REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zaewidencjonować dzieło sztuki

Subskrybuj nas na Youtube

REKLAMA

Jak zaewidencjonować obrazy - dzieła sztuki w księgach rachunkowych?

Ewidencja w księgach rachunkowych jest uzależniona od intencji, z jaką Państwo nabyli wspomniane dzieło sztuki (obraz). Zazwyczaj zakup dzieła sztuki jest utożsamiony z chęcią posiadania przez jednostkę gospodarczą przedmiotu (środka trwałego) zdolnego wywołać przeżycie estetyczne. Równie często nabycie dzieła sztuki może się wiązać z dokonywaniem inwestycji długo- lub krótkoterminowej. Znacznie rzadziej występują sytuacje zakupu dzieła sztuki jako zwykłego towaru przeznaczonego do sprzedaży. Szczegóły ujmowania w księgach poszczególnych rozwiązań przedstawiamy w uzasadnieniu.
Czym jest dzieło sztuki? Najszerszą i chyba najbardziej istotną definicję zawiera ustawa o podatku od towarów i usług, wskazując (art. 120 ustawy o VAT), że przez dzieła sztuki rozumie się:
– obrazy, kolaże i podobne tablice, malowidła oraz rysunki wykonane w całości przez artystę, inne niż plany oraz rysunki dla celów architektonicznych, inżynieryjnych, przemysłowych, handlowych, topograficznych i im podobnych, ręcznie zdobione artykuły wyprodukowane, scenografię teatralną, tkaniny do wystroju pracowni artystycznych lub im podobne wykonane z malowanego płótna (PCN 9701), (CN 9701), (PKWiU 92.31.10-00.1),
– oryginalne sztychy, druki i litografie sporządzone w ograniczonej liczbie egzemplarzy, czarno-białe lub kolorowe, złożone z jednego lub kilku arkuszy, w całości wykonane przez artystę, niezależnie od zastosowanego przez niego procesu lub materiału, z wyłączeniem wszelkich procesów mechanicznych lub fotomechanicznych (PCN 9702 00 00 0), (CN 9702 00 00), (PKWiU ex 92.31.10-00.90),
– oryginalne rzeźby oraz posągi z dowolnego materiału, pod warunkiem że zostały one wykonane w całości przez artystę; odlewy rzeźby, których liczba jest ograniczona do 8 egzemplarzy, a wykonanie było nadzorowane przez artystę lub jego spadkobierców (PCN 9703 00 000), (CN 9703 00 00), (PKWiU 92.31.10-00.2),
– gobeliny (PCN 5805 00 00 0), (CN 5805 00 00), (PKWiU 17.40.16-30.00) oraz tkaniny ścienne (PCN 6304), (CN 6304), (PKWiU ex 17.40.16-59.00 i 17.40.16-53.00) wykonane ręcznie na podstawie oryginalnych wzorów dostarczonych przez artystę, pod warunkiem że ich liczba jest ograniczona do 8 egzem- plarzy,
– fotografie wykonane przez artystę, opublikowane przez niego lub pod jego nadzorem, podpisane i ponumerowane, ograniczone do 30 egzemplarzy we wszystkich rozmiarach oraz oprawach.
Z punktu widzenia ustawy o rachunkowości dzieło sztuki może być:
– środkiem trwałym,
– inwestycją,
– towarem.
Dzieło sztuki jako środek trwały
Zakupione dzieło sztuki przeznaczone do używania przez okres dłuższy niż rok, jeśli stanowi własność lub współwłasność jednostki gospodarującej, a także jeśli jest kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki, należy zaliczyć do środków trwałych. Na decyzję o zakwalifikowaniu lub nie danego dzieła do środków trwałych nie powinna mieć wpływu wysokość ceny nabycia. Nawet nabycie dzieła sztuki za kwotę mniejszą niż 3500 zł nie powinno dawać prawa do traktowania dzieła sztuki jako materiału. Dzieło sztuki wprowadza się do ewidencji analogicznie jak każdy inny środek trwały, a więc w cenie nabycia obejmującej również koszty związane z jego zakupem (transportu, załadunku, wyładunku, ubezpieczenia w drodze i innych wydatków naliczonych do dnia przekazania dzieła sztuki do używania). Dzieła sztuki zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) są zaliczane do grupy 8 obejmującej narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie (a dokładniej do rodzaju 808).
