Usługi informatyczne dotyczące obsługi płatności kartami kredytowymi nie są zwolnione z VAT

Tak wynika z wyroku NSA z 7 czerwca 2017 r., I FSK 932/16.

Sprawa dotyczyła banku będącego polskim oddziałem podmiotu posiadającego siedzibę w Wielkiej Brytanii. Oddział ten stanowi stałe miejsce prowadzenia działalności w rozumieniu przepisów o VAT i jest zarejestrowany dla celów VAT w Polsce. Jego główną funkcją jest oferowanie kart kredytowych klientom z sektora kredytów niestandardowych. W celu skutecznego świadczenia usług, bank będzie nabywał od zewnętrznego wykonawcy kompleksowe usługi informatyczne, polegające na zarządzaniu systemem kart kredytowych i przetwarzaniu operacji realizowanych przy ich użyciu.

Nabywane świadczenia dzielą się na usługi kluczowe (związane z przetwarzaniem operacji dokonywanych za pomocą kart kredytowych) oraz na czynności wspierające, które umożliwiają efektywne zarządzanie kartami kredytowymi, czyli efektywną realizację usług kluczowych (takie jak dostarczenie odpowiedniej infrastruktury IT, czy wsparcie w zakresie użytkowania i utrzymania platformy).

Na tym tle bank zapytał organ podatkowy, czy czynności wspierające usługi kluczowe, świadczone przez podmiot zewnętrzny na rzecz banku, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT w Polsce.

Prezentując własne stanowisko bank wskazał, że czynności wspierające stanowią kompleksowe świadczenie wraz z usługami kluczowymi. Czynności wspierające mają charakter pomocniczy i komplementarny, a usługami głównymi są usługi kluczowe. Wobec tego, ponieważ świadczenie złożone powinno być opodatkowane VAT tak, jak wchodzące w jego skład świadczenie główne, całe świadczenie kompleksowe powinno korzystać ze zwolnienia z VAT.

Polecamy: Biuletyn VAT

Organ uznał to stanowisko za nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazał, iż usługi opisane w stanie faktycznym są to wyłącznie czynności techniczne, bez cech charakterystycznych dla transakcji zwolnionych. Działania usługodawcy, w przypadku opisanych czynności pomocniczych, nie pociągają za sobą zmiany o charakterze prawnym lub finansowym, a tym samym nie obejmują charakterystycznych i istotnych cech usługi finansowej. Nie można uznać, iż obsługa informatyczna transakcji ma podstawowe znaczenie i jest specyficzna dla usług finansowych. Zdaniem organu, usługa ta mogłaby korzystać ze zwolnienia z podatku VAT, gdyby była świadczona bezpośrednio na rzecz klientów, jako element usługi zasadniczej. W przedmiotowej sprawie jest ona jednak jedynie narzędziem do wytworzenia usługi finansowej, a nie produktem samym w sobie, którym zainteresowani są klienci i który jest im oferowany. W konsekwencji nabywane czynności wspierające nie mogą skorzystać ze zwolnienia z VAT.

WSA w Krakowie nie zgodził się jednak ze stanowiskiem organu. Wskazał przy tym, że literalne brzmienie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT pozwala na całkowite pominięcie elementu podmiotowego w określeniu usług objętych takim zwolnieniem, a wymienione w tym przepisie "usługi stanowiące element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41" należy rozumieć jako usługi integralne, samoistne, a nie wchodzące wraz z innym zespołem usług podstawowych w skład kompleksowych usług objętych zwolnieniami. Nie muszą to być zatem usługi stricte finansowe. Tym samym, zdaniem WSA, usługi nabywane przez bank, o precyzyjnie określonym celu i zakresie, będą zwolnione z VAT.

Organ podatkowy wniósł skargę do NSA, który zawiesił postępowanie do czasu otrzymania odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do TSUE.

Na podstawie wyroku TSUE, NSA przychylił się od stanowiska organu podatkowego i wskazał, że dokonując prounijnej wykładni polskich przepisów należy uznać, że zwolnieniu od VAT podlegają transakcje płatności lub przelewów, które tworzą odrębną całość, ocenianą w sposób ogólny oraz których skutkiem jest pełnienie szczególnych i istotnych funkcji przelewu lub płatności. Czynności te skutkują przeniesieniem środków pieniężnych i powodują zmiany prawne i finansowe. Zwolnienie takie nie ma natomiast zastosowania do zwykłego świadczenia rzeczowego lub technicznego związanego z zapewnieniem infrastruktury, która ma służyć tym celom kluczowym. Tym samym zwolnienie to nie ma zastosowania do usług nabywanych przez bank.

Katarzyna Dobosz