REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rezerwy na wypływ środków pieniężnych w związku z wypłatą odszkodowania

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Rezerwy na wypływ środków pieniężnych w związku z wypłatą odszkodowania /Fot. Fotolia
Rezerwy na wypływ środków pieniężnych w związku z wypłatą odszkodowania /Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Kierownik musi podjąć decyzję o utworzeniu rezerwy w związku z wypłatą odszkodowania, gdy wysoce prawdopodobna jest przegrana w sądzie. Pozostawione pieniądze zalicza się najczęściej do pozostałych kosztów operacyjnych lub finansowych. Wykazuje zaś w bilansie w pasywach w pozycji B.I.3. z podziałem na część długoterminową i krótkoterminową.

Autopromocja

Kontrahent, dla którego nasza spółka prowadziła prace budowlane, wystąpił na drogę postępowania sądowego. Chodzi o roszczenie w stosunku do spółki o odszkodowanie ze względu na źle wykonane prace. Czy konieczne jest dokonanie przez spółkę jakichś zapisów księgowych w ewidencji, a jeśli tak, to jakich? Zgodnie z opinią prawników trzeba się bowiem liczyć z przegraną w sądzie.

Jeżeli jest prawdopodobne, że w toczącym się postępowaniu sądowym przeciwko spółce może zapaść wyrok dla niej niekorzystny, to powinna ona utworzyć rezerwę na wypływ środków pieniężnych w związku z wypłatą odszkodowania. Taką decyzję powinien podjąć kierownik jednostki m.in. na podstawie opinii prawników, jeśli przewidują oni niekorzystny wyrok.

Artykuł 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o rachunkowości określa, że rezerwy to zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Zgodnie zaś z art. 35d ust. 1 ustawy o rachunkowości rezerwy tworzy się na:

- pewne lub o dużym stopniu prawdopodobieństwa przyszłe zobowiązania, których kwotę można w sposób wiarygodny oszacować, a w szczególności na straty z transakcji gospodarczych w toku, w tym z tytułu udzielonych gwarancji, poręczeń, operacji kredytowych, skutków toczącego się postępowania sądowego;

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- przyszłe zobowiązania spowodowane restrukturyzacją, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jednostka jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy, a plany restrukturyzacji pozwalają w sposób wiarygodny oszacować wartość tych przyszłych zobowiązań.

Jak wybrać biegłego rewidenta do badania sprawozdania finansowego

Zgodnie z treścią pytania prawdopodobieństwo powstania przyszłego zobowiązania w związku z przegraną sprawą w sądzie na pewno istnieje. Kwotę zobowiązania można wiarygodnie określić na podstawie pozwu sądowego, albowiem kontrahent musiał podać kwotę roszczenia wobec spółki. Dodatkowo należy oszacować kwotę ewentualnych odsetek, jakie będą należne kontrahentowi, i kwotę kosztów postępowania sądowego.

W zależności od okoliczności, z którymi przyszłe zobowiązania się wiążą, to utworzenie rezerwy zalicza się odpowiednio do: pozostałych kosztów operacyjnych, kosztów finansowych, strat nadzwyczajnych.

Polecamy: Monitor Księgowego – prenumerata

Jeżeli powstanie zobowiązanie, na które uprzednio utworzono rezerwę, to należy zmniejszyć rezerwę. Jeśli zaś rezerwy nie zostaną wykorzystane w związku ze zmniejszeniem się lub ustaniem ryzyka uzasadniającego ich utworzenie, to zwiększają na dzień, na który okazały się zbędne, odpowiednio pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe lub zyski nadzwyczajne.

Generalnie rezerwy tworzy się zgodnie z obowiązkiem prawnym lub zwyczajowo utrwalonym obowiązkiem handlowym. Chodzi o sytuacje, gdy występuje na tyle duże prawdopodobieństwo, że zajdzie konieczność wywiązania się jednostki z ciążącego na niej obowiązku, a koszty lub straty wymagające poniesienia dla wywiązania się z tego obowiązku są na tyle znaczące, że ich nieuwzględnienie w wyniku finansowym okresu, w którym obowiązek powstał, spowodowałoby istotne zniekształcenie obrazu sytuacji majątkowej, finansowej i wyniku finansowego jednostki.

