REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak ujmować w księgach koszty prac rozwojowych

Ewa Szczepankiewicz
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zakupiła koncept (projekt) wraz ze wstępną dokumentacją przemysłowej maszyny do drylowania owoców. W przyszłości po dopracowaniu projektu, wypróbowaniu i badaniach działania maszyny oraz zgłoszeniu do urzędu patentowego spółka będzie produkować takie maszyny i wprowadzi je na rynek. Spółka zaksięgowała koszty zakupu praw do maszyny jako wartości niematerialne i prawne. Nie są one amortyzowane. Czy księgowania są prawidłowe?

RADA

REKLAMA

Autopromocja

Spółka nie postąpiła prawidłowo. Koszty nabycia konceptu maszyny stanowią element kosztów prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby. Do czasu zakończenia prac rozwojowych powinny one zostać zaksięgowane jako rozliczenia międzyokresowe kosztów. Dopiero gdy prace te zakończą się powodzeniem, można je aktywować jako wartości niematerialne i prawne.

UZASADNIENIE

Zakupiony koncept wraz z dokumentacją zostanie wykorzystany w działaniach dotyczących opracowania nowego wyrobu. Wyrób zostanie zgłoszony w celu uzyskania praw ochronnych do urzędu patentowego. Będzie produkowany seryjnie w celu sprzedaży i uzyskiwania pożytków z tak prowadzonej działalności gospodarczej. Koszty nabycia projektu maszyny stanowią zatem w omawianym przypadku element szerszej kategorii - kosztów prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby. Po zakończeniu tych prac nastąpi korzyść gospodarcza w postaci produkcji i sprzedaży wyrobów. Koszty nabycia projektu, mimo że stanowią nabyte prawa majątkowe, nie funkcjonują w tym przypadku samodzielnie w działaniach gospodarczych podejmowanych przez spółkę, nie można więc ich zidentyfikować jako osobne wartości niematerialne i prawne.

Koszty prac rozwojowych w ustawie o rachunkowości

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Koszty zakończonych prac rozwojowych prowadzonych przez jednostkę na własne potrzeby, poniesione przed podjęciem produkcji lub zastosowaniem technologii, należy zaliczyć do wartości niematerialnych i prawnych (art. 33 ust. 2 ustawy o rachunkowości), jeżeli:

1) produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone,

2) techniczna przydatność produktu lub technologii została stwierdzona i odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie jednostka podjęła decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii,

3) koszty prac rozwojowych zostaną pokryte, według przewidywań, przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.

Aktywowanie kosztów prac rozwojowych (poprzez zaliczenie do wartości niematerialnych i prawnych) może zatem nastąpić, jeśli prace te zakończyły się powodzeniem (zapadła decyzja o ich wdrożeniu), a zwrot kosztów jest wielce prawdopodobny. Dodatkowo kwoty tych kosztów powinny być znaczne, tak aby ich aktywowanie w celu zapewnienia współmierności przychodów i kosztów było celowe.

Ustawa o rachunkowości nie definiuje prac rozwojowych. Można więc posłużyć się w tym przypadku regulacjami międzynarodowych standardów rachunkowości (zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o rachunkowości). Międzynarodowy Standard Rachunkowości nr 38 „Wartości niematerialne i prawne” wskazuje (pkt 59), że do prac rozwojowych należy zaliczyć:

• projektowanie, wykonanie i testowanie prototypów i modeli doświadczalnych (przed ich wdrożeniem do produkcji seryjnej lub użytkowania),

• projektowanie narzędzi, przyrządów do obróbki, form i matryc z wykorzystaniem nowej technologii,

• projektowanie, wykonanie i funkcjonowanie linii próbnej, której wielkość nie umożliwia prowadzenia ekonomicznie uzasadnionej produkcji przeznaczonej na sprzedaż,

• projektowanie, wykonanie i testowanie wybranych rozwiązań w zakresie nowych lub udoskonalonych materiałów, urządzeń, produktów, procesów, systemów lub usług.

