REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zasada istotności, czyli klucz do transparentnych sprawozdań finansowych

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Zasada istotności jako fundament rzetelnej sprawozdawczości finansowej
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Przygotowując się do sporządzenia sprawozdania finansowego należy mieć na uwadze jedną z głównych zasad rachunkowości, czyli zasadę istotności. Zasada istotności koncentruje się na identyfikacji informacji, które mogą wpłynąć na decyzje użytkowników sprawozdań finansowych. Jest to fundamentalne kryterium, które pozwala ocenić, które dane są na tyle ważne, że powinny zostać ujawnione w sprawozdaniu finansowym, a które można pominąć bez szkody dla jasności i rzetelności prezentowanych informacji.

rozwiń >

Wprowadzenie do zasady istotności

Zasada istotności jest jednym z kluczowych pojęć w rachunkowości. Zgodnie z polskimi przepisami, zawartymi w ustawie o rachunkowości, każda jednostka, przy sporządzaniu sprawozdania finansowego, jest zobowiązana do prezentowania informacji w sposób jasny, rzetelny i zgodny z rzeczywistym stanem majątkowym i finansowym przedsiębiorstwa. Istotność jest więc miarą znaczenia danej informacji w kontekście całości sprawozdania. Informacja jest istotna, jeśli jej pominięcie lub błędne przedstawienie mogłoby wpłynąć na decyzje ekonomiczne użytkowników.

REKLAMA

Autopromocja

Przepisy prawne dotyczące zasady istotności

W polskim prawie rachunkowym, zasada istotności jest ściśle powiązana z przepisami ustawy o rachunkowości. Artykuły tej ustawy określają, jakie informacje powinny być ujawniane w sprawozdaniach finansowych i w jaki sposób. Zasada istotności jest interpretowana przez organy nadzorcze, takie jak Komisja Nadzoru Finansowego, oraz przez standardy rachunkowości, które dostarczają wytycznych, jak stosować tę zasadę w praktyce.

Ważne

Zasada istotności została uregulowana w art. 4 ust. 4 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym "jednostka może w ramach przyjętych zasad (polityki) rachunkowości stosować uproszczenia, jeżeli nie wywiera to istotnie ujemnego wpływu na realizację obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 (tj. jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy)". Natomiast w art. 4 ust. 4a ustawodawca wskazuje: "Stosując przepisy ustawy, jednostka kieruje się zasadą istotności. Informacje wykazywane w sprawozdaniu finansowym oraz skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym należy uznać za istotne, gdy ich pominięcie lub zniekształcenie może wpływać na decyzje podejmowane na ich podstawie przez użytkowników tych sprawozdań. Nie można uznać poszczególnych pozycji za nieistotne, jeżeli wszystkie nieistotne pozycje o podobnym charakterze łącznie uznaje się za istotne".

Kryteria istotności i zastosowanie w praktyce

REKLAMA

Istotność nie jest wartością stałą i nie można jej określić jednoznacznie dla wszystkich jednostek. Zależy ona od wielu czynników, takich jak wielkość, rodzaj i specyfika działalności przedsiębiorstwa. W praktyce, ocena istotności wymaga od osoby sporządzającej sprawozdanie finansowe wiedzy specjalistycznej i doświadczenia zawodowego. Kryteria istotności mogą obejmować kwotowe limity, procentowe udziały w poszczególnych pozycjach sprawozdania, a także czynniki jakościowe, takie jak wpływ na reputację firmy czy ryzyko prawne.

Praktyczne zastosowanie zasady istotności wymaga analizy każdej pozycji sprawozdania finansowego pod kątem jej wpływu na ocenę sytuacji finansowej i wyników działalności przedsiębiorstwa. To oznacza, że nie wszystkie błędy czy pominięcia są na tyle istotne, aby wymagały korekty. Jednakże, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, że pominięcie lub błąd mogą wpłynąć na decyzje użytkowników, powinny zostać skorygowane.

