Eksport towarów – stawka VAT 0% a odprawa zbiorcza

Czym jest odprawa zbiorcza towarów?

Tak zwana zbiorcza odprawa dotyczy zwykle przypadków, gdy na zlecenie eksportera działa np. firma kurierska. Organizuje ona wysyłkę do kraju nabywcy, a ponadto pełni rolę przedstawiciela celnego – dokonując w imieniu podatnika podczas odprawy celnej eksportowej. Firma kurierska przeprowadza jednocześnie odprawę dotyczącą towarów sprzedawanych przez wiele podmiotów, co znajduje wyraz na dokumencie IE-599. W praktyce spotyka się to rozwiązanie w przypadku sprzedaży towarów o stosunkowo niskiej wartości.

Odprawa zbiorcza towarów a VAT – stawka 0%

Należy uznać, że sam fakt zastosowania odprawy zbiorczej nie przekreśla prawa do zastosowania stawki VAT 0% w eksporcie.

Stosownie do art. 41 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT), w eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. a, stawka podatku wynosi 0%.

W myśl art. 2 pkt 8 ustawy o VAT, gdy mowa o eksporcie towarów - rozumie się przez to dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez:

a) dostawcę lub na jego rzecz, lub

b) nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych

- jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.

Zgodnie z art. 41 ust. 6 ustawy o VAT, stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej.

Przepis ten ustanawia wymóg właściwego udokumentowania eksportu – inaczej stawka 0% nie znajdzie zastosowania. Chodzi o posiadanie dowodu na wywóz towaru poza UE.

W myśl natomiast art. 41 ust. 6a ustawy o VAT, dokumentem, o którym mowa w ust. 6, jest w szczególności:

1) dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

2) dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;

3) zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny.

Standardowo, dokumentem celnym przy eksporcie jest komunikat IE-599 (otrzymywany od organu celnego). Powyższe regulacje nie wykluczają przy tym, żeby dokument z odprawy zbiorczej przesyłek kurierskich mógł stanowić potwierdzenie eksportu. Istotne jest jedynie, żeby IE-599 poświadczał jednoznacznie wyprowadzenie towarów.  W typowych przypadkach, wymóg ten jest spełniony poprzez odwołanie do faktur wystawionych przez podatnika.

Zatem, zbiorczy dokument IE-599 może dla danego podatnika odpowiednim dokumentem potwierdzającym wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Istotne jest przy tym, żeby z komunikatu celnego wyraźnie było widać powiązanie z konkretnymi towarami sprzedawanymi przez tego podatnika – standardowo poprzez odwołanie do numerów faktur. W takim przypadku, istnieje prawo do zastosowania stawki VAT 0%. Okoliczność, że tzw. zbiorczy komunikat IE-599 odwołuje się także do towarów wysyłanych przez inne podmioty nie powinna stanowić żadnego problemu w kontekście opodatkowania podatkiem VAT.

Michał Samborski, Zastępca Dyrektora Departamentu Podatków Pośrednich w TAXEO Komorniczak i Wspólnicy