Koszty prac rozwojowych w ustawie o podatku dochodowym

Ustawa o podatku dochodowym bardzo podobnie do ustawy o rachunkowości (niemalże identycznie jak w cytowanym art. 33 ust. 2 ustawy o rachunkowości) definiuje warunki, jakie muszą spełniać koszty prac rozwojowych, by można aktywować je jako wartości niematerialne i prawne. Zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 16b ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) wartościami niematerialnymi i prawnymi są koszty prac rozwojowych zakończonych wynikiem pozytywnym, jeśli:

a) produkt lub technologia wytwarzania są ściśle ustalone, a dotyczące ich koszty prac rozwojowych wiarygodnie określone, oraz

b) techniczna przydatność produktu lub technologii została przez podatnika odpowiednio udokumentowana i na tej podstawie podatnik podjął decyzję o wytwarzaniu tych produktów lub stosowaniu technologii, oraz

c) z dokumentacji dotyczącej prac rozwojowych wynika, że koszty prac rozwojowych zostaną pokryte spodziewanymi przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii.

REKLAMA

Jeśli więc ukończone prace spełniają wymienione warunki, to jest obowiązek aktywowania tych kosztów jako wartości niematerialnych i prawnych i dokonywania odpisów amortyzacyjnych niezależnie od przewidywanego okresu używania. Jeśli jednak koszty prac rozwojowych nie spełniły tych warunków, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 15 ust. 4a) wskazuje, że poniesione koszty prac rozwojowych należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w roku, w którym zostały zakończone. A zatem będą kosztami roku, w którym prace z wynikiem negatywnym zostały zakończone.

Potwierdzeniem tego może być interpretacja prawa podatkowego Lubelskiego Urzędu Skarbowego z 6 czerwca 2006 r. (sygn. PD.423-18/06), gdzie spółka posiadała zaktywowane jako długookresowe międzyokresowe rozliczenia czynne nakłady związane z opracowaniem i wdrożeniem do produkcji nowego produktu. Zmiana sytuacji rynkowej spowodowała, że spółka uznała za celowe zaniechanie tego projektu. Możliwa do uzyskania cena ze sprzedaży odbiegała od kosztów zaktywowanych w tym projekcie. Zarząd spółki podjął decyzję o spisaniu w ciężar kosztów operacyjnych części kosztów tego projektu (czyli aktualizacji aktywów), jednocześnie kierując pytanie, czy można zaliczyć te koszty do kosztów podatkowych. Urząd skarbowy odpowiedział, że:

aby zaliczyć poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodów, należy spełnić łącznie dwa warunki, o których mowa w art. 15 ust. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych: zakończyć prace rozwojowe i wynik tych prac nie pozwala na zaliczenie ich do wartości niematerialnych i prawnych. Według informacji zawartych we wniosku o interpretację przepisów prawa podatkowego Spółka spełnia łącznie oba warunki, a więc poniesione wydatki na prace rozwojowe mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Amortyzacja prac rozwojowych w ustawie o rachunkowości i przepisach podatkowych

Według ustawy o rachunkowości (art. 33 ust. 3) okres dokonywania odpisów kosztów prac rozwojowych nie może przekraczać 5 lat. Z kolei w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (art. 16m ust. 1) okres dokonywania odpisów amortyzacyjnych od poniesionych kosztów zakończonych prac rozwojowych nie może być krótszy niż 12 miesięcy.

W przypadku gdy część kosztów prac rozwojowych pokryta była z dotacji, to do kosztów uzyskania przychodów nie należy zaliczać odpisów amortyzacyjnych od tej części wartości niematerialnej i prawnej, która odpowiada kwocie otrzymanej dotacji. Przykładem może być postanowienie w sprawie interpretacji prawa podatkowego Urzędu Skarbowego w Skarżysku-Kamiennej z 12 września 2007 r. (sygn. DP/415-25/07), gdzie spółka jawna otrzymała dotację na dofinansowanie projektu celowego. Celem dotacji było opracowanie, zbadanie, wykonanie i wdrożenie do produkcji nowych wzorów technologicznych oraz konstrukcyjnych antyelektrostatycznej odzieży chroniącej przed specyficznymi zagrożeniami pracy górniczej. Wynikiem realizacji projektu są nowe technologie. Koszty prac rozwojowych związane z projektem, wykonaniem i testowaniem prototypu po ich pozytywnym zakończeniu będą stanowiły wartość niematerialną i prawną, amortyzowaną przez okres 12 miesięcy. Urząd skarbowy stwierdził, że:

kwotę odpisów amortyzacyjnych należy ustalić w takiej proporcji, w jakiej pozostaje kwota otrzymanej dotacji na daną wartość niematerialną i prawną do wartości początkowej tej wartości. Do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się odpisów amortyzacyjnych od tej części wartości niematerialnej i prawnej, która odpowiada kwocie otrzymanej dotacji.

