REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Stawka VAT 2023 - jak ustalić dla konkretnej transakcji? Procedura. Wyjaśnienia Krajowej Informacji Skarbowej

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Stawka VAT 2023 - jak ustalić dla konkretnej transakcji? Procedura
Stawka VAT 2023 - jak ustalić dla konkretnej transakcji? Procedura
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Co trzeba zrobić krok po kroku, by prawidłowo określić wysokość opodatkowania w podatku VAT danej transakcji? Jak ustalić stawkę VAT? Wyjaśniają eksperci Krajowej Informacji Skarbowej (KIS).
rozwiń >

1. Ustalenie przedmiotu opodatkowania 

W pierwszym kroku trzeba – zdaniem KIS - ustalić, czy mamy do czynienia z: 
a) dostawą towarów, 
b) świadczeniem usług, 
c) eksportem towarów, 
d) importem towarów, 
e) wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów (WNT), 
f) wewnątrzwspólnotową dostawą towarów (WDT). 

W tym celu należy dokonać analizy: 
1) przede wszystkim art. 7-8b, art. 2 pkt 7 i 8, art. 9-13, ale też art. 5 i art. 6 ustawy o VAT (Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931, z późn. zm.) oraz 
2) art. 2 oraz art. 6-9 rozporządzenia nr 282/2011 (Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej 282/2011 (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011 r., str. 1, z późn. zm.). 

REKLAMA

Autopromocja

Na tym etapie trzeba rozstrzygnąć też, czy mamy do czynienia ze świadczeniem jednolitym w rozumieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE

Ważne
Uwaga!

KIS zaleca, by w sprawach wątpliwych sprawdzać przede wszystkim co na dany temat wynika z orzecznictwa TSUE. 

2. Kraj opodatkowania 

W drugim kroku – zdaniem KIS - trzeba ustalić, w którym kraju transakcja podlega opodatkowaniu VAT, czyli określić miejsce świadczenia dla danej transakcji. Przepisy o VAT określają dla potrzeb opodatkowania tym podatkiem, gdzie - czyli w jakim kraju - dane świadczenie jest opodatkowane. 

Podatnik ustala miejsce świadczenia przede wszystkim zgodnie z ustawą o VAT: 
- dostawa towarów (w tym WDT i eksport towarów) - art. 22-24 ustawy o VAT (Szerzej zob. wyrok TSUE z 18 czerwca 2020 r. w sprawie C-276/18, KrakVet Marek Batko), 
- WNT - art. 25-26 ustawy o VAT, 
- import towarów - art. 26a ustawy o VAT, 
- świadczenie usług - art. 28a-28n ustawy o VAT, 
oraz szczegółowymi regulacjami zawartymi w: 
- rozporządzeniu nr 282/2011 - art. 10-41, 
- rozporządzeniu w sprawie miejsca świadczenia (Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie miejsca świadczenia usług oraz zwrotu kwoty podatku naliczonego jednostce dokonującej nabycia (importu) towarów lub usług - Dz. U. z 2021 r., poz. 80 z późn. zm.). 

Ważne

Krajowa Informacja Skarbowa zaleca, by dla pewności transakcji wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie ustalenia miejsca świadczenia danej transakcji, a tym samym kraju jej opodatkowania. 

O transakcjach „zagranicznych" mówimy wówczas, gdy miejsce dostawy towarów (w tym WDT lub eksportu towarów), WNT, importu towarów lub świadczenia usług - zgodnie z przepisami dotyczącymi VAT (w tym przepisami rozporządzenia nr 282/2011) - jest poza Polską (w innym państwie członkowskim UE lub państwie trzecim – tj. państwie niewchodzącym w skład Unii Europejskiej - art. 2 pkt 2-5 ustawy o VAT).

O transakcjach „krajowych" mówimy wówczas, gdy miejsce dostawy towarów (w tym WDT lub eksportu towarów) , WNT, importu towarów lub świadczenia usług - zgodnie z przepisami dotyczącymi VAT (w tym przepisami rozporządzenia nr 282/2011) występuje w Polsce (art. 2 pkt 1 ustawy o VAT). 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

W przypadku dostawy towarów, której miejsce opodatkowania jest w Polsce, należy dodatkowo ustalić, czy spełnia ona przesłanki WDT lub eksportu towarów. 

