Biegły rewident partnerem i doradcą przedsiębiorcy

O współpracy przedsiębiorców z audytorami rozmawiamy z Panią Agnieszką Gajewską, prezes Warszawskiego Oddziału Krajowej Izby Biegłych Rewidentów. Okazją do rozmowy stała się konferencja „Dwa światy audytora i biznesu. Jak zmienić obowiązek ustawowy w partnerstwo”, która odbyła się 3 czerwca 2016 r. w Arkadach Kubickiego Zamku Królewskiego w Warszawie. Portal Infor.pl dołączył do grona patronów medialnych tego wydarzenia.

Adam Kuchta, portal Infor.pl: Zakres wykonywanych czynności przez biegłego rewidenta kojarzony jest przede wszystkim z badaniem sprawozdań finansowych przedsiębiorstw. Proszę wyjaśnić, jakie tak naprawdę uprawnienia (kompetencje) posiada biegły rewident?

Agnieszka Gajewska, prezes Regionalnego Oddziału KIBR w Warszawie: Biegli rewidenci, poza badaniem sprawozdań finansowych, świadczą szereg innych usług obowiązujących przedsiębiorstwa na podstawie Kodeksu Spółek Handlowych. Warto jednak koncentrować się na tych usługach, które mogą dać spółce, zarządowi i akcjonariuszom wartość dodaną. Mam tu na myśli przegląd systemu kontroli wewnętrznej, określenie ryzyka, doradztwo w zakresie różnych form finansowania działalności, opis i optymalizacja przebiegu procesów biznesowych, w tym informatycznych czy ostatnio wprowadzony wymóg dostarczania danych w ramach elektronicznych kontroli skarbowych, czyli Jednolitego Pliku Kontrolnego. W zakresie JPK biegły rewident ma tak rozległą wiedzę w obszarach rachunkowości, podatków i przebiegu ścieżki audytu w procesach biznesowych, że może skutecznie sprawdzić, czy pliki te są spójne i poprawne.

Biegli rewidenci najczęściej utożsamiani są z tzw. twardymi kompetencjami, które muszą być potwierdzone praktyką zawodową i egzaminami. Czy jedynie w ten sposób należy postrzegać specjalistów z tej dziedziny?

Tak rzeczywiście się nas postrzega: twarde kompetencje, sceptycyzm zawodowy, jasno określone uprawnienia i zakres działania. Biegli rewidenci to jednak zazwyczaj znakomici organizatorzy pracy zespołowej, ludzie potrafiący pracować w stresie. Zarządzanie projektami to nasza codzienność, a zatem możemy bez problemów świadczyć takie usługi jak optymalizacja pracy działów finansowych a nawet coaching działów finansowych, np. po połączeniach spółek.

Przedsiębiorcy zobowiązani są do korzystania z usług biegłych rewidentów w przypadku obligatoryjnego badania sprawozdań finansowych. Czy przedsiębiorcy organiczną się wyłącznie do tego, czy zdarza się również, że biegły rewident występuje w roli doradcy?

Jak pokazują badania przeprowadzone przez nasz warszawski oddział KIBR wśród biegłych rewidentów, ich zdaniem dwie trzecie przedsiębiorstw nie wykorzystuje potencjału zawodowego audytora. Na szczęście zaczynamy obserwować w tym obszarze poprawę. Coraz częściej przedsiębiorcy zwracają się do nas nie tylko po badanie sprawozdania finansowego, a właśnie po doradztwo. Spółki szukają wsparcia w zakresie bezpiecznego łączenia podmiotów, sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, migracji z polskich zasad rachunkowości na zasady międzynarodowe itp. Doradztwo tego typu wymaga szerokiej wiedzy z zakresu  rachunkowości, podatków i finansów – wszystkie te obszary się ze sobą zazębiają.

W jakich obszarach, jeżeli chodzi o szeroko rozumiany biznes, biegły rewident może być doradcą dla przedsiębiorcy?

Mogę zaryzykować stwierdzenie, że prawie w każdym, który dotyka finansów. Zdarzały mi się konsultacje w zakresie rozmów z bankiem na temat konstrukcji umowy bankowej, doradztwo w zakresie wdrożenia systemów informatycznych, a nawet wdrożenia elektronicznego obiegu dokumentów. Bywa, że przedsiębiorca prosi o dyskretne weryfikowanie pracy własnej księgowej. Tego typu usługi wymagają uruchomienia kompetencji miękkich.

Jak wygląda komunikacja pomiędzy przedsiębiorcą a biegłym rewidentem? Czy coś powinno się na tej linii zmienić? Jaki byłby idealny model takiej komunikacji?

Niestety często ta komunikacja sprowadza się do prośby o ofertę na badanie sprawozdania – z tych ofert wybiera się według klucza, czyli na przykład najtańszą opcję. Myślę, że we własnym interesie przedsiębiorcy powinni w takich sytuacjach poświęcić trochę czasu i spotkać się z osobą, która jest dedykowana do badania ich sprawozdania. Na tym etapie warto zadać kilka pytań o przebieg badania, wielkość prób dokumentów transakcji, które biegły rewident przewiduje zbadać, czy np. o to, jak obie strony będą się komunikować w trakcie badania. Warto też pytać o efekt finalny, czyli czy oprócz opinii i raportu należy się spodziewać czegoś więcej – listu do zarządu, do rady nadzorczej, księgowości, spotkania podsumowującego.

Z punktu widzenia biegłego rewidenta, umiejętności komunikacyjne są tak samo potrzebne jak wiedza merytoryczna. Właśnie o tym wciąż niedocenionym a tak ważnym zakresie kompetencji audytora, będziemy mówić podczas nadchodzącej konferencji „Dwa światy audytora i biznesu. Jak zmienić obowiązek ustawowy w partnerstwo”. W dyskusji i formułowaniu wniosków dotyczących budowania relacji i dobrej komunikacji pomiędzy biegłym rewidentem a spółką, wspierać nas będzie psycholog biznesu Jacek Santorski.

Jakie korzyści mogą wynikać ze współpracy z biegłym rewidentem dla osoby zarządzającej przedsiębiorstwem, dla rozwoju firmy?

Olbrzymie, jeśli tylko przedsiębiorcy chcieliby korzystać z szerszego zakresu usług biegłego rewidenta. Korzyści można odnosić w obszarach od nadzoru właścicielskiego po optymalizację procesów biznesowych.

Jakie wyzwania stawia sobie obecnie Krajowa Izba Biegłych Rewidentów, jeżeli chodzi o współpracę między przedsiębiorcą a audytorem?

Zależy nam na stopniowej zmianie wizerunku biegłego rewidenta, z osoby, która wzywana jest do firmy z obowiązku, na eksperta, który współpracuje w konkretnej potrzebie biznesowej. Biegły rewident powinien być identyfikowany jako swoistego rodzaju „company doctor”. Przy czym taki lekarz wchodzi do firmy i nie mówi, że pacjent jest chory i należy mu się lekarstwo, tylko wskazuje przyczynę choroby i różne alternatywne sposoby leczenia.

W jaki sposób biegły rewident może „sprzedać” swoje kompetencje przedsiębiorcy?

Myślę że to kwestia bliższego poznania możliwości biegłego rewidenta, jego potencjału i wiedzy. Niestety samo wysyłanie ofert nie przynosi pożądanego efektu. Nasze usługi sprzedają się raczej pocztą pantoflową. W tej branży najważniejsze są referencje.

Jakie są wzajemne oczekiwania przedsiębiorcy i biegłego rewidenta dotyczące przebiegu i efektów badania sprawozdania finansowego?

Jak już wspominałam, według prowadzonych przez nas badań, w przypadku ustawowego obowiązku oczekiwanie przedsiębiorcy sprowadza się do uzyskania opinii bez zastrzeżeń i uwag. Biegli rewidenci chcą tego samego, ale muszą zebrać odpowiednie i właściwe dowody badania, które mogą potwierdzić taką opinię.

Dziękuję uprzejmie za rozmowę