W świetle powyższego własne stanowisko Pana, że powstałe prace badawczo-rozwojowe będą stanowić wartość niematerialną i prawną i w momencie zakończenia prac rozwojowych wartość ta będzie amortyzowana przez okres 12 miesięcy, a kosztem uzyskania przychodów będzie amortyzacja pokryta środkami własnymi, należy uznać za prawidłowe.

Ewidencja prac rozwojowych

Do czasu zakończenia prac rozwojowych ich koszty należy księgować jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów. Jeśli koszty prac rozwojowych zostaną zakończone wynikiem pozytywnym, należy je przeksięgować z rozliczeń międzyokresowych kosztów na konto wartości niematerialnych i prawnych. Jeżeli jednak zostaną zakończone wynikiem negatywnym lub bezwynikowo, to stanowią pozostałe operacyjne koszty działalności jednostki w dacie ich zakończenia.

PRZYKŁAD

Spółka zakupiła koncept wraz z dokumentacją maszyny, na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej na piśmie, od osoby fizycznej za kwotę 10 000 zł. Na jej podstawie zbudowano kolejne prototypy, których działanie badano i stopniowo usprawniano. Następnie zgłoszono wynalazek do urzędu patentowego. Poniesiono następujące koszty (ogółem 57 000 zł):

prac wykonanych przez obcą jednostkę, koszty materiałów, energii itp. w kwocie ogólnej 55 000,00 zł

koszty związane z opracowaniem dokumentacji do zgłoszenia patentu na wynalazek w kwocie 1 400,00 zł

koszty opłat zgłoszeniowych 600,00 zł

Prace rozwojowe uznano za zakończone. Zatwierdzono je jako wartości niematerialne i prawne o okresie amortyzacji 5 lat i przystąpiono do rozpoczęcia produkcji (maszyna będzie produkowana i sprzedawana jako wyrób).

Księgowania:

1. Zakup konceptu wraz z dokumentacją maszyny

Wn konto 640„Rozliczenia międzyokresowe kosztów”, w analityce: koszty prac rozwojowych 10 000,00 zł

Ma konto 202„Rozrachunki z dostawcami” 10 000,00 zł

2. Ewidencja kosztów związanych z pracami rozwojowymi

Wn konto 642„Rozliczenia międzyokresowe kosztów”, w analityce: koszty prac rozwojowych 57 000,00 zł

Ma konto 202„Rozrachunki z dostawcami” 57 000,00 zł

3. Zakończenie prac rozwojowych i przystąpienie do produkcji wyrobów (maszyn)

Wn konto 020„Wartości niematerialne i prawne” 67 000,00 zł

Ma konto 640„Rozliczenia międzyokresowe kosztów” 67 000,00 zł

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

• art. 3 i 33 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 63, poz. 393

• art. 15 ust. 4a, art. 16b ust. 2 pkt 3, art. 16m ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119

• § 59 MSR nr 38 „Wartości niematerialne i prawne”

Ewa Szczepankiewicz

główna księgowa w spółce z o.o.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Księgowego

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Nowości w KSeF: faktury papierowe czasowo poza KSeF, faktury konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

Nowe dane o wynagrodzeniach Polaków. GUS odsłania karty

GUS opublikował dane dotyczące przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czerwcu 2024 r. Przeciętna płaca wyniosła 8144,83 zł. Wzrost okazał się niższy od prognozowanego przez ekspertów. Mamy też nowe statystyki dotyczące zatrudnienia.

Podatek od nieruchomości od obiektów sportowych. Będą zmiany od 2025 roku. Czy podatek obejmie place zabaw?

