Czy niezarejestrowana działalność gospodarcza podlega VAT

Jak wynika z art. 5 ustawy - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną:

• której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 847 ze zm.); ponieważ w 2018 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 2100 zł, więc miesięczny przychód nie może przekroczyć 1050 zł;
• która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej;
• która nie działa w ramach umowy spółki cywilnej.

Podatnik spełniający te warunki nie musi rejestrować działalności. Zależy to od niego. Oczywiście może od początku złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, nie czekając na przekroczenie limitu. Działalność ta staje się działalnością gospodarczą z dniem określonym we wniosku.

NOWOŚĆ na Infor.pl: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Polecamy: Biuletyn VAT

Aby osoba fizyczna była zwolniona z obowiązku rejestracji, wysokość przychodu w żadnym miesiącu nie może przekroczyć limitu 1050 zł. Dlatego podatnik, który w jednym miesiącu ma przychód 2000 zł, a w drugim 0 zł, nie spełnia tego warunku. Nie możemy tych kwot sumować i następnie wyciągać średniej dla miesiąca. Jeżeli przychód należny z działalności przekroczył w danym miesiącu wskazany limit, działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło jego przekroczenie. W takim przypadku osoba wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie limitu.

Definicja
Przez przychód należny rozumie się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Jeżeli od zakończenia poprzednio prowadzonej działalności nie minęło 60 miesięcy, to nie skorzystamy z możliwości nierejestrowania nowej działalności. Brak obowiązku rejestracji działalności nie oznacza, że osoba nie jest podatnikiem VAT. Definicja działalności gospodarczej zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT jest znacznie szersza i nie jest związana z ustawą - Prawo przedsiębiorców. Z przepisów tych wynika, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Dlatego osoba, która wykonuje działalność handlową czy usługową w sposób trwały, wykonuje działalność gospodarczą, która podlega VAT. Nowelizacja ustawy o VAT związana z zastąpieniem ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ustawą - Prawo przedsiębiorców nie wprowadziła wyjątku w tym zakresie.

Oczywiście taka osoba może korzystać ze zwolnienia z VAT przysługującego podatnikom, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Gdy zaczynamy działalność w trakcie roku, limit ten jest proporcjonalnie zmniejszany do okresu prowadzenia działalności.

Skoro w przypadku działalności nierejestrowanej miesięczny limit wynosi 1050 zł, to roczny przychód nie przekroczy 12 600 zł. Dlatego działalność nierejestrowana będzie mogła korzystać ze zwolnienia podmiotowego oraz zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu na kasie rejestrującej (limit wynosi 20 000 zł). Należy pamiętać, że ustawodawca wyłącza pewne rodzaje działalności z możliwości korzystania ze zwolnienia z VAT lub z obowiązku ewidencjonowania na kasie bez względu na obrót. Wykaz towarów i usług, które nie mogą korzystać ze zwolnienia, zawiera § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. Nie może korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania, niezależnie od wysokości obrotu, podatnik, który sprzedaje m.in.:

• wyroby tytoniowe (PKWiU 12.00), napoje alkoholowe o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz napoje alkoholowe będące mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%, bez względu na symbol PKWiU
• perfumy i wody toaletowe (PKWiU 20.42.11.0).

Ze zwolnienia nie skorzystamy też, gdy świadczymy usługi fryzjerskie, kosmetyczne czy kosmetologiczne.

Ponadto podatnik korzystający ze zwolnienia z VAT jest obowiązany prowadzić ewidencję sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym (art. 109 ust. 3 ustawy o VAT).

Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest także obowiązany wystawić fakturę, jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar albo wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty (art. 106b ust. 3 ustawy o VAT).

Gdy podatnik korzysta ze zwolnienia, zasadniczo nie składa deklaracji i nie wysyła JPK_VAT.

Podstawa prawna:

• art. 5 ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - Dz.U. poz. 646

• art. 15 ust. 1 i 2, art. 109 ust. 1, art. 106b ust. 3, art. 113 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 650

• § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 20 grudnia 2017 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących - Dz.U. z 2017 r. poz. 2454; ost.zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 635

Joanna Dmowska, Ekspert w zakresie VAT