Istotność a jakość informacji finansowej

Jakość informacji finansowej jest bezpośrednio związana z zasadą istotności. Informacje prezentowane w sprawozdaniu finansowym powinny być nie tylko rzetelne i zgodne z rzeczywistością, ale również istotne. Oznacza to, że muszą one umożliwiać użytkownikom dokonanie właściwej oceny sytuacji finansowej, wyników działalności oraz przepływów pieniężnych jednostki.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Istotność w kontekście międzynarodowych standardów rachunkowości

Chociaż zasada istotności jest uniwersalna dla wszystkich systemów rachunkowości, jej interpretacja może się różnić w zależności od przyjętych standardów. W Polsce, oprócz ustawy o rachunkowości, należy również uwzględnić Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), które mogą być stosowane przez niektóre jednostki. MSSF definiują istotność w kontekście wpływu na decyzje ekonomiczne użytkowników, co jest zbieżne z polskimi regulacjami.

Wybrane problemy związane z zasadą istotności

W praktyce, stosowanie zasady istotności może rodzić szereg problemów. Do najczęstszych należą trudności z oceną, które informacje są istotne, zwłaszcza w sytuacjach granicznych. Ponadto, istnieje ryzyko nadmiernej agregacji danych, co może prowadzić do ukrycia istotnych informacji, jak również ryzyko nadmiernej szczegółowości, co może przytłoczyć użytkowników nieistotnymi danymi.

Istotność a etyka zawodowa

Etyka zawodowa księgowych i audytorów ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego stosowania zasady istotności. Odpowiedzialność zawodowa wymaga, aby informacje były prezentowane w sposób uczciwy i obiektywny. Zasada istotności jest więc ściśle związana z etyką zawodową, gdyż wymaga od specjalistów rachunkowości wykazania się profesjonalnym osądem.
Rozdział 9: Istotność a audyt sprawozdań finansowych

Audyt sprawozdań finansowych również nie może obejść się bez zasady istotności. Audytorzy muszą określić poziom istotności, który będzie stosowany podczas badania sprawozdania, aby zapewnić, że wszystkie istotne aspekty zostaną właściwie zbadane i ocenione.

Podsumowanie i wnioski

REKLAMA

Zasada istotności jest fundamentem dla rzetelnego i jasnego prezentowania informacji w sprawozdaniach finansowych. Wymaga ona od osób sporządzających i badających sprawozdania finansowe nie tylko wiedzy i doświadczenia, ale również profesjonalnego osądu i etyki zawodowej. Jej prawidłowe stosowanie jest kluczowe dla zapewnienia użyteczności sprawozdań finansowych dla szerokiego kręgu użytkowników.

Artykuł ten stanowi jedynie zarys tematu zasady istotności w kontekście sporządzania sprawozdań finansowych w Polsce. Pełne omówienie wymagałoby szczegółowej analizy przepisów, standardów rachunkowości oraz praktycznych przykładów ich zastosowania, co przekroczyłoby ramy tej wstępnej prezentacji.

Zapisz się na newsletter
Chcesz uniknąć błędów? Być na czasie z najnowszymi zmianami w podatkach? Zapisz się na nasz newsletter i otrzymuj rzetelne informacje prosto na swoją skrzynkę.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Self-billing w KSeF jako nowe możliwości dla zagranicznych podmiotów

Wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) budzi wiele pytań wśród polskich podatników, ale coraz częściej także wśród podmiotów zagranicznych działających w Polsce i rozliczających tu VAT. Jednym z kluczowych zagadnień – rzadko poruszanych publicznie – jest możliwość wystawiania faktur ustrukturyzowanych w formule self-billingu przez podmioty nieposiadające siedziby w Polsce. Czy KSeF przewiduje taką opcję? Jakie warunki muszą zostać spełnione i z jakimi wyzwaniami trzeba się liczyć?

Certyfikaty KSeF – ostatni dzwonek dla firm! Bez nich fiskus zablokuje faktury

Od listopada 2025 r. przedsiębiorcy będą mogli wnioskować o certyfikaty KSeF. Brak tego dokumentu od 2026 r. może oznaczać paraliż wystawiania faktur. A od 2027 r. system nie uzna już żadnej innej metody logowania.

