Obowiązek składania sprawozdania finansowego przy zawieszonej działalności gospodarczej

W interpelacji nr 15346 poseł Stanisław Tyszka (Kukiz’15) zwrócił się do ministra sprawiedliwości o wyjaśnienie kwestii składania sprawozdań finansowych przez przedsiębiorców, którzy zawiesili działalność gospodarczą.

Obecne regulacje

Autor interpelacji przywołuje w tym kontekście art. 12 ust. 3b ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1047 ze zm.). Na tej podstawie przedsiębiorca może nie zamykać ksiąg rachunkowych za rok obrotowy, w którym działalność przez cały czas pozostawała zawieszona. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedsiębiorca dokonuje odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych lub następują inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym. Wynika z tego, że podmioty gospodarcze wpisane do rejestru przedsiębiorców, które zawiesiły działalność na czas co najmniej pełnego roku, nie muszą składać sprawozdania finansowego do Krajowego Rejestru Sądowego za ten okres.

Problem pojawia się w sytuacji, gdy przedsiębiorcy mający zawieszoną działalność gospodarczą, otrzymują wezwania do złożenia sprawozdań finansowych w Krajowym Rejestrze Sądowym, nawet za okres kilku lat wstecz. W takim przypadku są zmuszeni wznowić działalność, by uczynić zadość wezwaniu. Zdaniem posła nakładanie obowiązków sprawozdawczych na tychże przedsiębiorców stanowi dla nich duże obciążenie.

W związku z powyższym poseł zwrócił się do ministra z następującymi pytaniami:

1) Czy Pan Minister ma świadomość, że wezwania do złożenia sprawozdania finansowego w Krajowym Rejestrze Sądowym trafiają do przedsiębiorców, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej lub za okresy w których działalność ta była zawieszona? Jaka jest skala tego zjawiska?

2) Czy planowana jest zmiana przepisów dotycząca obowiązków sprawozdawczych dla podmiotów wpisywanych do Krajowego Rejestru Sądowego, a w szczególności w zakresie zniesienia obowiązku składania sprawozdania finansowego dla przedsiębiorców mających zawieszoną działalność gospodarczą?

Odpowiedź ministerstwa

W odpowiedzi resort wskazał, że z przywołanego przez posła art. 12 ust. 3b ustawy o rachunkowości wynika nie obowiązek, lecz możliwość niezamykania ksiąg rachunkowych przez przedsiębiorców mających zawieszoną działalność gospodarczą, skutkiem czego jest brak konieczności sporządzania sprawozdania finansowego za ten rok do sądu rejestrowego, z zastrzeżeniem, że nie dotyczy to przedsiębiorców dokonujących w tym czasie odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych albo wystąpiły inne zdarzenia wywołujące skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.

Ministerstwo zauważa jednak, że w Krajowym Rejestrze Sądowym ujawniana jest wyłącznie informacja o dacie rozpoczęcia zawieszenia lub wznowienia  wykonywania działalności gospodarczej. Z tego względu sądy rejestrowe nie są w stanie ocenić, czy dany przedsiębiorca może nie składać sprawozdania finansowego, co skutkuje wezwaniem tych przedsiębiorców do złożenia sprawozdania albo oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.

Ministerstwo nie było także w stanie podać informacji o liczbie takich wezwań, gdyż nie są prowadzone dane statystyczne w tym zakresie.

W odniesieniu do pytania o planowane zmiany przepisów, resort wskazał, że właściwym dla udzielenia odpowiedzi jest Minister Finansów, gdyż obowiązki sprawozdawczo-finansowe są uregulowane w ustawie o rachunkowości. Poza tym ministerstwo nie posiada informacji o planowanych zmianach, polegających na zniesieniu obowiązku składania sprawozdań finansowych przez przedsiębiorców, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej.

Jednakże zdaniem ministerstwa sprawiedliwości, gdyby zostały podjęte działania legislacyjne, należałoby przyjąć konstrukcję podobną do art. 70a ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym kierownik jednostki będącej spółką jawną osób fizycznych lub spółką partnerską, której przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro i która nie stosuje zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie art. 2 ust. 2, składa w sądzie rejestrowym prowadzącym Krajowy Rejestr Sądowy, w terminie 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy, oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.

Polecamy: INFORLEX Księgowość i Kadry

Resort zaproponował, by podmioty nie wymienione w powyższym przepisie, składały do sądu rejestrowego oświadczenia o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego z powodu:

- niezamknięcia ksiąg rachunkowych za dany rok obrotowy, ze względu na permanentne zawieszenie działalności w tym okresie,

- niedokonywania w tym okresie odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych,

- niewystąpienia w tym okresie innych zdarzeń wywołujących skutki o charakterze majątkowym lub finansowym.