Ustawa o rachunkowości wskazuje, że wartość początkową środków trwałych – z wyjątkiem gruntów niesłużących wydobyciu kopalin metodą odkrywkową – zmniejszają odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe dokonywane w celu uwzględnienia utraty ich wartości na skutek używania lub upływu czasu. W obowiązującym do 31 grudnia 2001 r. brzmieniu art. 31 ust. 2 wskazywało się wyraźnie, że obok gruntów nie podlegały amortyzacji również dzieła sztuki i eksponaty muzealne. Czyżby zatem należało w myśl ustawy o rachunkowości dokonywać odpisów amortyzacyjnych dzieł sztuki? Odpowiedź może być tylko jedna: nie. Nie ma potrzeby dokonywać odpisów amortyzacyjnych dzieł sztuki, gdyż jako takie nie tracą na wartości, a wręcz przeciwnie – zazwyczaj ich wartość z upływem czasu w sposób naturalny rośnie. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wprost nakazuje, by nie dokonywać amortyzacji od dzieł sztuki i eksponatów muzealnych (art. 16c pkt 3 updop, art. 22c pkt 3 updof).
To, że dzieła sztuki zazwyczaj nie tracą na wartości, nie oznacza, że nie może zdarzyć się sytuacja trwałej utraty wartości. Ustawa o rachunkowości w art. 32 ust. 4 nakazuje w takim przypadku dokonywać odpowiedniego odpisu aktualizującego wartość. Niestety, przepisy ustawy nie wskazują, co dokładnie należy rozumieć przez trwałą utratę wartości, pozostawiając otwarty katalog ich przyczyn. Z tego powodu jednostka gospodarująca może się posiłkować uregulowaniami Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, a dokładniej MSR nr 36 „Utrata wartości aktywów”, w którym są wskazane przesłanki (pochodzące zarówno z wewnętrznych, jak i zewnętrznych źródeł informacji) utraty przydatności danego składnika aktywów.
Nabycie dzieła sztuki będzie zatem w ewidencji księgowej przedstawiało się następująco:
•  Zaewidencjonowanie ceny zakupu dzieła sztuki
Wn konto 083 „Inne środki trwałe w budowie”
Ma konto 304 „Rozliczenie zakupu niefinansowych aktywów trwałych”
•  Ewentualne koszty zwiększające wartość początkową dzieła sztuki
Wn konto 083 „Inne środki trwałe w budowie”
Ma konto 304 „Rozliczenie zakupu niefinansowych aktywów trwałych”
•  Wprowadzenie dzieła sztuki do ewidencji środków trwałych
Wn konto 015 „Inne środki trwałe”, w analityce „Inne środki trwałe – obraz X”
Ma konto 083 „Inne środki trwałe w budowie”
•  Ewidencja (ewentualnej) trwałej utraty wartości dzieła sztuki
Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne”
Ma konto 015 „Inne środki trwałe”, w analityce „Inne środki trwałe – obraz X”
Należy pamiętać, by tworząc kartę tak specyficznego środka trwałego, jakim jest dzieło sztuki, opisać je bardzo szczegółowo i dołączyć fotografię. W ten sposób uniknie się ewentualnych problemów przy identyfikacji dzieła sztuki (chociażby przy później dokonywanej inwentaryzacji).
Dzieło sztuki jako inwestycja
Jednostki gospodarcze mogą dokonywać zakupu dzieł sztuki, traktując to jako lokatę lub inwestycję mającą przynosić korzyści ekonomiczne wynikające z przyrostu wartości aktywu, czyli dochód. Jeżeli dzieło sztuki spełnia warunki definicyjne inwestycji (art. 3 ust. 1 pkt 17 ustawy o rachunkowości), to następnym krokiem jest zakwalifikowanie zakupionego dzieła sztuki do kategorii inwestycji długo- lub krótkoterminowych.
