Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ile naprawdę traci rocznie budżet dochodów z podatku od towarów i usług?

Ile naprawdę traci rocznie budżet dochodów z podatku od towarów i usług?
Ile naprawdę traci rocznie budżet dochodów z podatku od towarów i usług?
Jeśli idzie o wielkość tzw. luki podatkowej w tym podatku, czyli różnicy między potencjalnymi (realnie) a faktycznymi dochodami, trwa licytacja, kto powie więcej. Najniższy szacunek to ok. 2% PKB, czyli ponad 30 mld zł rocznie. Komisja Europejska jest bardziej pesymistyczna i mówi o około 40 mld zł (ponad 9 mld EURO). Firmy specjalizujące się w międzynarodowej optymalizacji podatkowej (fachowcy w tej dziedzinie) nawet podają kwotę 58 mld zł (ciekawe, skąd to wiedzą?). Ostatnio ekspert związany jednocześnie z PiS i obecną władzą mówi już o … 90 mld zł. Kto da więcej?

W 2015 roku z dochodami z tego podatku jest jeszcze gorzej niż w zeszłym, spadają one nominalnie. Do ostrożnej prognozy makroekonomicznych zabraknie około 15 mld zł. Jest źle, a będzie jeszcze gorzej, bo od połowy roku kolejne branże nie płacą tego podatku, w tym zwłaszcza elektronika i metale kolorowe (poza miedzią, która jest poza VAT-em od października 2013 roku).

Przy okazji warto odnotować, że resort finansów, zatrudniający oczywiście pierwszy garnitur fachowców podatkowych, dba jednak o dochody budżetowe, bo po jedenastu latach uznał, że podatnikami tego podatku są… komornicy sądowi. Dotychczas sądził, że jest odwrotnie, co potwierdzał przy pomocy interpretacji urzędowych. Teraz, w związku z załamaniem dochodów budżetowych w wyniku wprowadzenia kolejnych nowelizacji optymalizacyjnych, w ciągu jednego dnia zmienił zdanie i znalazł kozła ofiarnego. Jestem tylko ciekaw, czy uzyskane dzięki nowej interpretacji urzędowej - skoro tak było zawsze, to komornicy powinni zapłacić VAT za ponad pięć lat wstecz - kwota dodatkowych dochodów będzie stanowić jeden czy aż dwa promile luki w tym podatku. Ponoć grozi nam w związku z najnowszym pomysłem resortu finansów paraliż działalności komorników z dniem 1 października 2015 r. Ale to tak na marginesie.

Jakie są najważniejsze przyczyny utraty przez budżet tak istotnej części dochodów z tego podatku, kto na tym zarobił i ile na tym traci nasz kraj?

Odpowiedź na powyższy pytanie jest bardzo prosta: w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. jest ponad dwadzieścia „przepisów optymalizacyjnych”, które legalizują lub ułatwiają uchylanie się od opodatkowania i wyłudzanie zwrotów z tego podatku. Używam tu słów o pejoratywnym wydźwięku („uchylanie”, „wyłudzanie”), lecz jest to tylko publicystyczna retoryka; Obiektywnie owe działania są „legalne” (takie mamy prawo), a nikt, kogo nie skazano prawomocnym wyrokiem, nie może być uznany za przestępcę. Zresztą władza (przynajmniej obecna) nie ruszy nikogo z branży, którą sama sobie nazywa optymalizacyjną: niedawno wiceminister finansów do spraw podatków wręczał w pewnej gazecie nagrody tym firmom za sukcesy w doradztwie podatkowym (międzynarodowi liderzy rynku), a na jej łamach od lat publikowane są wypowiedzi pracowników z tej grupy, co oczywiście nie jest kryptoreklamą. Lista tych przepisów jest powszechnie znana i nie trzeba jej przypominać. Co rok jest dłuższa, bo przecież liberałowie tworzą kolejne regulacje „korzystne dla podatników”.