 

3. Transakcje „zagraniczne" 

3.1. Zwolnienie przedmiotowe 

W pierwszej kolejności sprawdzić trzeba, czy dana transakcja korzysta ze zwolnienia przedmiotowego z VAT lub podatku o podobnym charakterze, czyli czy dana transakcja jest zwolniona w danym państwie, niezależnie od statusu podatnika, który dokonuje tej transakcji (tj. czy osiąga małe, czy duże obroty). 

Zakres zwolnień sprawdzamy w przepisach danego kraju, dla Unii Europejskiej istnieje katalog określony w dyrektywie VAT /Dyrektywa 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej -Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006 r., str. 1, z późn. zm./ (np. usługi w interesie publicznym, takie jak ochrona zdrowia, edukacja czy opieka społeczna, ale też usługi finansowe i ubezpieczeniowe, dostawa używanych budynków etc.), który powinien być co do zasady odzwierciedlony w przepisach krajowych. 

Listę działalności (link: https://ec.europa.eu/taxation_customs/exemptions-without-right-deduct_en objętych zwolnieniem publikuje także TAXUD 9. 

Jeżeli jesteśmy pewni, że dana transakcja nie jest objęta zwolnieniem, przechodzimy do pkt 3.2 lub 3.3. 

3.2. Stawki VAT w kraju członkowskim UE 

Trzeba sprawdzić jakie stawki obowiązują w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym transakcja podlega opodatkowaniu, jaki jest zakres opodatkowania stawkami niższymi niż podstawowa. Można to sprawdzić to w przepisach danego kraju UE, ewentualnie posiłkujemy się informacjami TAXUD-u.

Informacje o stawkach w poszczególnych państwach członkowskich UE można znaleźć również na stronie Komisji Europejskiej.

Stawki VAT stosowane w krajach UE 2023. Ile wynoszą stawki podstawowe i obniżone podatku VAT? [Tabela]

3.3. Stawki VAT lub podatku o podobnym charakterze w kraju trzecim 

Należy sprawdzić jakie stawki obowiązują w państwie trzecim (nieunijnym), w którym transakcja podlega opodatkowaniu - sprawdzamy to w przepisach danego kraju, ewentualnie posiłkujemy się publikacjami OECD  lub serwisów komercyjnych. 

Stawki VAT na świecie 2022 - OECD

 

Stawki VAT na świecie 2022 - OECD

OECD

4. Transakcje „krajowe" 

4.1. Zwolnienie przedmiotowe 

Jeśli miejsce dostawy towarów, WNT, importu towarów lub świadczenia usług - zgodnie z przepisami dotyczącymi VAT (w tym przepisami rozporządzenia nr 282/2011) - występuje w Polsce oraz podmiot dokonujący danej transakcji nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ustawy o VAT (czyli ze względu na osiąganą wartość sprzedaży), w pierwszej kolejności trzeba sprawdzić, czy dana transakcja korzysta ze zwolnienia z VAT ze względu na przedmiot transakcji

Zakres zwolnień przedmiotowych sprawdzić należy w: 

- art. 43 ustawy o VAT - dostawa towarów i świadczenie usług w Polsce, 

- art. 44 ustawy o VAT - WNT, 

- art. 45-81 ustawy o VAT - import towarów, 

- art. 44-45 rozporządzenia nr 282/2011 oraz 

- rozporządzeniu w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (rozporządzenie Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień - Dz. U. z 2020 r., poz. 1983, z późn. zm.). 

Ważne

Krajowa Informacja Skarbowa wskazuje, że jeśli dany towar lub usługa są objęte zwolnieniem ze względu na przedmiot transakcji, zwolnienie to stosujemy w pierwszej kolejności (nawet jak przepisy przewidują również stosowanie obniżonej stawki do tego towaru lub tej usługi). 

Oczywiście zawsze - dla pewności transakcji – można wystąpić o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego w odniesieniu do danej transakcji. 

4.2. Zastosowanie stawki VAT do dostawy towarów, WDT, eksportu towarów, WNT lub importu towarów 

Towary dla celów zastosowania stawki VAT identyfikowane są - zgodnie z art. 5a ustawy o VAT - wg CN (Nomenklatury scalonej), PKWiU 2015 (Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług), PKOB (Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych) lub opisowo. 

