REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak zaewidencjonować należności nieściągalne

Subskrybuj nas na Youtube

REKLAMA

Czy mogę odpisać w koszty 2006 r. kwotę należności zasądzonej, ale już nieściągalnej? Na nieściągalność tej należności posiadam pismo od komornika, ponieważ w 2005 r. minęło 10 lat od wydania wyroku. Pismo od komornika wpłynęło do naszej firmy jeszcze w 2005 r. Dlatego nie wiem, czy należy to wykazać w księgach bieżącego roku, czy zrobić korektę 2005 r.
RADA
Sposób księgowania zdarzenia dotyczącego roku poprzedniego zależy od tego, czy zostało ono ujawnione przed czy po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego oraz od jego istotności. Jeżeli jednostka stwierdzi, że wartość przedawnionej należności, która ma zostać spisana w koszty, jest istotna, należy zastosować sposób ewidencji przewidziany dla błędu podstawowego. W przeciwnym razie zdarzenie to powinno zostać zaksięgowane w 2006 r.

UZASADNIENIE
Sposób ujęcia w księgach rachunkowych zdarzenia dotyczącego 2005 r., które nie zostało w 2005 r. zaewidencjonowane, a informacje o tym powzięto dopiero w 2006 r., należy rozpatrywać w kontekście przepisów ustawy o rachunkowości dotyczących zdarzeń po dniu bilansowym.
Polskie prawo bilansowe nie przewiduje możliwości zmiany już zatwierdzonego sprawozdania finansowego, nawet gdy jednostka oceni, że jest to zdarzenie istotne, które w sposób znaczący mogłoby wpływać na zaprezentowane w nim informacje. Niemożliwa jest zatem, sugerowana w pytaniu, korekta sprawozdania za 2005 r.
Jak zaewidencjonować zdarzenia ujawnione po sporządzeniu sprawozdania finansowego, ale przed jego zatwierdzeniem
Jeżeli po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego, a przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie finansowe, powinna je odpowiednio zmienić. Jednocześnie powinna dokonać odpowiednich zapisów w księgach rachunkowych roku obrotowego, którego sprawozdanie finansowe dotyczy.
Jeżeli uprzednio na należność nie były dokonane odpisy aktualizujące, korekta polega na zaksięgowaniu w ciężar „Pozostałych kosztów operacyjnych” roku obrotowego, tj. 2005 r., wartości należności przedawnionej:
Wn „Pozostałe koszty operacyjne”,
Ma „Należności od odbiorców”.
W przeciwnym przypadku tylko niezaktualizowana część wierzytelności będzie obciążać koszty.

Przykład 1
Spółka posiada wierzytelność w wysokości 10 000 zł, która w 2005 r. uległa przedawnieniu. W 2003 r. dokonano odpisu aktualizującego tę wierzytelność w wysokości 80% jej wartości, tj. w kwocie 8000 zł.
Ewidencja w 2003 r.:
Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 8 000
Ma „Odpisy aktualizujące wartość należności” 8 000
Spisanie należności w 2005 r.:
Wn „Pozostałe koszty operacyjne” 2 000
Wn „Odpisy aktualizujące wartość należności” 8 000
Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 10 000

Jak zaewidencjonować zdarzenia ujawnione po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego
Jeżeli jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na sprawozdanie finansowe, po zatwierdzeniu sprawozdania, to skutki tych zdarzeń ujmuje się w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym spółka te informacje otrzymała.
W tej sytuacji korekta błędu polega na zaksięgowaniu w ciężar „Pozostałych kosztów operacyjnych” roku następnego (tj. 2006 r.) wartości należności przedawnionej. Należy jednak pamiętać o ewentualnych odpisach aktualizujących, które zmniejszają wartość należności zaliczonej w koszty.

