Jak dokonać korekty podatku naliczonego na podstawie struktury sprzedaży

Firma nie ma obowiązku korygowania odliczonego podatku naliczonego od nabytych środków trwałych oraz innych towarów, na podstawie przepisu art. 91 ust. 2 ustawy, ze względu na fakt, że wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane VAT. Regulacja ta ma zastosowanie do przedsiębiorców wykonujących zarówno czynności opodatkowane, jak i zwolnione z opodatkowania, którzy odliczają podatek naliczony od nabytych towarów na podstawie struktury sprzedaży.

Obowiązek korekty odliczonego podatku naliczonego od nabytych towarów i usług na podstawie wstępnej proporcji udziału rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi nie przysługuje takie prawo.

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, firmie, co do zasady, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego.

Inne zasady obowiązują w sytuacji, gdy nabywane towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, czyli czynności podlegających opodatkowaniu, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, czyli czynności zwolnionych z opodatkowania lub niepodlegających opodatkowaniu.

W takiej sytuacji powstaje obowiązek przyporządkowania podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów działalności. Jeżeli natomiast przyporządkowanie to nie jest możliwe, to kwotę podatku należnego można pomniejszyć o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, czyli tzw. odliczenia proporcjonalnego, gdzie część podatku podlegającego odliczeniu ustalana jest za pomocą proporcji opartej na strukturze sprzedaży. Proporcję tę ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w całkowitym obrocie. W trakcie roku, w którym nastąpiło nabycie towaru, proporcję odliczenia ustala się na podstawie struktury sprzedaży z poprzedniego roku. Odliczenie podatku o tak ustaloną proporcję jest odliczeniem wstępnym, który podlega korekcie po zakończeniu roku na podstawie struktury sprzedaży z roku, w którym miało miejsce nabycie towarów i usług. Obowiązek ten nakłada właśnie regulacja zawarta w przepisie art. 91. Odliczoną kwotę podatku naliczonego w oparciu o strukturę roku poprzedniego należy następnie urealnić, czyli skorygować o różnicę wynikającą ze struktury roku, w którym dokonano zakupu towarów. W zależności od rodzaju nabytych towarów, korekty dokonuje się jednorazowo lub przez okres kilku kolejnych lat.

W stosunku do środków obrotowych, różnego rodzaju usług, które nie podlegają amortyzacji, korekty dokonuje się jednorazowo po zakończeniu roku, w którym dokonano ich nabycia. W przypadku natomiast towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych nabywcy, korekty należy dokonywać przez 5 kolejnych lat, licząc począwszy od roku, w którym zostały oddane do użytkowania, na podstawie struktury sprzedaży dla zakończonego roku. Korekcie tej nie podlegają środki trwałe, których wartość nie przekracza 15 000 zł (dotyczy to jednak środków trwałych nabytych po 1 czerwca 2005 r.). Podlegają one korekcie jednorazowej, tak jak środki obrotowe. W przypadku natomiast nieruchomości, korekty dokonuje się przez kolejnych 10 lat. Roczna korekta w powyższych przypadkach stanowi odpowiednio 1/5 wartości podatku naliczonego, a w przypadku nieruchomości – 1/10.

Kwota podatku naliczonego (na „+” lub „-”) nie będzie miała wpływu na zmianę wartości początkowej środka trwałego, od której dokonywane są odpisy amortyzacyjne. Spowoduje natomiast dodatkowy przychód lub dodatkowy koszt uzyskania przychodów w podatku dochodowym w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano korekty dla potrzeb rozliczeń VAT.

Przedstawiony sposób korekty podatku na podstawie art. 91 ust. 2 ustawy nie będzie miał w Państwa firmie zastosowania ze względu na fakt, że firma wykonuje wyłącznie czynności podlegające opodatkowaniu. Nie ma obowiązku wyodrębniania kwoty podatku naliczonego, który służy czynnościom opodatkowanym oraz zwolnionym z opodatkowania – bo czynności zwolnionych nie wykonuje. Tym bardziej nie ma obowiązku stosowania struktury sprzedaży do wyliczenia kwoty tego podatku, przysługującej do odliczenia.

Mariusz Darecki

specjalista w zakresie VAT