Kategorie

Ile naprawdę traci rocznie budżet dochodów z podatku od towarów i usług?

Ile naprawdę traci rocznie budżet dochodów z podatku od towarów i usług?
Jeśli idzie o wielkość tzw. luki podatkowej w tym podatku, czyli różnicy między potencjalnymi (realnie) a faktycznymi dochodami, trwa licytacja, kto powie więcej. Najniższy szacunek to ok. 2% PKB, czyli ponad 30 mld zł rocznie. Komisja Europejska jest bardziej pesymistyczna i mówi o około 40 mld zł (ponad 9 mld EURO). Firmy specjalizujące się w międzynarodowej optymalizacji podatkowej (fachowcy w tej dziedzinie) nawet podają kwotę 58 mld zł (ciekawe, skąd to wiedzą?). Ostatnio ekspert związany jednocześnie z PiS i obecną władzą mówi już o … 90 mld zł. Kto da więcej?
Reklama

W 2015 roku z dochodami z tego podatku jest jeszcze gorzej niż w zeszłym, spadają one nominalnie. Do ostrożnej prognozy makroekonomicznych zabraknie około 15 mld zł. Jest źle, a będzie jeszcze gorzej, bo od połowy roku kolejne branże nie płacą tego podatku, w tym zwłaszcza elektronika i metale kolorowe (poza miedzią, która jest poza VAT-em od października 2013 roku).

Przy okazji warto odnotować, że resort finansów, zatrudniający oczywiście pierwszy garnitur fachowców podatkowych, dba jednak o dochody budżetowe, bo po jedenastu latach uznał, że podatnikami tego podatku są… komornicy sądowi. Dotychczas sądził, że jest odwrotnie, co potwierdzał przy pomocy interpretacji urzędowych. Teraz, w związku z załamaniem dochodów budżetowych w wyniku wprowadzenia kolejnych nowelizacji optymalizacyjnych, w ciągu jednego dnia zmienił zdanie i znalazł kozła ofiarnego. Jestem tylko ciekaw, czy uzyskane dzięki nowej interpretacji urzędowej - skoro tak było zawsze, to komornicy powinni zapłacić VAT za ponad pięć lat wstecz - kwota dodatkowych dochodów będzie stanowić jeden czy aż dwa promile luki w tym podatku. Ponoć grozi nam w związku z najnowszym pomysłem resortu finansów paraliż działalności komorników z dniem 1 października 2015 r. Ale to tak na marginesie.

Jakie są najważniejsze przyczyny utraty przez budżet tak istotnej części dochodów z tego podatku, kto na tym zarobił i ile na tym traci nasz kraj?

Reklama

Odpowiedź na powyższy pytanie jest bardzo prosta: w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. jest ponad dwadzieścia „przepisów optymalizacyjnych”, które legalizują lub ułatwiają uchylanie się od opodatkowania i wyłudzanie zwrotów z tego podatku. Używam tu słów o pejoratywnym wydźwięku („uchylanie”, „wyłudzanie”), lecz jest to tylko publicystyczna retoryka; Obiektywnie owe działania są „legalne” (takie mamy prawo), a nikt, kogo nie skazano prawomocnym wyrokiem, nie może być uznany za przestępcę. Zresztą władza (przynajmniej obecna) nie ruszy nikogo z branży, którą sama sobie nazywa optymalizacyjną: niedawno wiceminister finansów do spraw podatków wręczał w pewnej gazecie nagrody tym firmom za sukcesy w doradztwie podatkowym (międzynarodowi liderzy rynku), a na jej łamach od lat publikowane są wypowiedzi pracowników z tej grupy, co oczywiście nie jest kryptoreklamą. Lista tych przepisów jest powszechnie znana i nie trzeba jej przypominać. Co rok jest dłuższa, bo przecież liberałowie tworzą kolejne regulacje „korzystne dla podatników”.

Warto jednak odnotować, że lista raz uległa skróceniu. Od dnia 1 kwietnia 2011 r. faktycznie zwolniono z tego podatku wszystkich podatników, którzy mieli tylko tzw. podmiotowość rejestracyjną, czyli wirtualne biura oraz brak stałego miejsca działalności w Polsce. Od razu pojawiła się masowa podaż nieopodatkowanych towarów, a zwłaszcza prętów stalowych, które stały się nieuczciwą, choć legalną konkurencją dla producentów krajowych. Przepis wprowadzający ten przywilej zlikwidowano po dwóch latach, lecz następnie zwolniono z tego podatku całość rynku stalowego: może taki był jego rzeczywisty cel?

VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

A kto zarobi na działalności optymalizacyjnej? Są tu trzy grupy beneficjentów:

  • najwięksi światowi potentaci, zwani holdingami międzynarodowymi, którzy dzięki tysiącom mniej lub bardziej pozornych transakcji minimalizują lub eliminują swoje zobowiązania w tym podatku oraz uzyskują gigantyczne zwroty,
  • „renomowany” biznes podatkowy, który zapewnia parasol prawny oraz polityczny nad operacjami pierwszej grupy: tu prowizje sięgają nawet 20% „oszczędności podatkowych”; aktualnie największe zarobki mają oni na zwrotach podatku dla… samorządu terytorialnego,
  • „zwykły lud”, czyli piętnowani w mediach „pospolici przestępcy” lub inne „słupy”, którzy bezczelnie wyciągnęli ręce po przywileje, które nie były dla nich napisane.

Ile tracimy rocznie poprzez działania tych trzech grup? Są to dwie kwoty:

  • roczna wielkość niezapłaconego podatku,
  • otrzymane za rok zwroty podatkowe.

Ta pierwsza kwota w 2014 r. według wstępnych (raczej zaniżonych) szacunków wyniosła 16-17 mld zł (dochody faktycznie uzyskane - 124-125 mld zł). Kwota druga – nienależnie uzyskane zwroty - wynosi 18-19 mld zł (faktyczne zwroty 86-87 mld zł). Razem od 34 do 36 mld zł.

50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

Kwota ta – pozostająca w rękach ludzi o mało subtelnych poglądach - zagraża bezpośrednio państwu. Oczywiście w obronie status quo zmobilizowane są wielkie siły (za równie wielkie pieniądze). Co ciekawe cały biznes optymalizacyjny stoi murem za rządzącymi politykami, podobnie jak był przeciwnikiem Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich: program Prezydenta Elekta nazwał jeden z ekonomistów ze znanej firmy doradczej „księżycowymi”. Mają czego bronić i znajdą na to środki.

Witold Modzelewski

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Instytut Studiów Podatkowych

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Księgowość
    1 sty 2000
    15 cze 2021
    Zakres dat:

    Jak firmy wpływają na edukację ekologiczną?

    Zrównoważony rozwój trafia do domu Kowalskich, czyli jak firmy i marketing wpływają na edukację ekologiczną.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych od 1 lipca 2021 r.

    Zmiany w deklaracjach akcyzowych. Ministerstwo Finansów udzieliło informacji i wyjaśnień odnośnie obowiązujących od 1 lipca 2021 r. zmian w zakresie deklaracji podatkowych w podatku akcyzowym. Zmiany te są wprowadzane do ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym przez ustawę z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 694).

    Podmioty akcyzowe - aktualizacja zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r.

    Podmioty akcyzowe już zarejestrowane muszą dokonać aktualizacji zgłoszeń rejestracyjnych do 30 czerwca 2021 r. Aktualizacja to efekt uruchomienia Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych (CRPA).

    Interpretacja 590, czyli porozumienie inwestycyjne z MF

    Interpretacja 590 (porozumienie inwestycyjne) oznacza wiążącą opinię dla inwestorów strategicznych o wszystkich skutkach podatkowych planowanej inwestycji. Jest to nowe rozwiązanie zaproponowane w ramach Polskiego Ładu. Na czym konkretnie będzie polegało? Kiedy wejdzie w życie?

    Polski Ład - ryczałt szansą dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ryczałt. Konferencja Premiera Mateusza Morawieckiego z 2 czerwca br. na temat Polskiego Ładu przyniosła nowe wskazówki odnośnie zmiany zasad opodatkowania jednoosobowych działalności gospodarczych od 2022 r. Z zapowiedzi wynika, że promowaną przez rządzących formą opodatkowania zarobków przedsiębiorców podatkiem PIT będzie ryczałt.

