VAT marża a handel samochodami

• VAT marża – na czym polega
• Towary używane – czym są?
• VAT marża – zasady rozliczenia
• VAT marża a podatek dochodowy

Faktura VAT marża jest dokumentem szczególnym w ramach podatku VAT. Na standardowej fakturze VAT stawka jest liczona od całości kwoty netto towaru lub usługi. Polski ustawodawca przewiduje jednak inne rozwiązanie w niektórych przypadkach – jest nim VAT marża. 

VAT marża – na czym polega

Jest to o wiele korzystniejszy dla sprzedawców sposób rozliczania sprzedaży, gdyż podatek VAT jest obliczany na podstawie prowizji, którą pobiera sprzedawca od nabywcy. W takiej sytuacji na fakturze nie będzie informacji o kwocie podatku, a sprzedawca będzie zobowiązany sam obliczyć kwotę podatku oraz odprowadzić go do urzędu skarbowego. Podatnicy, którzy mogą skorzystać z tego rozwiązania to podatnicy którzy:

• świadczą usługi turystyczne,
• dokonują dostaw towarów używanych,
• dokonują dostaw przedmiotów kolekcjonerskich i antyków,
• dokonują dostaw dzieł sztuki. 

W kontekście handlu samochodami najważniejszy jest punkt dotyczący dostaw towarów używanych. Kategoria towarów używanych obejmuje swoim zakresem właśnie samochody używane.

Przed rozpoczęciem rozważań dotyczących samochodów warto wspomnieć o tym, że warunkiem zastosowania VAT marża jest oprócz przedmiotu dostawy także to, od kogo podatnik nabył towar lub usługę.  VAT marża mianowicie ma zastosowanie w przypadku towarów nabytych od:

• osób innych niż podatnicy podatku VAT, czyli zwykły nabywca nieprowadzący działalności,
• podatników podatku VAT zwolnionych – są to podatnicy, którzy mogą być przedsiębiorcami, jednak podlegają oni podmiotowemu zwolnieniu z tego podatku, w związku z czym nie podlegają oni większości obowiązków związanych z procedurami VAT,
• podatników, ale takich którzy zastosowali tę samą procedurę przy dostarczaniu nam towarów.

Towary używane – czym są?

Ważne w kontekście handlu samochodami jest również samo pojęcie towarów używanych, które jest zdefiniowane jako ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie innymi niż dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie lub antyki oraz innymi niż metale i kamienie szlachetne. Ważne, że powyższa definicja wskazuje na to, że wśród samochodów może być wyjątek, którym są samochody kolekcjonerskie o wartości historycznej, co potwierdza interpretacja KIS z 19.04.2018 r., 0111-KDIB3-3.4012.56.2018.1.JS, i 17.08.2018 r., 0112-KDIL1-3.4012.396.2018.2.JN.

Co istotne, sama procedura VAT marża nie będzie miała zastosowania w sytuacji, gdy samochód nie jest nabyty z zamiarem odsprzedaży oraz gdy odsprzedajemy samochód, który został nabyty jako nowy i nieużywany. Ciekawy jest wątek samego zdefiniowania zamiaru odsprzedaży. Jest to zapis, który może budzić kontrowersje. Organy jednak podchodzą dość liberalnie do tego pojęcia, stąd jako zamiar odsprzedaży organy podatkowe akceptują nabycie np. pojazdu w celu odsprzedaży w dalszej przyszłości po zakończonym okresie używania na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. 

VAT marża – zasady rozliczenia

Po ustaleniu czy samochód, którego sprzedaż chcemy objąć procedurą VAT marża nadejdzie pora na rozliczenie w ramach procedury. Wątpliwości budzi to, jak rozumiemy marży i jak powinna być wyliczana. Zaczynając od podstaw, zgodnie z art. 120 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług marżę rozumiemy jako różnicę między kwotą sprzedaży, a kwotą nabycia. Wątpliwości budzi to, jak rozumiemy kwotę nabycia i sprzedaży, bo teoretycznie ilość kosztów związana z samym nabyciem może być szeroka. Zaczynając  od zdefiniowania i określenia kwoty sprzedaży – zgodnie z tym samym przepisem ustawy jest to cała kwota, jaką podatnik otrzymał lub otrzyma od osoby trzeciej, w czego skład wchodzą również dotacje, subwencje, dopłaty, podatki, cła, opakowania, transport, ubezpieczenie itd. Kwotę nabycia z kolei traktuje się jako wszystkie składniki wynagrodzenia (wymienione szczegółowo w art. 120 ust. 10 pkt 5), które dostawca otrzymał lub otrzyma od podatnika. W świetle interpretacji IS w Katowicach z 16.11.2016 r. (2461-IBPP2.4512.641.2016.3.JJ), koszt nabycia powinien być rozumiany jako suma tego, co pierwotny sprzedawca otrzymał od podatnika. Powoduje to zatem, że automatycznie podatnik nie zwiększy koszty nabycia poprzez wliczenie do niego kosztów administracyjnych, przeglądów, ubezpieczeń, podatków, a także napraw. 

Warta omówienia również jest następująca interpretacja: fakt, że wnioskodawca należności za zakup auta, opłatę za usługę przygotowania dokumentów związanych z pojazdem, opłatę za usługę przygotowania samochodu, opłatę transportową oraz opłatę aukcyjną wpłaca na to samo konto bankowe, nie zmienia podmiotów, wobec których wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić te należności. Należności z tytułu usług przygotowania dokumentów związanych z pojazdem, usług przygotowania samochodu, usług transportowych (…) oraz opłat aukcyjnych przysługują innym podmiotom, a nie pierwotnemu sprzedawcy samochodu, co potwierdzają faktury wystawione przez różne podmioty. W związku z powyższym nie mogą one zwiększać kwoty nabycia, o której mowa w art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy (interpretacja KIS z 29.05.2019 r. (0112-KDIL1-3.4012.108.2019.2.AK).

Oznacza to, że nawet w sytuacji, w której podatnik wszelkie opłaty zostały wliczone w koszt nabycia i jednocześnie na rachunek pierwotnego sprzedawcy, to nadal nie będzie można w uwzględnić tego sumie nabycia w ramach procedury VAT marża. 

VAT marża a podatek dochodowy

Ostatnią kwestią wartą omówienia są konsekwencje stosowania VAT marża na gruncie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych:

• Na gruncie VAT możliwości są mocno ograniczone na skutek ustępów 17–19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ograniczenia te dotyczą jednak jedynie towarów nabywanych w ramach samej procedury, natomiast od wszystkich innych kosztów takich jak np. paliwo i usługi związane z samochodem można odliczyć VAT na zasadach ogólnych, co potwierdza interpretacja wydana przez informację skarbową w łodzi w dniu 29 sierpnia 2011 r.
• Przepisy w ramach PIT nie przewidują procedury podobnej do tej stosowanej na gruncie VAT, stąd przychody powstają na zasadach ogólnych, czyli poprzez pomniejszenie cenę sprzedaży o wartość podatku VAT marża.