli odliczali VAT, będą obowiązani do dokonania korekty podatku naliczonego w rozliczeniu za wrzesień, jeśli wcześniej nie zostali poinformowani o warunkach korekty.

Podstawa prawna:

• art. 29a ust. 13 i 15 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 685; ost.zm. Dz.U. z 2021 r. poz. 1626

Adrian Błaszkiewicz, ekspert w zakresie VAT