    Podatkowe Grupy Kapitałowe - zmiany w ramach Polskiego Ładu

    Podatkowe Grupy Kapitałowe. Ministerstwo Finansów poinformowało o planowanych ułatwieniach dla Podatkowych Grup Kapitałowych (PGK) w ramach Polskiego Ładu: obniżenie minimalnego kapitału zakładowego uprawniającego do stworzenia PGK, więcej możliwości w powiązaniach spółek, zlikwidowanie warunku rentowności, korzystniejsze warunki rozliczania strat.

    Profil zaufany - zmiany od 17 czerwca 2021 r.

    Profil zaufany. Od 17 czerwca 2021 r. w trakcie wideospotkania z urzędnikiem będzie można założyć tradycyjny, a nie tymczasowy profil zaufany (PZ) - poinformowała Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. Ponadto od 17 czerwca wydane wcześniej tymczasowe PZ staną się "tradycyjnymi" profilami zaufanymi, ważnymi przez 3 lata (tymczasowy profil był ważny tylko 3 miesiące).

    Polski Ład. Tworzenie Grup VAT

    Tworzenie Grup VAT (PGK VAT) to nowe rozwiązanie Polskiego Ładu, w ramach którego spółki należące do podatkowej grupy kapitałowej nie będą musiały w transakcjach między sobą rozliczać VAT. Na czym będzie polegało tworzenie Grupy VAT? Od kiedy będzie to możliwe?

    Fundacja rodzinna z ulgą repolonizacyjną

    Fundacje rodzinne. Propozycje zawarte w projekcie ustawy o fundacji rodzinnej zostały uzupełnione; ich skutkiem ma być niższe niż w oryginalnym projekcie opodatkowanie fundacji rodzinnych. Planowane jest m.in. wprowadzenie ulgi repolonizacyjnej, skierowanej do osób które chciałyby przenieść kapitał gromadzony w zagranicznych fundacjach czy trustach do polskiej fundacji rodzinnej.

    Wpłaty do PPK - kiedy pobrać zaliczkę na PIT?

    Wpłaty do PPK finansowane przez pracodawcę stanowią przychód pracownika oszczędzającego w PPK (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Oznacza to, że pracodawca powinien naliczyć i pobrać od tych wpłat zaliczkę na PIT zgodnie z obowiązującą danego pracownika skalą podatkową (17% lub 32%).

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT w 2022 roku – jak być powinno

    Składka na ubezpieczenie zdrowotne a PIT. Jak rozwiązać problem składki na ubezpieczenie zdrowotne w nowym systemie opodatkowania dochodów osób fizycznych (PIT), który ma obowiązywać od 2022 roku? Profesor Witold Modzelewski proponuje, by – przy spełnieniu dwóch innych warunków - kwota składki była dla wszystkich podatników kosztem uzyskania przychodów lub była wyłączona z podstawy opodatkowania.

    Opłata reprograficzna a komputery przenośne i stacjonarne

    Opłata reprograficzna nie powinna dotyczyć komputerów przenośnych i stacjonarnych, natomiast w przypadku pozostałych urządzeń i nośników powinna być znacznie obniżona - uważa Konfederacja Lewiatan.

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów

    Polski Ład: Investor Desk, Interpretacja 590, PGK VAT i inne udogodnienia dla inwestorów. Ministerstwo Finansów informuje, że w ramach Polskiego Ładu zostaną wdrożone nowe rozwiązania prawne i organizacyjne mające na celu przyciąganie do Polski strategicznych inwestorów. Już w 2022 roku kompleksowa i szybka obsługa inwestorów ma stać się (wg zamierzeń MF i Rządu) wizytówką naszego kraju. Uruchomiony zostanie tzw. Investor Desk i Interpretacja 590. Będą też korzystne rozwiązania podatkowe dla holdingów (w tym PGK VAT) i zachęta do inwestycji dla instytucji finansowych.

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów”

    KSR „Przychody ze sprzedaży wyrobów, półproduktów, towarów i materiałów” - to nowy standard rachunkowości, którego projekt został właśnie skierowany do dyskusji publicznej. Termin zgłaszania uwag do projektu upływa 8 sierpnia 2021 r. Co zawiera nowy KSR?

    SLIM VAT 2. Korekta deklaracji importowej

    SLIM VAT 2 zawiera rozwiązanie, które umożliwi podatnikowi rozliczającemu podatek z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej dokonania korekty deklaracji, w sytuacji gdyby w pierwotnej deklaracji nie rozliczył w prawidłowej wysokości podatku.