W ramach analiz opublikowanego projektu zmian w podatku od nieruchomości, chwilę uwagi należy poświęcić obiektom sportowym. Jako że standardowo ich wartość nie należy do niskich, ewentualne ruchy w tym zakresie, mogą generować istotne skutki podatkowe. Aczkolwiek, akurat w tym obszarze, MF zaproponował też trochę korzyści. Niekorzyści też.

Większe sumy gwarancyjne w OC posiadaczy pojazdów i rolników. Jednolity formularz zaświadczeń o przebiegu ubezpieczenia. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 16 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy, która ma dostosować polskie prawo do unijnych przepisów dotyczących ubezpieczenia OC za szkody, które powstały w związku z ruchem pojazdów mechanicznych. Projekt ten przewiduje m.in. zwiększenie minimalnych sum gwarancyjnych w ubezpieczeniu OC posiadaczy pojazdów mechanicznych a także rolników. Czy w związku z tymi zmianami wzrosną ceny polis OC?

REKLAMA

Drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Najwięcej na płyn do e-papierosów, aż o 75 proc.

Rząd chce wprowadzić drastyczne podwyżki akcyzy na wyroby tytoniowe. Ich skala ma być kilkukrotnie większa, niż zakładała mapa akcyzowa. Już w 20225 r. akcyza na wyroby tytoniowe ma wzrosnąć: o 25 proc. na papierosy, o 38 proc. na tytoń do palenia oraz o 50 proc. na wkłady do podgrzewaczy tytoniu. Będzie podwyżka również płynów do e-papierosów, na które w 2025 r. akcyza wzrośnie aż o 75 proc.

Zakup sprzętu IT? Czasem lepiej wynająć. Na czym polega DaaS?

Na czym polega model biznesowy Device as a Service (DaaS)? Komu i kiedy się opłaca? Co sprawia, że jest to rosnący trend nie tylko w polskich firmach?

Twój biznes działa dobrze ale pieniądze gdzieś wyciekają. Ekspert podpowiada gdzie szukać przyczyn i źródeł wycieków

Takie pytanie często zadają sobie przedsiębiorcy, którzy osiągając spore przychody, realizując duże i zyskowne projekty nagle stwierdzają brak gotówki na koncie. Dlaczego tak się dzieje? Gdzie są pieniądze? Na te i inne pytania odpowiada dr nauk ekonomicznych Elżbieta Sobów – specjalistka ds. finansów z kilkudziesięcioletnim doświadczeniem.

Korekta podatku naliczonego: kiedy trzeba rozliczyć fakturę korygującą

Jak należy rozliczyć faktury korygujące? Podatnik będący nabywcą zgłosił reklamację oraz otrzymał mailową odpowiedź, w której sprzedawca uznał reklamację i wskazał kwotę korekty. Wiadomości mailowe są z marca 2024 r., a korekta wpłynęła w kwietniu 2024 r. Podatnik odliczył VAT naliczony z faktury pierwotnej w marcu 2024 r. Czy korektę należy rozliczyć w marcu 2024? 

REKLAMA

Prezesa skazano za zaległości podatkowe spółki. Ale to sąd popełnił błąd

Samo tylko objęcie funkcji prezesa zarządu spółki nie może powodować automatycznego przyjęcia na siebie odpowiedzialności karnej za cudze działania. Tak uznał Rzecznik Praw Obywatelskich, informując o wniesieniu skargi kasacyjnej na korzyść prezesa spółki, którego sąd skazał za nieodprowadzenie zaliczek na podatek dochodowy, powstałych w okresie gdy nie objął jeszcze funkcji.

Podatek od nieruchomości obejmie nawet panele fotowoltaiczne. Takie zmiany już od 2025 roku

Zmiany w podatku od nieruchomości zmierzają do opodatkowania urządzeń energetycznych, np. paneli fotowoltaicznych. Budowle mają być opodatkowane jako całość techniczno-użytkowa. Podatkiem od nieruchomości (inaczej niż obecnie) już od 2025 roku objęte zostaną więc wszystkie elementów farmy fotowoltaicznej (w tym panele).

REKLAMA