Roboty budowlane - miejsce opodatkowania VAT

Tak uznał Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 9 listopada 2011 r., (nr IPTPP2/443-445/11-4/AW).

Roboty budowlane w Polsce dla włoskiego kontrahenta

Sprawa dotyczyła spółki, która wykonała dla włoskiego kontrahenta roboty budowlane w postaci zabezpieczenia wykopów ściankami szczelnymi pod fundament pod linię technologiczną w hali produkcyjnej położonej na terytorium Polski.

Kontrahent zażądał od spółki wystawienia faktur bez naliczonego podatku VAT, twierdząc, że nie jest to opodatkowana w Polsce usługa związana z nieruchomością, lecz usługa związana z uruchomieniem maszyny, opodatkowana w miejscu siedziby usługobiorcy, a więc we Włoszech.

Na tle powyższego stanu faktycznego, spółka zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o interpretację, w którym zapytała, czy powinna wykonane roboty budowlane traktować jako związane z nieruchomością i, czy też jako usługę związaną z uruchomieniem maszyny?

Zdaniem spółki, mamy do czynienia z usługa związaną z nieruchomością. Zabezpieczenie jest bowiem trwale związane z halą produkcyjną, i pozostanie takie również wówczas, gdyby produkcji nigdy nie rozpoczęto, lub w przyszłości zaniechano. Należy zatem opodatkować usługę w Polsce.

Organ podatkowy podzielił to stanowisko.

Dokonując analizy przepisów ustawy o VAT, wskazał, że miejsce opodatkowania usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia nieruchomości. Stanowi to wyjątek od zasady opodatkowania usług w miejscu siedziby usługobiorcy. Wykonane przez spółkę zabezpieczenie jest trwale związane z nieruchomością. Usługa powinna być zatem opodatkowana w Polsce, według właściwej dla niej stawki podatkowej.

Kiedy usługa jest związana z nieruchomością?

Stanowisko zaprezentowane przez organ podatkowy w analizowanej interpretacji należy uznać za prawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą dotyczącą miejsca opodatkowania usług ( art. 28b ust. 1 ustawy o VAT) miejscem świadczenia usług na rzecz podatników jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania.

Regulacje w zakresie VAT przewidują wyjątek od tej zasady. W art. 28e ustawy o VAT wskazuje się, że miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, jest miejsce położenia tych nieruchomości (w praktyce, kraj na terytorium, którego te nieruchomości się znajdują).

Często występującym w praktyce problemem dla podatników jest interpretacja pojęcia „usługi związanej z nieruchomością” oraz charakter związku, jaki musi zachodzić między usługą a nieruchomością by uznać tę usługę za związaną z nieruchomością.

Kwestia ta stała się przedmiotem rozstrzygnięcia TSUE, który w wyroku C-166/05 Heger Rudi GmbH wskazał, iż by dana usługa mogła zostać uznana za usługę związaną z nieruchomością spełnione muszą być następujące warunki:

- usługa powinna dotyczyć konkretnej, wyodrębnionej nieruchomości,

- związek między usługą a nieruchomością powinie mieć charakter ścisły i bezpośredni.

Polecamy: Limity ulg i odliczeń w PIT

Polecamy: Czy obiad z kontrahentem w restauracji to reprezentacja, czy koszt uzyskania przychodu

Zgodnie z powyższym orzeczeniem o usłudze związanej z nieruchomością można mówić jedynie w sytuacji, gdy zachodzi bezpośredni związek usługi z nieruchomością. Inne podejście, zdaniem Trybunału, stanowić będzie wypaczenie celu tejże regulacji.

Z opisanego przez podatnika stanu faktycznego, będącego przedmiotem komentowanej interpretacji wynika, że przedmiotem usługi jest zabezpieczenie wykopów ściankami szczelnymi pod budowę fundamentu przyszłej hali produkcyjnej. Należy więc wskazać, że usługa ta jest ściśle związana z konkretną nieruchomością. W konsekwencji organ podatkowy słusznie wskazał, że miejscem opodatkowania usługi jest miejsce położenia nieruchomości, czyli terytorium Polski.

Wybór przepisów

Ustawa o VAT:

Art. 28b. 1. Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

Art. 28e. Miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego, jest miejsce położenia nieruchomości.

Tomasz Dereszewski jest konsultantem w dziale prawno-podatkowym PwC