Warto jednak odnotować, że lista raz uległa skróceniu. Od dnia 1 kwietnia 2011 r. faktycznie zwolniono z tego podatku wszystkich podatników, którzy mieli tylko tzw. podmiotowość rejestracyjną, czyli wirtualne biura oraz brak stałego miejsca działalności w Polsce. Od razu pojawiła się masowa podaż nieopodatkowanych towarów, a zwłaszcza prętów stalowych, które stały się nieuczciwą, choć legalną konkurencją dla producentów krajowych. Przepis wprowadzający ten przywilej zlikwidowano po dwóch latach, lecz następnie zwolniono z tego podatku całość rynku stalowego: może taki był jego rzeczywisty cel?

VAT po zmianach od 1 lipca 2015 r.

A kto zarobi na działalności optymalizacyjnej? Są tu trzy grupy beneficjentów:

  • najwięksi światowi potentaci, zwani holdingami międzynarodowymi, którzy dzięki tysiącom mniej lub bardziej pozornych transakcji minimalizują lub eliminują swoje zobowiązania w tym podatku oraz uzyskują gigantyczne zwroty,
  • „renomowany” biznes podatkowy, który zapewnia parasol prawny oraz polityczny nad operacjami pierwszej grupy: tu prowizje sięgają nawet 20% „oszczędności podatkowych”; aktualnie największe zarobki mają oni na zwrotach podatku dla… samorządu terytorialnego,
  • „zwykły lud”, czyli piętnowani w mediach „pospolici przestępcy” lub inne „słupy”, którzy bezczelnie wyciągnęli ręce po przywileje, które nie były dla nich napisane.

Ile tracimy rocznie poprzez działania tych trzech grup? Są to dwie kwoty:

  • roczna wielkość niezapłaconego podatku,
  • otrzymane za rok zwroty podatkowe.

Ta pierwsza kwota w 2014 r. według wstępnych (raczej zaniżonych) szacunków wyniosła 16-17 mld zł (dochody faktycznie uzyskane - 124-125 mld zł). Kwota druga – nienależnie uzyskane zwroty - wynosi 18-19 mld zł (faktyczne zwroty 86-87 mld zł). Razem od 34 do 36 mld zł.

50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

Kwota ta – pozostająca w rękach ludzi o mało subtelnych poglądach - zagraża bezpośrednio państwu. Oczywiście w obronie status quo zmobilizowane są wielkie siły (za równie wielkie pieniądze). Co ciekawe cały biznes optymalizacyjny stoi murem za rządzącymi politykami, podobnie jak był przeciwnikiem Andrzeja Dudy w wyborach prezydenckich: program Prezydenta Elekta nazwał jeden z ekonomistów ze znanej firmy doradczej „księżycowymi”. Mają czego bronić i znajdą na to środki.