Celem przyporządkowania danemu towarowi właściwego kodu CN możemy skorzystać z: 

• rozporządzenia unijnego https://stat.gov.pl/Klasyfikacje/doc/cn/index.html

• systemu ISZTAR https://ext-isztar4.mf.gov.pl/taryfa_celna/tariff-browser?lang=PL&date=20210324

PKWIU - Informacje o PKWiU 2015 można znaleźć na stronie Głównego Urzędu Statystycznego

PKOB - Informacje o PKOB można znaleźć na Stronie Głównego Urzędu Statystycznego

Sprawdzenie zastosowania stawki 0% VAT

1. W pierwszej kolejności sprawdzić należy, czy występują przesłanki do zastosowania stawki 0% wynikające z art. 83 ust. 1 pkt 1, 3, 6, 10, 18 i 27 ustawy o VAT (m.in. pojazdy i części do pojazdów wykorzystywanych w transporcie międzynarodowym). 

Jeśli nie, to następnie ustalamy, czy znajdzie zastosowanie stawka 0% wynikająca z innych przepisów, tj. sprawdzamy, czy mamy do czynienia z: 

• WDT (art. 41 ust. 3 i 42 ustawy o VAT i art. 45a rozporządzenia nr 282/2011) albo 

• eksportem towarów (art. 41 ust. 4-11 ustawy o VAT, ale też funkcjonalnie - art. 129 ustawy o VAT i art. 47 i 48 rozporządzenia nr 282/2011). 

Jeśli nie mamy do czynienia z WDT albo eksportem towarów, sprawdzamy, czy nie występują przesłanki do zastosowania stawki 0% wynikające z: 

• art. 83 ust. 1 pkt 1, 4 i 5, pkt 22 i 26 ustawy o VAT (m.in. importu pojazdów i części do pojazdów wykorzystywanych w transporcie międzynarodowym oraz „komputery dla szkół” z załącznika nr 8 do ustawy o VAT) 

• rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2022 r. w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług w roku 2023 - Dz.U. z 2022 r., poz. 2495). 

Jeśli spełnione są warunki wynikające z ww. przepisów, wówczas stosujemy stawkę 0%. 

 

Sprawdzenie zastosowania stawki 5% VAT

2. Jeśli do dostawy (WNT albo importu) towaru nie znajduje zastosowania stawka 0%, sprawdzamy, czy w odniesieniu do niej ma zastosowanie stawka 5%, a zatem sprawdzamy, czy towar jest wymieniony w załączniku nr 10 do ustawy o VAT - wówczas do jego dostawy (WNT albo importu) stosujemy stawkę 5%. 

Sprawdzenie zastosowania stawki 8%

3. Jeśli do dostawy (WNT albo importu) towaru nie znajduje zastosowania ani stawka 0% ani 5%, sprawdzamy, czy dostawa ta jest objęta stawką 8%. W tym celu sprawdzamy, czy towar jest wymieniony w: 

- załączniku nr 3 do ustawy o VAT lub 

• rozporządzeniu w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług w roku 2023 - jako towar do którego dostawy (WNT albo importu) ma zastosowanie stawka 8% lub 

• spełnione są przesłanki wynikające z art. 41 ust. 12 (obiekty budownictwa społecznego), art. 41 ust. 12f (tzw. gastronomia) lub art. 120 ust. 2 i 3 ustawy o VAT (dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie oraz antyki) 

Jeśli towar jest wymieniony w ustawie o VAT, załączniku nr 3 do ustawy o VAT lub ww. rozporządzeniu albo spełnione są warunki wynikające z art. 41 ust. 12, ust. 12f lub art. 120 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, wówczas do jego dostawy (WNT albo importu) stosujemy stawkę 8%. 

4. Jeżeli do dostawy (WNT albo importu) towaru nie ma zastosowania zwolnienie od podatku, stawka 0%, 5%, 8%, to stosujemy stawkę 23%

 

4.3. Zastosowanie stawki VAT do świadczenia usług 

Usługi, zgodnie z art. 5a ustawy o VAT, są identyfikowane wg aktualnej PKWiU (obecnie PKWiU 2015) lub opisowo. Jeżeli nie znamy np. kodu PKWiU, można podjąć próbę odnalezienia kodu w tej klasyfikacji, ewentualnie skorzystać z objaśnień GUS (wyszukując np. po nazwie usługi). 

