Należności nieściągalne, przedawnione i umorzone w bilansie

Czym jest bilans i o jakich zasadach należy pamiętać podczas jego sporządzania?

Należności wycenia się nie rzadziej niż na dzień bilansowy w kwocie wymaganej zapłaty, z zachowaniem zasady ostrożności (art. 28 ust. 1 pkt 7 ustawy o rachunkowości). Nierozliczone na dzień bilansowy należności wyrażone w walucie obcej wycenia się po obowiązującym w tym dniu średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez NBP, z zastrzeżeniem art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

W aktywach bilansu należy wykazywać wyłącznie należności ściągalne, co powoduje konieczność obciążenia wyniku finansowego odpisem aktualizującym wartość należności, których ściągalność jest zagrożona, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy. Jeżeli po dniu bilansowym okaże się, że wierzytelność została jednak ściągnięta, odpis aktualizacyjny podlega rozwiązaniu.

Co do zasady, w prawie podatkowym odpisy aktualizujące wartość należności nie są kosztem uzyskania przychodu, natomiast ewentualne późniejsze przychody powstałe na skutek wyksięgowania odpisu, po ustaniu przyczyny jego dokonania, nie są przychodami podatkowymi.

Przewodnik po zmianach przepisów 2014/2015

Natomiast spisane nieściągalne należności mogą zostać uznane do celów podatkowych za koszt uzyskania przychodu, ale dopiero w momencie ich ostatecznego rozliczenia, i to po spełnieniu dodatkowych warunków. Artykuł 16 ust. 1 pkt 25 ust. 2 i ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 23 ust. 1 pkt 20 ust. 2 i ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określają przypadki i warunki, po których spełnieniu należność taka może stanowić koszt uzyskania przychodu. Są to:

- uprzednie zarachowanie należności jako przychodu podatkowego,

- uprawdopodobnienie nieściągalności.

Jednostki mikro mogą skorzystać z uproszczeń w sprawozdawczości już za 2014 r.

Kosztem uzyskania przychodów będą również należności nieściągalne o niskiej wartości, jeżeli w protokole uzasadniającym konieczność dokonania odpisu aktualizującego opisze się, że koszty ewentualnego postępowania sądowego i egzekucyjnego byłyby wyższe niż wartość nieściągalnej należności.

Michał Stanioszczyk, Accounting supervisor w Accace

Podyskutuj o tym na naszym FORUM