Witold Modzelewski

Profesor Uniwersytetu Warszawskiego

Instytut Studiów Podatkowych

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Praktyczny leksykon VAT 2022 (PDF)
Praktyczny leksykon VAT 2022 (PDF)
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek od spadków i darowizn
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Podatkowi od spadków i darowizn nie podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
    spadku
    darowizny
    odpłatnego zniesienia współwłasności
    zasiedzenia
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Praca zdalna i kontrola trzeźwości pracowników - nowelizacja kodeksu pracy przyjęta przez Radę Ministrów. Co się zmieni?
    24 maja 2022 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra rodziny i polityki społecznej. Rząd chce na stałe wprowadzić do Kodeksu pracy możliwość wykonywania pracy zdalnej. Będzie to bardziej elastyczna forma wykonywania pracy od obecnie funkcjonującej telepracy. Rozwiązanie to powinno poprawić możliwości zatrudnienia osób znajdujących w szczególnej sytuacji na rynku pracy, w tym rodziców małych dzieci oraz rodziców samotnie wychowujących dzieci. Ponadto, pracodawcy będą mogli wprowadzić kontrolę trzeźwości pracowników lub kontrolę na obecność środków działających podobnie do alkoholu, gdy będzie to niezbędne do zapewnienia ochrony życia i zdrowia pracowników lub innych osób lub ochrony mienia.
    E-paragony, kasy fiskalne online, połączenie kas fiskalnych i terminali płatniczych - obowiązki
    Postępująca reforma elektroniczna administracji jest realizowana wprost proporcjonalnie do reformy komunikacji na linii przedsiębiorca – urzędy, w tym urzędy skarbowe. Co roku podatnicy dowiadują się o nowych rozwiązaniach i wprowadzanych innowacjach. Jednym z dość energicznie nowelizowanych obszarów są kwestie związane z kasami fiskalnymi i paragonami.
    Ceny samochodów rosną, ceny ubezpieczeń komunikacyjnych (OC i AC) spadają
    Stale spada liczba rejestracji nowych samochodów. W kwietniu 2022 r. było ich o ponad 13 proc. mniej niż przed rokiem. Nie lepiej jest na rynku wtórnym - import był niższy o 17 proc. Sprowadzamy starsze i droższe: średni wiek pojazdu to już ponad 12 lat, a mediana ceny przekroczyła 23,5 tys. zł. Lepsze dane dotyczą polis komunikacyjnych - najpopularniejsze auta ubezpieczymy taniej. Polisa OC dla „dwunastolatka” jest też średnio o 4 proc. niższa. Średnia składka OC dla używanego VW wynosi 3,2 proc. mniej, z kolei koszt AC dla marki Opel taki sam jak w kwietniu 2021.
    Jak sprawdzić kontrahenta? Jak zabezpieczyć się przed jego niewypłacalnością?
    Każdy przedsiębiorca pragnie satysfakcjonującej i bezproblemowej współpracy z nowymi klientami. W tym celu należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach, które pomogą przedsiębiorcom odpowiednio chronić swoje firmy w sytuacjach takich jak upadłość, niewypłacalność kontrahenta. Jak to zrobić? O tym opowie Wojciech Węgrzyński – partner w Trenda Group.
    Przyszłość zawodu księgowego, oczekiwania firm wobec księgowych i biur rachunkowych
    Zawód księgowego już od momentu powstania obarczony był dużą odpowiedzialnością. Żadne przedsiębiorstwo nie może funkcjonować bez działu księgowości, bez względu na to, czy zatrudnia księgowych, czy współpracuje z zewnętrznym biurem rachunkowym. Wszystkie dokumenty związane z finansami firmy przechodzą przez ręce księgowego, którego zadaniem jest czuwać nad ich poprawnością. Od niego może zależeć powodzenie biznesu. Czy konieczna jest regulacja zawodu księgowego? Czego oczekują przedsiębiorcy od księgowych i biur rachunkowych?
    Oprocentowanie lokat bankowych i kont oszczędnościowych w 2022 roku - II połowa maja. Odsetki 20 razy wyższe niż przed rokiem
    Jakie oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych oferują banki w drugiej połowie maja 2022 roku? Ile można zarobić na lokacie bankowej? Czy (i ile) oszczędności na lokacie lub koncie oszczędnościowym tracą na wartości w czasie inflacji?
    Renta z Niemiec po zmarłym mężu (emerytura wdowia) a podatek
    Wdowa mieszkająca w Polsce i posiadająca polską rezydencję podatkową, która otrzymuje z Niemiec rentę po zmarłym mężu (tzw. duża emerytura wdowia) nie musi płacić od tego świadczenia podatku w Polsce. Niestety zdarzają się przypadki, że polskie banki potrącają polski podatek dochodowy (PIT) od tego typu świadczeń wpływających na rachunki bankowe. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji podatkowej z 20 maja 2022 r. potwierdził brak obowiązku podatkowego w takim przypadku.
    Kasy fiskalne w myjniach samochodowych dopiero od 1 października 2022 r.
    Ministerstwo Finansów poinformowało o przesunięciu o trzy miesiące terminu obowiązku fiskalizacji (tj. instalacji kas fiskalnych) branży myjni samochodowych. Nowy termin to 1 października 2022 r. Ministerstwo wskazuje, że przesunięcie terminu nie wyklucza wcześniejszego zainstalowania kas rejestrujących.
    PPK w 2023 roku - autozapis pracowników 1 kwietnia
    W 2023 roku polskich pracowników czeka pierwszy autozapis do PPK, przy czym osoby między 55. a 70. rokiem życia zostaną włączone do programu tylko wówczas, gdy złożą pracodawcy wniosek o zawarcie w ich imieniu i na ich rzecz umowy o prowadzenie PPK.
    Należyta staranność w podatku u źródła (WHT) – czym jest i jak jej dochować?
    Problemy zaczynają się już na etapie określenia, czym w ogóle jest należyta staranność w podatku u źródła. Próżno też szukać obiektywnego wzorca zachowania, na którym może oprzeć się płatnik. Organy podatkowe mają w zasadzie dowolność w ustalaniu standardów, które płatnik WHT powinien spełnić, i mogą one być nieproporcjonalnie wysokie. W rezultacie bardzo łatwo zarzucić płatnikowi, że podjęte przez niego działania były niewystarczające, a to z kolei może prowadzić do sporów. Płatnicy są w trudnej sytuacji także z tego powodu, że mają często mniejszą od skarbówki możliwość weryfikacji wymaganych informacji, zwłaszcza na temat podmiotów niepowiązanych. Wszystko to powoduje, że omawiane zagadnienie ciągle budzi bardzo wiele wątpliwości.
    Honorowanie darczyńcy a VAT
    Dobrowolne umieszczenie informacji o podmiotach udzielających finansowego wsparcia (tzw. honorowanie darczyńcy), nieposiadające znamion reklamy stanowi czynność neutralną na gruncie ustawy o VAT.
    Marczuk: PPK to najatrakcyjniejsza forma oszczędzania długoterminowego w Polsce
    Pracownicze Plany Kapitałowe to przede wszystkim bardzo opłacalna możliwość odkładania pieniędzy. Z perspektywy indywidualnej nie ma w tej chwili na rynku tak atrakcyjnej formy oszczędzania, jak PPK – zapewniał Bartosz Marczuk, wiceprezes zarządu Polskiego Funduszu Rozwoju, który był gościem piątkowego webinaru „PPK i PPE – czyli więcej o Twojej emeryturze, ważnym wsparciu od Twojego pracodawcy”, z cyklu Teleekspress Inwestycyjny PAP.
    Koniec jednorazowej (covidowej) amortyzacji – odpisy tylko do końca maja
    16 maja 2022 r. został odwołany stan epidemii. Jednorazowych odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych, które zostały nabyte w celu produkcji towarów związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 można dokonać do końca miesiąca, w którym odwołano stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 – czyli do końca maja.
    Fotowoltaika a podatek akcyzowy. Uwaga na ewidencję akcyzową przy instalacjach fotowoltaicznych
    Każdy podmiot gospodarczy, który produkuje energię z wykorzystaniem fotowoltaiki, podlega określonym obowiązkom akcyzowym. W zależności od mocy instalacji i tego, do jakich celów wykorzystywana jest energia – zakres tych obowiązków jest różny. W niektórych sytuacjach wręcz niejednoznaczny – wskazują eksperci podatkowi z CRIDO w raporcie "Obowiązki akcyzowe związane z produkcją energii elektrycznej w panelach fotowoltaicznych", który powstał na bazie doświadczeń z rozmów z przedsiębiorcami i przedstawicielami gmin, często nieświadomymi tychże obowiązków.
    Prezes NBP: prawdopodobnie będziemy kontynuować podwyżki stóp procentowych w kolejnych miesiącach
    Prawdopodobnie będziemy kontynuować podwyżki stóp procentowych w kolejnych miesiącach, aż osiągniemy pewność, że inflacja trwale się obniży; działamy przy tym rozważnie, by nie wyrządzić nadmiernych szkód społecznych i gospodarczych - podkreślił prezes NBP Adam Glapiński w przesłaniu na Forum w Davos.
    Faktura bez VAT. Czym się wyróżnia?
    Wystawianie faktur VAT to rutynowa czynność dnia codziennego przedsiębiorcy. Podatek VAT jest integralną częścią ceny towaru widocznej w sklepie jednak nie stanowi zysku sprzedawcy. Kwota VAT jest wpłacana na konto urzędu skarbowego. Jednak niektórzy przedsiębiorcy są zwolnieni z VAT. Jak wyglądają obowiązki dokumentacyjne w podatku VAT u takich przedsiębiorców?
    Obligacje skarbowe 2022. Nowe detaliczne obligacje rządowe. Czym są obligacje antyinflacyjne?
    Nowe obligacje detaliczne to propozycja rządu na przynajmniej częściową ochronę oszczędności Polaków przed inflacją. Czym dokładnie są obligacje antyinflacyjne, na czym będą polegać i w jaki sposób mogą wpłynąć na ofertę polskiego sektora bankowego?
    Podatek dochodowy (PIT) samotnych rodziców w 2022 roku. Nowelizacja ustawy o PIT korzystniejsza niż przepisy sprzed Polskiego Ładu
    Wprowadzane obecną nowelizacją ustawy o PIT przepisy o rozliczaniu podatku przez samotnych rodziców wraz z dziećmi są korzystniejsze dla nich niż te sprzed Polskiego Ładu – powiedział PAP ekonomista prof. Marek Kośny. Wskazał na podwyższenie wysokości kwoty wolnej od podatku.
    Solidarity windfall tax na wsparcie Ukrainy?
    To właściwy czas, aby zacząć głośno mówić o "solidarity windfall tax" w krajach czerpiących ponadprzeciętne zyski ze sprzedaży surowców energetycznych na wsparcie Ukrainy – oceniła w stanowisku przekazanym PAP minister finansów Magdalena Rzeczkowska.
    Krajowy System e-Faktur a praca księgowych - co się zmieni
    W ciągu najbliższych tygodni Rada UE, na wniosek polskiego rządu, ma wydać decyzję wykonawczą w sprawie wprowadzenia w Polsce Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Na razie korzystanie z KSeF jest dobrowolne, ale na wiosnę 2023 ma się stać obowiązkowe. Czy nowy typ dokumentów – faktura ustrukturyzowana – będzie wyzwaniem dla księgowych? Jak wpłynie na ich pracę?
    Wspólne rozliczenia podatkowe samotnych rodziców z dziećmi przywrócone
    Procedowana ustawa o podatku PIT od osób fizycznych przywraca możliwość wspólnego rozliczania się samotnych rodziców z dziećmi – powiedziała 20 maja 2022 r. wiceminister rodziny i polityki społecznej Barbara Socha.
    Pekao SA: spirala płacowo-cenowa się rozkręca
    Płace w sektorze przedsiębiorstw przyspieszyły w kwietniu z 12,4 do 14 proc. rok do roku, to oznacza rozkręcanie się spirali płacowo-inflacyjnej - ocenili analitycy Pekao SA, odnosząc się do piątkowych danych GUS.
    Stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej podatnika VAT - kontrolowana spółka zagraniczna
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: “TSUE”) 7 kwietnia 2022 r. zajął się kolejny raz problemem stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (en: “fixed establishment”, dalej: “FE”) przy okazji sprawy C-333/20 zainicjowanej przez rumuński sąd apelacyjny wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.
    Kredyt przedsiębiorcy we franku szwajcarskim. Przedsiębiorca-frankowicz też może wygrać w sądzie
    Do tej pory to głównie konsumenci walczyli w sądach z bankami o uwolnienie się od kredytów w CHF i odzyskanie pieniędzy. Działo się tak dlatego, że szeroko komentowane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczyły przede wszystkim spraw konsumenckich i wydawane były na podstawie przepisów, które dotyczyły relacji konsument – przedsiębiorca. Wydawać by się mogło, że frankowy przedsiębiorca nie może kwestionować ważności swojej umowy, jednak jest zupełnie inaczej co potwierdza decyzja Sądu Najwyższego!
    Grupy VAT możliwe od 1 stycznia 2023 r.
    Grupy VAT będzie można zawiązywać od 1 stycznia 2023 roku, a nie – jak to miało być pierwotnie – od 1 lipca 2022 roku. Nowelizacja Polskiego Ładu po poprawkach senackich ponownie trafia do Sejmu. Czym są grupy VAT i jakie korzyści lub ryzyka niosą dla przedsiębiorców?