Sprawdzenie zastosowania stawki 0% VAT

1. W pierwszej kolejności sprawdzamy, czy świadczenie usługi jest opodatkowane stawką 0%, czyli czy występują przesłanki do zastosowania stawki 0% na podstawie: 

- art. 83 ust. 1 pkt 7-9a, pkt 11-17, pkt 19-21, pkt 23-25 ustawy o VAT (m.in. usługi transportu międzynarodowego, usługi związane bezpośrednio z eksportem towarów, usługi obsługi startu i lądowania statków powietrznych w transporcie międzynarodowym) lub 

- rozporządzenia w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług w roku 2023, oraz 

- art. 47-49 rozporządzenia nr 282/2011. 

Jeśli świadczenie usługi spełnia warunki wynikające z ww. przepisów, wówczas stosujemy stawkę 0%. 

Sprawdzenie zastosowania stawki 5% VAT

2. Jeśli do świadczenia usługi nie znajduje zastosowania stawka 0%, sprawdzamy, czy w odniesieniu do tego świadczenia ma zastosowanie stawka 5%, a zatem sprawdzamy, czy usługa jest wymieniona w załączniku nr 10 do ustawy o VAT - wówczas do jej świadczenia stosujemy stawkę 5%. 

Sprawdzenie zastosowania stawki 8% VAT

3. Jeśli do świadczenia usługi nie znajduje zastosowania ani stawka 0%, ani 5% sprawdzamy, czy świadczenie to jest objęte stawką 8%. W tym celu sprawdzamy, czy usługa jest wymieniona w: 

- załączniku nr 3 do ustawy o VAT lub 

- rozporządzeniu w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług w roku 2023 - jako usługa, do której świadczenia ma zastosowanie stawka 8% lub 

- spełnione są przesłanki wynikające z art. 41 ust. 12 ustawy (usługi dotyczące obiektów budownictwa mieszkaniowego) i art. 41 ust. 12f ustawy o VAT (usługi związane z wyżywieniem). 

Jeśli usługa jest wymieniona w załączniku nr 3 do ustawy o VAT lub ww. rozporządzeniu albo spełnione są warunki wynikające z art. 41 ust. 12 lub art. 41 ust. 12f ustawy o VAT, wówczas do jej świadczenia stosujemy stawkę 8%. 

4. Jeżeli do świadczenia usługi nie ma zastosowania zwolnienie od podatku, stawka 0%, 5%, 8%, to stosujemy stawkę 23%

Ważne

Krajowa Informacja Skarbowa radzi, że w sytuacjach wątpliwych dotyczących zastosowania stawek VAT w odniesieniu do danej transakcji (z wyjątkiem WDT i eksportu) można wystąpić o wiążącą informację stawkową

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pilne! Będzie nowelizacja ustawy o KSeF, znamy projekt: jakie zmiany w obowiązkowym e-fakturowaniu

Ministerstwo Finansów opublikowało długo wyczekiwany projekt nowelizacji ustawy o VAT, regulujący obowiązek stosowania faktur ustrukturyzowanych. Wraz z nim udostępniono również oficjalną „mapę drogową” wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur – KSeF.

Ewidencje VAT oszustów i uczciwych podatników niczym się nie różnią. Jak systemowo zablokować wzrost zwrotów VAT? Prof. Modzelewski: jest jeden sposób

Jedyną skuteczną barierą systemową dla prób wyłudzenia zwrotów jest uzależnienie wpływów zwrotów od zastosowania przez podatnika mechanizmu podzielonej płatności w stosunku do kwot podatku naliczonego, który miałby być zwrócony – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Obowiązkowy KSeF - najnowszy harmonogram MF. KSeF 2.0, integracja i testy, tryb offline24, faktury masowe, certyfikat wystawcy faktury i inne szczegóły

W komunikacie z 12 kwietnia 2025 r. Ministerstwo Finansów przedstawiło aktualny stan projektu rozwiązań prawnych, technicznych i biznesowych oraz plan wdrożenia (harmonogram) obowiązkowego systemu KSeF. Można jeszcze do 25 kwietnia 2025 r. zgłaszać do Ministerstwa uwagi i opinie do projektu pisząc maila na adres sekretariat.PT@mf.gov.pl.