Jak postępować w przypadku wykrycia błędu podstawowego
Jeżeli w danym roku obrotowym lub przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego za ten rok obrotowy jednostka stwierdziła popełnienie w poprzednich latach obrotowych błędu podstawowego, oznacza to, że sprawozdania finansowego za rok lub lata poprzednie nie można uznać za rzetelne i jasno przedstawiające sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy jednostki. W takim przypadku kwotę korekty spowodowanej usunięciem tego błędu odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako „Zysk (strata) z lat ubiegłych”.
Przy takiej kwalifikacji księgowanie odbywa się za pośrednictwem konta „Rozliczenie wyniku finansowego”. Korekta błędu podstawowego wykazywana jest w pasywach bilansu, w pozycji A.VII „Zysk (strata) z lat ubiegłych”.
Oznacza to zwiększenie straty lub zmniejszenie zysku z lat ubiegłych o wartość spisanej należności, bez wpływu na wynik roku bieżącego, tj. 2006 r. Uzupełnienie tej informacji należy zamieścić w „Dodatkowych informacjach i objaśnieniach” w pozycji o znaczących zdarzeniach dotyczących lat ubiegłych, ujętych w sprawozdaniu finansowym roku obrotowego.
Jednostki, których sprawozdania finansowe podlegają corocznemu badaniu, wykazują ponadto informację o korektach błędów podstawowych w zestawieniu zmian w kapitale (funduszu) własnym w pozycji I „Kapitał (fundusz) własny na początek okresu (BO) – korekty błędów podstawowych”.
W sytuacji gdy uprzednio dokonano odpisów aktualizujących wartość należności, ta część wierzytelności zostanie odniesiona w ciężar konta „Odpisy aktualizujące wartość należności”, a pozostała zostanie zaksięgowana po stronie Wn konta „Rozliczenie wyniku finansowego” – w analityce: „Zysk/strata z lat ubiegłych”.

Kiedy mówimy o błędzie podstawowym
Za błąd podstawowy uważa się takie błędy, które w sposób znaczący wpływają na sprawozdanie finansowe poprzedniego lub poprzednich okresów sprawozdawczych. Wpływ ten powinien być na tyle istotny, że w jego następstwie nie można uznać tych sprawozdań za prawidłowe. Przy ustalaniu, czy dane zdarzenie można uznać za błąd podstawowy, należy kierować się kryterium istotności błędu, które jest decydujące z punktu widzenia danej jednostki. Poziom istotności jednostka ustala samodzielnie. Gdy ujawnionych jest kilka zdarzeń jednostkowo nieistotnych, ocenie powinna podlegać ich suma.

Przykład 2
Spółka posiada wierzytelność w wysokości 10 000 zł, która w 2005 r. uległa przedawnieniu. W 2003 r. dokonano odpisu aktualizującego tę wierzytelność w wysokości 80% jej wartości, tj. w kwocie 8000 zł. W spółce twierdzono, iż wysokość przedawnionych należności jest istotna i uznano to za błąd podstawowy.
Ewidencja błędu podstawowego dotyczącego 2005 r. w księgach 2006 r.
Wn „Rozliczenie wyniku finansowego”
– w analityce: „Zysk/strata z lat ubiegłych” 2 000
Wn „Odpisy aktualizujące wartość należności” 8 000
Ma „Rozrachunki z odbiorcami” 10 000

UWAGA!
Koszty z tytułu spisania należności przedawnionych nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.
Przepisy podatkowe traktują przedawnienie wierzytelności jako przejaw braku dbałości podmiotu o swoje środki. Dlatego uniemożliwiają zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów spisanych należności przedawnionych. Nakazują jednocześnie zaliczyć do przychodów podatkowych należności przedawnione, jeżeli uprzednio dokonano na nie odpisy aktualizujące, uznane za koszt uzyskania przychodów, wobec uprawdopodobnienia ich nieściągalności.

• art. 54 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 267, poz. 2252
• art. 12 ust. 1 pkt 4d, art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1538

Wioletta Roman
Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Biuletyn Rachunkowości

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA