Jak ewidencjonować sprzedaż detaliczną towarów w opakowaniach zwrotnych

Wydawanie opakowań zwrotnych za kaucją w sprzedaży detalicznej należy traktować jak sprzedaż tych opakowań i ewidencjonować za pomocą kasy fiskalnej na zasadach ogólnych, prowadząc jednocześnie ewidencję zwrotu tych opakowań. Zwrot opakowań należy traktować jak normalny zwrot towarów. Są jednak również odmienne stanowiska w sprawie zasad ewidencjonowania sprzedaży towarów w opakowaniach zwrotnych, za które jest pobierana kaucja. Szczegóły w uzasadnieniu.

Zasady, na jakich należy ewidencjonować za pomocą kas fiskalnych sprzedaż towarów w opakowaniach zwrotnych, za które jest pobierana kaucja, budziły i budzą wątpliwości. O ile bowiem istnieją przepisy regulujące zasady wystawiania faktur w przypadku sprzedaży towarów w opakowaniach zwrotnych, za które jest pobierana kaucja (§ 19 rozporządzenia o fakturach), o tyle w przypadku sprzedaży detalicznej nie ma takich przepisów. Skutkiem tego jest wiele wątpliwości związanych z dokumentowaniem takiej sprzedaży.

Wskazać należy dwa możliwe sposoby postępowania.

Zgodnie z pierwszym z nich kaucji za opakowania zwrotne nie należy traktować jako obrotu podatników, a w konsekwencji nie należy ich ewidencjonować za pomocą kas fiskalnych, względnie uwzględniać w części niefiskalnej paragonu.

W postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu z 2 maja 2005 r. nr US-VII-443/12/05 czytamy, że:
„Wydanie opakowań zwrotnych w zamian za kaucję nie jest sprzedażą dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej - nie podlega zatem obowiązkowi ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrującej. Jednak dla prawidłowości rozliczeń opakowań zwrotnych kaucjonowanych zasadne będzie ewidencjonowanie kaucji pobranej i wydanej poza funkcjami fiskalnymi kasy (wpłata i wypłata gotówki), co nie będzie miało wpływu na wysokość obrotu, a w konsekwencji nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Opakowania zwrotne wydawane za pobraniem kaucji nie stanowią podstawy opodatkowania dla podatku od towarów i usług”.

Decydując się na przyjęcie takiego stanowiska, sprzedawcy detaliczni powinni określać termin, w jakim nabywcy są obowiązani zwracać opakowania zwrotne (np. we wzorcu umownym wywieszonym w sklepie w miejscu ogólnodostępnym), którego upływ powoduje (w razie niezwrócenia opakowania) opodatkowaniem wydania opakowania zwrotnego jako dostawy towarów. W przypadku takim podstawą do prawidłowego rozliczenia podatku należnego z tytułu niezwróconych opakowań zwrotnych będzie prowadzona przez podatnika ewidencja, np. rejestr wydanych i zwróconych opakowań zwrotnych.

Przykładowo w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście z 20 kwietnia 2005 r. nr PP/443-10/05/PK czytamy, że:
„Stosownie do postanowień art. 111 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w formie indywidualnych gospodarstw rolnych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. W przypadku pobrania kaucji za opakowania przy sprzedaży towaru kwota kaucji nie powinna być rejestrowania w kasie jako obrót opodatkowany. Podstawą do prawidłowego rozliczenia podatku należnego z tytułu niezwróconych w terminie opakowań zwrotnych może być ewidencja wydanych i zwróconych opakowań, która - jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego - jest przez Podatnika prowadzona. Natomiast jak wynika z art. 106 ust. 7 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, w którym zawarto katalog czynności dokumentowanych za pomocą faktur wewnętrznych, obowiązujące przepisy w zakresie podatku od towarów i usług nie przewidują wystawienia w opisanej sytuacji faktury wewnętrznej”.

Zgodnie z drugim ze stanowisk wydawanie opakowań zwrotnych za kaucją w sprzedaży detalicznej należy traktować jak sprzedaż tych opakowań zwrotnych (i ewidencjonować za pomocą kasy fiskalnej na zasadach ogólnych), prowadząc jednocześnie ewidencję zwrotu tych opakowań (traktując go jako normalny zwrot towarów). W mojej ocenie to właśnie stanowisko należy uznać za bardziej prawidłowe. Za jego przyjęciem przemawia między innymi fakt, iż stosowanie się do niego pozwala na uniknięcie problemów z rozliczaniem wydanych za kaucją, lecz niezwróconych opakowań zwrotnych. Co istotne, postępowanie takie jest akceptowane przynajmniej przez część organów podatkowych.

Czytamy o tym także w piśmie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w Radomiu z 6 grudnia 2004 r. nr US 24/1110/443/119/2004/IW.

Tomasz Krywan

konsultant podatkowy