Ujęcie w ewidencji księgowej rezerwy polega na zwiększeniu:

- pozostałych kosztów operacyjnych i rezerw - jeżeli dotyczy ona pośrednio działalności operacyjnej jednostki,

- kosztów finansowych i rezerw - jeżeli dotyczy ona operacji finansowych,

Autopromocja

- strat nadzwyczajnych i rezerw - jeżeli dotyczy ona zdarzeń związanych z innym ryzykiem niż ogólne ryzyko prowadzenia działalności operacyjnej.

Nie rzadziej niż na ostatni dzień roku obrotowego rezerwy podlegają inwentaryzacji drogą porównania danych z ksiąg rachunkowych z odpowiednimi dokumentami i weryfikacji realnej wartości tych składników.

Polecamy produkt: 50 Ściąg Księgowego z aktualizacją online

Rezerwy związane ze skutkami toczącego się postępowania sądowego tworzy się wtedy, gdy przeciwko jednostce wniesiono pozew, a prawdopodobieństwo wyroku niekorzystnego dla jednostki jest większe niż prawdopodobieństwo wyroku korzystnego. Podstawą oceny tego prawdopodobieństwa może być przebieg postępowania sądowego lub opinie prawników. Ustalając kwotę rezerwy, należy wziąć pod uwagę nie tylko kwotę roszczenia określoną w pozwie, lecz także koszty postępowania sądowego.

Zgodnie z zakresem informacji, które powinien zawierać bilans (załącznik nr 1 do ustawy), jednostki inne niż banki i zakłady ubezpieczeń wykazują rezerwy na zobowiązania i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów w pasywach w poz. B.I. Rezerwy na zobowiązania - z wyodrębnieniem:

a) B.I.2 - Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne - w postaci biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (tworzone na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy) z podziałem na:

- długoterminowe - są to rezerwy lub ich części, których przewidywany termin wykorzystania jest dłuższy niż 12 miesięcy od dnia bilansowego,

- krótkoterminowe - są to rezerwy lub ich części, których przewidywane wykorzystanie nastąpi w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego;

b) B.I.3 - Pozostałe rezerwy, tj. rezerwy tworzone na podstawie art. 35d ustawy, a także rezerwy w postaci biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów tworzone na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 2 ustawy (innych niż świadczenia emerytalne i podobne). Pozostałe rezerwy również wykazywane są z podziałem na długoterminowe i krótkoterminowe, jak w pkt (a).

Zmiany w rachunkowości od 2016 roku

Jednostka ujawnia w informacji dodatkowej w poz. 1.8 następujące informacje o rezerwach wykazanych w bilansie w poz. B.I.:

1) cel ich utworzenia,

2) stan na początek okresu,

3) dodatkowe rezerwy utworzone w ciągu okresu, łącznie ze zwiększeniami dotychczasowych rezerw, np. w wyniku ich wzrostu w ciągu okresu wynikającego z upływu czasu oraz skutków zmian stopy dyskontowej,

4) kwoty wykorzystane w ciągu okresu (rozliczone z zobowiązaniami),

5) kwoty niewykorzystane, rozwiązane w ciągu okresu oraz

6) stan na koniec okresu.

W informacji dodatkowej do każdej grupy rezerw ich istotnych składowych jednostka powinna ponadto ujawnić:

1) krótki opis charakteru obowiązku (zobowiązania) oraz oczekiwanych terminów wynikających z nich wypływów korzyści ekonomicznych,

2) informacje o wszelkich istotnych niepewnościach co do kwoty i terminu wystąpienia tych wypływów,

3) główne założenia, jeżeli jest to zasadne, dotyczące przyszłych zdarzeń, które zostały uwzględnione przy szacowaniu rezerwy,

4) kwotę wszelkiego zakładanego zwrotu składnika aktywów, w tym kwotę ujętą w bilansie.

Zwróćmy jeszcze uwagę na ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów rezerw, jeżeli obowiązek ich tworzenia w ciężar kosztów nie wynika z innych ustaw; nie są jednak kosztem uzyskania przychodów rezerwy utworzone zgodnie z ustawą o rachunkowości, inne niż określone w ustawie jako taki koszt. ©?

PRZYKŁAD

Źle wykonane prace

Spółka Beta realizuje prace budowlane. Po wykonaniu robót spółka Delta wystąpiła do niej z roszczeniem o odszkodowanie ze względu na źle wykonane prace. W związku z odmową uznania przez spółkę Beta roszczenia spółka Delta wniosła 31 lipca 2014 r. do sądu pozew o odszkodowanie. W pozwie ustalono kwotę roszczenia na 200 000 zł i należne odsetki na kwotę 3000 zł. Zapłacone koszty postępowania sądowego to 10 000 zł. Zgodnie z opinią prawników możliwe było przegranie sprawy w sądzie. Sąd 5 listopada 2015 r. wydał wyrok nakazujący spółce Beta zapłatę odszkodowania – 200 000 zł wraz z odsetkami 6000 zł i kosztami postępowania sądowego – 10 000 zł.

EWIDENCJA

infoRgrafika

Objaśnienia:

Rok 2014

1. Utworzenie rezerwy na prawdopodobne zobowiązanie w wysokości (dane z pozwu do sądu):

a) kwota roszczenia – 200 000 zł,

b) odsetki – 3000 zł,

c) koszty postępowania sądowego – 10 000 zł.

Rok 2015

2. Wykorzystanie rezerwy w związku z powstaniem zobowiązania określonego wyrokiem sądowym – 213 000 zł;

3. Odsetki od dnia bilansowego do dnia ogłoszenia wyroku sądowego 3000 zł;

4. Zapłata roszczenia – 216 000 zł.

Prezentacja w sprawozdaniu finansowym

Rok 2014

Bilans

Pasywa B.I.3. - Pozostałe rezerwy krótkoterminowe 213 000

Rachunek zysków i strat

Wariant porównawczy

E.III. Inne koszty operacyjne 210 000

H.IV. Koszty finansowe (inne) 3000

Wariant kalkulacyjny

H.III. Inne koszty operacyjne 210 000

K.IV. Koszty finansowe (inne) 3000

Informacja dodatkowa

Cel utworzenia rezerwy

Stan na początek roku

Zwiększenia

Wykorzystanie

Rozwiązanie

Stan na koniec roku

Rezerwa z tytułu skutków toczącego się postępowania sądowego w sporze ze spółką Delta

0,00

213 000

0,00

0,00

213 000

Razem rezerwy

0,00

213 000

0,00

0,00

213 000

Rok 2015

Bilans

Pasywa B.I.3. - Pozostałe rezerwy krótkoterminowe 0,00

Rachunek zysków i strat

Wariant porównawczy

E.III. Inne koszty operacyjne 0,00

H.IV. Koszty finansowe (inne) 3000

Wariant kalkulacyjny

H.III. Inne koszty operacyjne 0,00

K.IV. Koszty finansowe (inne) 3000

Informacja dodatkowa

Cel utworzenia rezerwy

Stan na początek roku

Zwiększenia

Wykorzystanie

Rozwiązanie

Stan na koniec roku

Rezerwa z tytułu toczącego się postępowania sądowego w sporze ze spółką Delta

213 000

0,00

213 000

0,00

0,00

Razem rezerwy

213 000

0,00

213 000

0,00

0,00

Gabriela Borek

specjalistka z zakresu rachunkowości


Podstawa prawna:

Art. 35d ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).

Zostań naszym ekspertem!

Podyskutuj o tym na naszym FORUM

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Podatek PIT - część 2
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
    30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
    2 maja 2023 r. (wtorek)
    4 maja 2023 r. (czwartek)
    29 kwietnia 2023 r. (sobota)
    Następne
    Księgowość
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Składka zdrowotna na ryczałcie - progi przychodów w 2024 roku

    O wysokości składki zdrowotnej dla podatników na ryczałcie decydują progi osiąganych przychodów oraz wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Jak prawidłowo obliczyć składkę zdrowotną dla ryczałtu w 2024 roku?

    Ulga dla seniorów przed otrzymaniem emerytury - co mówi prawo?

    Czy seniorzy mogą korzystać z ulgi podatkowej w PIT przed otrzymaniem emerytury, mimo osiągnięcia wieku emerytalnego? Chodzi o zwolnienie w podatku dochodowym nazywane „ulgą dla pracujących seniorów”.

    Niestaranny pracodawca zapłaci podatek za oszustwo pracownika. Wyrok TSUE nie usuwa wszystkich wątpliwości i nie daje wytycznych

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 stycznia 2024 r. orzekł, że pracownik wykorzystujący dane swego pracodawcy do wystawiania fałszywych faktur jest zobowiązany do zapłaty wskazanej w nich kwoty podatku  Ale takie konsekwencje powinny dotknąć pracownika pod warunkiem, że pracodawca (podatnik VAT) dochował należytej staranności, rozsądnie wymaganej w celu kontrolowania działań swojego pracownika. Jeżeli pracodawca takiej staranności nie dochował, to poniesie konsekwencje sam i będzie musiał zapłacić podatek.

    Ekoschematy obszarowe - są już stawki płatności za 2023 rok [tabela]

    Ustalone zostały stawki płatności w ramach ekoschematów obszarowych za 2023 rok - informuje resort rolnictwa.

    Zwrot podatku - kiedy? Czy da się przyspieszyć?

    Gdy z zeznania podatkowego PIT wynika nadpłata podatku, to urząd skarbowy dokona jej zwrotu. W jakim terminie można spodziewać się zwrotu podatku? Czy można przyspieszyć zwrot korzystając z usługi Twój e-PIT?

    Zwrot akcyzy za paliwo rolnicze a zmiana powierzchni użytków rolnych

    Jak wygląda kwestia zwrotu akcyzy za paliwo rolnicze w przypadku zmiany powierzchni posiadanych przez producenta rolnego użytków rolnych? W jakich terminach składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2024 roku?

    Wynagrodzenie kierowcy zawodowego w 2024 roku. Co się zmienia? O czym muszą wiedzieć firmy transportowe i sami kierowcy?

    Rok 2024 rozpoczął się kolejnymi, ważnymi zmianami dla polskich przewoźników, które przekładają się na wyższe koszty pracownicze, a wszystko wskazuje na to, że to jeszcze nie koniec. Od lipca czeka nas druga podwyżka płacy minimalnej, która może oznaczać wzrost kosztów zatrudnienia kierowców blisko o 900 zł. Istnieją jednak pewne sposoby optymalizacji wynagrodzeń kierowców, dzięki którym mogą zyskać nie tylko przedsiębiorcy transportowi, ale również sami truckerzy, wykonujący przewozy za granicę. Jakie są najważniejsze zmiany w wynagrodzeniach kierowców i co mogą zrobić firmy, by jak najwięcej zaoszczędzić?

    Umowa o pracę na czas określony. TSUE: trzeba podać przyczynę wypowiedzenia

    W wyroku z 20 lutego 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) orzekł, że pracownik zatrudniony na czas określony musi zostać poinformowany przez pracodawcę o przyczynach rozwiązania z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem, jeśli informacji takiej udziela się pracownikowi zatrudnionemu na czas nieokreślony. Zdaniem TSUE polskie przepisy przewidujące wskazanie tych przyczyn jedynie pracownikom zatrudnionym na czas nieokreślony naruszają prawo podstawowe pracownika na czas określony do skutecznego środka prawnego. W Polsce dopiero od 26 kwietnia 2023 r w Kodeksie pracy istnieje obowiązek podawania przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony. Wcześniej przyczynę wypowiedzenia pracodawca musiał wskazywać tylko w przypadku rozwiązania umowy bez zachowania wypowiedzenia. 

    Ile wynosi przeciętne wynagrodzenie? Najnowsze dane GUS

    GUS zaprezentował dane o zatrudnieniu i wynagrodzeniach w sektorze przedsiębiorstw w styczniu 2024 roku.

    Tabela kursów średnich NBP z 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]

    Tabela kursów średnich waluty krajowej w stosunku do walut obcych ogłoszona przez NBP 20 lutego 2024 roku [nr 036/A/NBP/2024]. Jaki dzisiaj kurs euro? Jakie zmiany w kursach walut?

    REKLAMA