    Kolejne deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym

    Deklaracje akcyzowe z podpisem elektronicznym. Ministerstwo Finansów planuje poszerzenie listy deklaracji podatkowych, które mogą być podpisywane elektronicznie o deklaracje akcyzowe AKC-UAKZ i AKC-KZ. Ponadto możliwe będzie opatrywanie podpisem zaufanym albo podpisem osobistym - deklaracji uproszczonej w sprawie podatku akcyzowego od samochodów osobowych (AKC-US) oraz podań w sprawach dotyczących podatku akcyzowego − przesyłanych przez Platformę Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

    Nadużywanie prawa przez organy podatkowe będzie utrudnione

    Postępowanie podatkowe. Fiskus decydując się na bezpodstawne wszczęcie postępowania podatkowego naraża się na ryzyko uchylenia decyzji administracyjnej i utratę kompetencji do zmiany rozliczenia podatkowego podatnika.

    Spłata zaległości podatkowej przez członka zarządu

    Zobowiązania podatkowe spółki. Organ podatkowy dochodził od członka zarządu spółki spłaty zobowiązań podatkowych, które już nie istniały.

    MF zaprasza na XII Forum Cen Transferowych – 24 czerwca 2021 r.

    Ministerstwo Finansów informuje, że XII edycja Forum Cen Transferowych (FCT) odbędzie się online 24 czerwca 2021 r. Zgłoszenie udziału można przesłać do 18 czerwca 2021 r. (piątek).

    Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) - nowe przepisy od listopada 2021 r.

    Crowdfunding - nowe przepisy od listopada 2021 r. Trwają prace nad przepisami (ustawa o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych), które uregulują rynek finansowania społecznościowego. Platformy, które się tym zajmują, zgodnie z proponowaną ustawą będą działać zgodnie z licencją i podlegać nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego. Zwiększy się jednak kwota – z 1 mln do 5 mln euro – którą będą mogły pozyskać w ramach crowdfundingu. Podwyższony limit zacznie obowiązywać od listopada 2023 roku. – W krótkim terminie nowe przepisy zapewnią w miarę bezpieczne funkcjonowanie rynku, w długiej perspektywie mogą umożliwić rozwój platform, również za granicą – ocenia Artur Granicki, prezes Navigator Crowd.

    Polskie Ład. Wyższe dopłaty do paliwa rolniczego od 2022 r.

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze od 2022 r. W ramach programu Polski Ład ma nastąpić podniesienie stawki dopłaty do 110 zł na hektar. Wypłata dopłat według podwyższonej stawki ma nastąpić w I połowie 2022 r.

    Polski Ład - wsparcie dla rolnictwa

    Polski Ład - rolnictwo. 12 czerwca 2021 r. premier Mateusz Morawiecki podczas debaty dot. Polskiego Ładu dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w Instytucie Zootechniki w Balicach koło Krakowa, przedstawił szereg pozytywnych zmian jakie czekają rolników. Ważniejsze zmiany, to: wyższe dopłaty do paliwa dla rolników, uwolnienie rolniczego handlu detalicznego, ustawa o rodzinnych gospodarstwach rolnych, kodeks rolny, E-okienko dla rolnika, cyfrowy system pozwalający na identyfikowanie żywności „od pola do stołu”, centralny system informatyczny zasobu państwowej ziemi.

    Podwyżki stawek podatkowych i podatki korporacyjne

    Podwyżki podatków. Poza klasyczną podwyżką stawek podatkowych, kraje decydują się na dodatkowe podatki korporacyjne - stwierdza w analizie Polski Instytut Ekonomiczny. Zwraca uwagę, że największym zmianom podlegają w ostatnim roku obciążenia środowiskowe.

    Ulga klęskowa w podatku rolnym

    Ulga klęskowa w podatku rolnym jest preferencją podatkową, która przewidziana jest w przypadku wystąpienia klęski żywiołowej. Jak działa ulga klęskowa? Jakie są zasady przyznawania ulgi?

    Błąd w rozliczeniach nie jest oszustwem podatkowym

    Sankcje w VAT. Podatnik nie może być karany za błąd, który nie jest oszustwem lub uszczupleniem podatkowym - tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.