KSeF nadchodzi! Skarbówka przejmuje faktury – obowiązek już od lutego 2026: Kto jest zobowiązany do korzystania z KSeF, a kto jest wyłączony? Zapoznaj się z podstawowymi informacjami

Od 1 lutego 2026 r. żadna firma nie ucieknie przed KSeF. Wszystkie faktury trafią do centralnego systemu skarbowego, a przedsiębiorcy będą musieli wystawiać je wyłącznie w nowym formacie. Najwięksi podatnicy wejdą w obowiązek pierwsi, a reszta już od kwietnia 2026 r. Sprawdź, kto i kiedy zostanie objęty nowymi rygorami – i jakie wyjątki jeszcze ratują niektórych z obowiązkowego e-fakturowania.

REKLAMA

Nowe prawo ratuje rolników przed komornikiem! Teraz egzekucje długów wstrzymane po złożeniu wniosku do KOWR

Rolnicy w tarapatach finansowych zyskali tarczę ochronną. Dzięki nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia złożenie wniosku do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wstrzymuje egzekucję komorniczą. Zmiana ma dać czas na rozmowy z wierzycielami, ułatwić restrukturyzację i uchronić tysiące gospodarstw przed nagłą utratą majątku. To krok, który eksperci określają jako bardzo istotny dla bezpieczeństwa produkcji żywności w Polsce.

KSeF 2026: Tryb offline24, offline, awaria i awaria całkowita - co trzeba wiedzieć? MF wyjaśnia

Nowe przepisy dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur, które wejdą w życie od lutego 2026 r., przewidują różne procedury na wypadek problemów technicznych i awarii systemu. Ministerstwo Finansów wyjaśnia, czym różni się tryb offline24, tryb offline, tryb awaryjny oraz procedura na wypadek awarii całkowitej – a także jakie obowiązki w zakresie wystawiania, przesyłania i udostępniania faktur będą spoczywać na podatnikach w każdej z tych sytuacji.

KSeF 2.0: Wielka rewolucja w fakturowaniu i VAT! Co dokładnie się zmieni i kogo obejmą nowe przepisy?

KSeF wchodzi na stałe i już od 2026 roku każda faktura będzie musiała być wystawiona elektronicznie. Nowa ustawa całkowicie zmienia zasady rozliczeń i obejmie zarówno podatników czynnych, jak i zwolnionych z VAT. To największa rewolucja w fakturowaniu od lat.

Od kwietnia 2026 r. bez KSeF nie wystawisz żadnej faktury. To prosta droga do paraliżu rozliczeń firmy

Od 2026 r. KSeF stanie się obowiązkiem dla wszystkich przedsiębiorców w Polsce. System zmieni sposób wystawiania faktur, obieg dokumentów i współpracę z księgowością. W zamian przewidziano m.in. szybszy zwrot VAT. Eksperci podkreślają jednak, że firmy powinny rozpocząć przygotowania już teraz – zwlekanie może skończyć się paraliżem rozliczeń.

REKLAMA

Rewolucja w fakturach: od 2026 KSeF obowiązkowy dla wszystkich! Firmy mają mniej czasu, niż myślą

Mamy już ustawę wprowadzającą obowiązkowy Krajowy System e-Faktur. Od lutego 2026 r. część przedsiębiorców straci możliwość wystawiania tradycyjnych faktur, a od kwietnia – wszyscy podatnicy VAT będą musieli korzystać wyłącznie z KSeF. Eksperci ostrzegają: realnego czasu na wdrożenie jest dużo mniej, niż się wydaje.

Rewolucja w interpretacjach podatkowych? Rząd planuje centralizację i zmiany w Ordynacji podatkowej – co to oznacza dla podatników i samorządów?

Rząd szykuje zmiany w Ordynacji podatkowej, które mają ułatwić dostęp do interpretacji podatkowych i uporządkować ich publikację. Zamiast rozproszenia na setkach stron samorządowych, wszystkie dokumenty trafią do jednej centralnej bazy – systemu EUREKA, co ma zwiększyć przejrzystość i przewidywalność prawa podatkowego.

REKLAMA