Cyfrowe narzędzia dla księgowych. Kiedy warto zmienić oprogramowanie księgowe?

Nowoczesne narzędzia dla księgowych. Na co zwracać uwagę przy zmianie oprogramowania księgowego? Według raportów branżowych księgowi spędzają nawet 50 proc. czasu na czynnościach, które mogłyby zostać usprawnione przez nowoczesne technologie.

REKLAMA

Obowiązkowy KSeF - czy będzie kolejne przesunięcie terminów? Kiedy nowelizacja ustawy o VAT? Minister finansów odpowiada

Ministerstwo Finansów dość wolno prowadzi prace legislacyjne nad nowelizacją ustawy o VAT dotyczącą wdrożenia obowiązkowego modelu Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Od listopada zeszłego roku - kiedy to zakończyły się konsultacje projektu - nie widać żadnych postępów. Jeden z posłów zapytał ministra finansów o aktualny harmonogram prac legislacyjnych w tym zakresie a także czy minister ma zamiar przesunięcia terminów wejścia w życie obowiązkowego KSeF? W dniu 31 marca 2025 r. minister finansów odpowiedział na te pytania.

Jak przełożyć termin płatności składek do ZUS? Skutki odroczenia: Podwójna składka w przyszłości i opłata prolongacyjna

Przedsiębiorcy, którzy mają przejściowe turbulencje płynności finansowej mogą starać się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych o odroczenie (przesunięcie w czasie) terminu płatności składek. Taka decyzja ZUS pozwala zmniejszyć na pewien czas bieżące obciążenia i utrzymać płynność finansową. Od przesuniętych płatności nie płaci się odsetek ale opłatę prolongacyjną.

Czas na e-fakturowanie. System obsługujący KSeF powinien skutecznie chronić przed cyberzagrożeniami, jak to zrobić

KSeF to krok w stronę cyfryzacji i automatyzacji procesów księgowych, ale jego wdrożenie wiąże się z nowymi wyzwaniami, zwłaszcza w obszarze bezpieczeństwa. Firmy powinny już teraz zadbać o odpowiednie zabezpieczenia i przygotować swoje systemy IT na nową rzeczywistość e-fakturowania.

Prokurent czy pełnomocnik? Różne podejście w spółce z o.o.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, jako osoba prawna, działa przez swoje organy. Za prowadzenie spraw spółki i jej reprezentowanie odpowiedzialny jest zarząd. Mnogość obowiązków w firmie może jednak sprawić, że członkowie zarządu będą potrzebowali pomocy.

REKLAMA

Nie trzeba będzie składać wniosku o stwierdzenie nadpłaty po korekcie deklaracji podatkowej. Od 2026 r. zmiany w ordynacji podatkowej

Trwają prace legislacyjne nad zmianami w ordynacji podatkowej. W dniu 28 marca 2025 r. opublikowany został projekt bardzo obszernej nowelizacji Ordynacji podatkowej i kilkunastu innych ustaw. Zmiany mają wejść w życie 1 stycznia 2026 r. a jedną z nich jest zniesienie wymogu składania wniosku o stwierdzenie nadpłaty w przypadku, gdy nadpłata wynika ze skorygowanego zeznania podatkowego (deklaracji).

Dodatkowe dane w księgach rachunkowych i ewidencji środków trwałych od 2026 r. Jest projekt nowego rozporządzenia ministra finansów

Od 1 stycznia 2026 r. podatnicy PIT, którzy prowadzą księgi rachunkowe i mają obowiązek przesyłania JPK_V7M/K - będą musieli prowadzić te księgi w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych. Te elektroniczne księgi rachunkowe będą musiały być przekazywane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ustrukturyzowanej formie (pliki JPK) od 2027 roku. Na początku kwietnia 2025 r. Minister Finansów przygotował projekt nowego rozporządzenia w sprawie w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - podlegające przekazaniu w formie elektronicznej na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozporządzenie to zacznie obowiązywać także od 1 stycznia 2026 r.

REKLAMA