Gdy jednostka gospodarcza nabyła dzieło sztuki z zamiarem pozostawienia w firmie przez czas dłuższy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego, do wyceny tego aktywu stosuje się cenę nabycia pomniejszoną o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości lub wartość godziwą. Ustawa zezwala, by wartość w cenie nabycia takiej inwestycji przeszacować do wartości w cenie rynkowej, a więc do wartości godziwej (art. 28 ust. 3). Skutki przeszacowania inwestycji zaliczanych do aktywów trwałych, powodujące wzrost ich wartości do poziomu cen rynkowych, zwiększają kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny. W przypadku obniżenia wartości inwestycji uprzednio przeszacowanej do wysokości kwoty, o którą podwyższono z tego tytułu kapitał z aktualizacji wyceny, zmniejsza ten kapitał.
Ewidencja dzieła sztuki jako inwestycji długoterminowej będzie przedstawiać się następująco:
•  Wprowadzenie dzieła sztuki jako inwestycji długoterminowej
Wn konto 039 „Inne inwestycje długoterminowe”
Ma konto 305 „Rozliczenie zakupu inwestycji długoterminowych”
•  Wzrost wartości inwestycji długoterminowej (wycena w wartości godziwej)
Wn konto 039 „Inne inwestycje długoterminowe”
Ma konto 807 „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny”
•  Spadek wartości inwestycji długoterminowej (w przypadku gdy uprzednio inwestycję przeszacowano „w górę”)
Wn konto 807 „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny”
Ma konto 039 „Inne inwestycje długoterminowe”
•  Spadek wartości inwestycji długoterminowej poniżej wartości uprzednio zaewidencjonowanej na koncie „Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny”
Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne”
Ma konto 039 „Inne inwestycje długoterminowe”
Gdyby wcześniej jednostka nie dokonywała przeszacowania wartości dzieła sztuki „w górę”, to ewentualny trwały spadek wartości byłby księgowany od razu bezpośrednio w koszty:
Wn konto 765 „Pozostałe koszty operacyjne”
Ma konto 039 „Inne inwestycje długoterminowe”
Gdy jednostka nabywa dzieło sztuki jako inwestycję z zamiarem pozostawienia w firmie na okres krótszy niż 12 miesięcy, licząc od dnia bilansowego lub od daty ich nabycia, to taką inwestycję traktuje się jako krótkoterminową. Inwestycje krótkoterminowe wycenia się według ceny (wartości) rynkowej albo według ceny nabycia lub ceny (wartości) rynkowej, zależnie od tego, która z nich jest niższa, a krótkoterminowe inwestycje, dla których nie istnieje aktywny rynek – według w inny sposób określonej wartości godziwej.
•  Wprowadzenie dzieła sztuki jako inwestycji krótkoterminowej
Wn konto 160 „Inne inwestycje krótkoterminowe”
Ma konto 306 „Rozliczenie zakupu inwestycji krótkoterminowych”
Dzieło sztuki jako towar
Dzieło sztuki może być również traktowane jako rzeczowy składnik aktywów obrotowych, a więc w tym przypadku towar. Ustawa o rachunkowości nakazuje wyceniać takie aktywa według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy. Ewidencyjnie zakup takiego dzieła sztuki nie będzie odbiegał od zakupu innego „zwykłego” towaru przeznaczonego do sprzedaży.
•  art. 3 ust. 1 pkt 17, art. 28 ust. 3, art. 31 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 10, poz. 66
•  art. 16c pkt 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 254, poz. 2533
•  art. 22c pkt 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 25, poz. 202
•  art. 120 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – Dz.U. Nr 54, poz. 535
Paweł Muż
ekonomista, pracownik redakcji


Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA