Jak ująć w księgach rachunkowych dopłaty zwrotne

W księgach rachunkowych dopłaty wspólników ujmuje się w kapitałach własnych na koncie „Kapitał rezerwowy z tytułu dopłat” – dopóki nie zostaną rozliczone według ustalonego celu, tj. przeniesione np. na kapitał zapasowy lub na pokrycie straty. Gdy dopłata spełnia warunki określone w Kodeksie spółek handlowych może być zwrócona wspólnikom.

Zasady wnoszenia przez wspólników dopłat zostały uregulowane w art. 177–179 Kodeksu spółek handlowych.

Obowiązek uiszczenia dopłaty powstaje, co do zasady, w wyniku uchwały wspólników, która powinna określić dokładną wysokość dopłat oraz termin ich wniesienia. Wysokość i termin wniesienia dopłat mogą zostać określone również w umowie spółki.

Jeżeli wspólnik nie uiścił dopłaty w określonym terminie, obowiązany jest do zapłaty ustawowych odsetek.

Uiszczone dopłaty mogą być zwrócone wspólnikom. Przepisy Kodeksu spółek handlowych określiły dwie przesłanki dopuszczające zwrot wspólnikom wniesionych dopłat.

Należy również pamiętać, że w przypadku gdy spółka nie dokona zwrotu dopłat w ustalonym terminie, ma obowiązek zapłacenia ustawowych odsetek za zwłokę.

Zasady ewidencji dopłat zostały uregulowane przepisami art. 36 ust. 2e ustawy o rachunkowości. Dopłaty należy ujmować w odrębnej pozycji pasywów bilansu jako kapitał rezerwowy z dopłat wspólników – do momentu ich rozliczenia. Dopłaty należne, ale niewniesione, wykazuje się w pozycji „Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna)”.

Przykład

Wspólnicy ALFA Sp. z o.o. w umowie spółki zawarli obowiązek uiszczenia dopłat. Każdy ze wspólników posiada po 50% udziału w kapitale zakładowym. W styczniu 2005 r. zmienili umowę spółki, w której zostały określone: wysokość i termin wniesienia dopłat. Zmiana umowy spółki została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym. Łączna kwota dopłat wynosiła 100 000 zł i należało ją wpłacić do końca marca 2005 r.

Wspólnik A w lutym 2005 r. wpłacił 20 000 zł, a pozostałą kwotę – 30 000 zł w maju 2005 r.

Wspólnik B w marcu 2005 r. wpłacił 50 000 zł.

W listopadzie 2005 r. wspólnicy podjęli uchwałę o zwrocie wpłaconych dopłat. Uchwała została ogłoszona w „Monitorze Sądowym i Gospodarczym” w grudniu 2005 r. Spółka dokonała w kwietniu 2006 r. zwrotu dopłat na rachunki bankowe wspólników.

1. Obowiązek wniesienia dopłat – styczeń 2005 r.:

Wn konto „Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego 100 000

– w analityce:

„Wspólnik A” 50 000

„Wspólnik B” 50 000

Ma konto „Kapitał rezerwowy z dopłat” 100 000

2. Wpłata w lutym 2005 r. na rachunek bankowy przez wspólnika A:

Wn konto „Rachunek bankowy” 20 000

Ma konto „Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego” 20 000

– w analityce „Wspólnik A”

3. Wpłata w marcu 2005 r. na rachunek bankowy przez wspólnika B:

Wn konto „Rachunek bankowy” 50 000

Ma konto „Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego” 50 000

– w analityce „Wspólnik B”

4. Wpłata w maju 2005 r. na rachunek bankowy przez wspólnika A:

Wn konto „Rachunek bankowy” 30 000

Ma konto „Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego” 30 000

– w analityce „Wspólnik A”

5. Uchwała o zwrocie dopłat – listopad 2005 r.:

Wn konto „Kapitał rezerwowy z tytułu dopłat” 100 000

Ma konto „Rozrachunki z właścicielami” 100 000

– w analityce:

„Wspólnik A” 50 000

„Wspólnik B” 50 000

6. Zwrot dopłat wspólnikom – kwiecień 2006 r.:

Wn konto „Rozrachunki z właścicielami” 100 000

– w analityce:

„Wspólnik A” 50 000

„Wspólnik B” 50 000

Ma konto „Rachunek bankowy” 100 000

ALFA Sp. z o.o. w sprawozdaniu finansowym za 2005 r. powinna wykazać odrębnie w pasywach bilansu, w grupie A „Kapitał własny”, pozycję:

– „Kapitał rezerwowy z dopłat wspólników” 100 000