REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.
Odpowiedzialność karna księgowych /fot.Shutterstock
Odpowiedzialność karna księgowych /fot.Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wykonywanie zawodu księgowego nie jest samo w sobie sprawą łatwą, gdy weźmie się pod uwagę chociażby zmienność prawa podatkowego czy gospodarczego w ostatnich miesiącach. Koronawirus wymusił bardzo wiele nagłych i niespodziewanych zmian, z którymi muszą mierzyć się księgowi. Niestety to nie wszystko. Księgowi podlegają bowiem pod wiele przepisów prawa, które nakładają na nich sankcje za nieprawidłowości, także niezawinione, w zakresie rachunkowości.

Odpowiedzialność karna księgowego za różne rodzaje nieprawidłowości

Tematyk odpowiedzialności karnej jest oczywiście niezbyt miła, ale niestety konieczne jest uświadomienie sobie jak poważne konsekwencje przewiduje prawo w przypadku naruszenia przepisów w zakresie rachunkowości. Tak jak u Dostojewskiego, była zbrodnia, musi być i kara.

REKLAMA

Autopromocja

Księgowy może ponosić odpowiedzialność na gruncie kilku aktów prawnych za cały katalog czynności, z którymi ma bezpośrednią styczność w codziennej pracy. Grożą mu m.in.:

- kary za nieprawidłowości w ksiąg rachunkowych oraz sporządzaniu sprawozdań finansowych na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości oraz Kodeksu spółek handlowych (kara grzywny, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch);

- kary za wyrządzenie szkody w obrocie gospodarczym na podstawie przepisów Kodeksu karnego (kara pozbawienia wolności od roku do nawet dziesięciu lat);

- kary za oszustwo wynikająca z Kodeksu karnego (kara grzywny, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat ośmiu);

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- kary za udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela na podstawie przepisów Kodeksu karnego (kara pozbawienia wolności sięgająca nawet ośmiu lat);

- kary za wyłudzenie kredytu wynikające z przepisów Kodeksu karnego (kara pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat) oraz

- kary za nieprowadzenie lub niszczenie dokumentacji działalności gospodarczej na podstawie przepisów Kodeksu karnego (grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat pięciu).

Odpowiedzialność karna za nieprawidłowości w zakresie rachunkowości

Poniżej skupimy się przede wszystkim na kwestii odpowiedzialności za księgi rachunkowe oraz sprawozdania finansowe. W tym względzie sięgnąć należy do rozdziału dziewiątego ustawy o rachunkowości. W art. 77 ustawy czytamy, że kto wbrew przepisom ustawy dopuszcza do:

1) nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, prowadzenia ich wbrew przepisom ustawy lub podawania w tych księgach nierzetelnych danych,

2) niesporządzenia sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, sporządzenia ich niezgodnie z przepisami ustawy lub zawarcia w tych sprawozdaniach nierzetelnych danych

– podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat dwóch, albo obu tym karom łącznie.

Ponad to, warto mieć na uwadze, że również Kodeks spółek handlowych przewiduje w tym zakresie sankcje dla księgowych. W świetle bowiem art. 587 § 1 Kodeksu spółek handlowych, kto przy wykonywaniu obowiązków wymienionych w tytule III i IV Kodeksu spółek handlowych ogłasza dane nieprawdziwe albo przedstawia je organom spółki, władzom państwowym lub osobie powołanej do rewizji (obejmuje to także odpowiedzialność za ogłoszenie oraz przedstawianie nieprawdziwych danych, m.in. w sprawozdaniu finansowym) podlega karze grzywny lub karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch.

Wyjaśnijmy, że tytuł III Kodeksu spółek handlowych zawiera przepisy dotyczące spółek kapitałowych (tj. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej), natomiast tytuł IV odnosi się do przepisów w zakresie łączenia, podziału oraz przekształcania spółek prawa handlowego.

Odpowiedzialność karna biegłego rewidenta

Ustawodawca określił także odpowiedzialność karną biegłego rewidenta (w art. 78 ustawy o rachunkowości). Otóż, biegły rewident, który sporządza niezgodną ze stanem faktycznym opinię o sprawozdaniu finansowym i stanowiących podstawę jego sporządzenia księgach rachunkowych jednostki lub sytuacji finansowo-majątkowej tej jednostki, podlega grzywnie lub karze pozbawienia wolności do lat dwóch albo obu tym karom łącznie.

Natomiast, w przypadku gdy biegły rewident, w powyższym zakresie, działa nieumyślnie, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.

Szeroki zakres odpowiedzialności karnej księgowych

Poza powyższymi sankcjami, w art. 79 ustawy o rachunkowości określono również, że karze grzywny albo karze ograniczenia wolności podlega osoba, która wbrew przepisom ustawy:

1) nie poddaje sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta,

2) nie udziela lub udziela niezgodnych ze stanem faktycznym informacji, wyjaśnień, oświadczeń biegłemu rewidentowi albo nie dopuszcza go do pełnienia obowiązków,

3) nie składa sprawozdania finansowego do ogłoszenia,

4) nie składa sprawozdania finansowego, skonsolidowanego sprawozdania finansowego, sprawozdania z działalności, sprawozdania z działalności grupy kapitałowej, sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej, skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej we właściwym rejestrze sądowym (i związanych z tym dokumentów nie zamieszcza na stronie internetowej jednostki),

5) nie udostępnia sprawozdania finansowego i innych dokumentów,

6) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia warunków ustawowych,

7) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia,

8) rozwiązuje umowę o badanie sprawozdania finansowego, bez uzasadnionej podstawy, lub nie informuje Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego, a w odpowiednich przypadkach – Komisji Nadzoru Finansowego, o rozwiązaniu tej umowy,

9) zawiera z firmą audytorską umowę o badanie ustawowe w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o biegłych rewidentach, na okres krótszy niż dwa lata,

10) stosuje klauzule umowne, tj. klauzule nieważne z mocy prawa, za które uznaje się wszelkie klauzule umowne w umowach zawartych przez badaną jednostkę, które ograniczałyby możliwość wyboru firmy audytorskiej przez organ dokonujący wyboru firmy audytorskiej, na potrzeby przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowych tej jednostki, do określonych kategorii lub wykazów firm audytorskich.

Kary grzywny w roku 2020

REKLAMA

Wielokrotnie pisaliśmy powyżej o karze grzywny. Ile tak naprawdę może wynosić taka kara? Jest to uzależnione od przepisów i podlega niemal corocznym zmianom. Wysokość minimalnej i maksymalnej kary grzywny za przestępstwa lub wykroczenia skarbowe obliczana jest bowiem na podstawie aktualnego minimalnego wynagrodzenia. Istotna jest tutaj tzw. stawka dzienna, która, zgodnie z Kodeksem karnym skarbowym, nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia ani też przekraczać jej czterystukrotności. W 2020 r. stawka dzienna waha się zatem w granicach od 86,67 zł do 34 668 zł.

W związku z tym, dla roku 2020 kara grzywny za przestępstwa skarbowe może być wymierzana w granicach od 866,70 zł do 24 960 960 zł, a kara grzywny za wykroczenia skarbowe może wahać się w przedziale od 260 zł do 52 000 zł. Natomiast kara grzywny nałożona mandatem karnym nie może przekroczyć 5 200 zł.

Grzywny za nieprowadzenie lub niewłaściwe przechowywanie ksiąg

Przykładowo, jak wynika z przepisów Kodeksu karnego skarbowego, kto wbrew obowiązkowi nie prowadzi księgi, podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych.

Takiej samej karze, czyli karze grzywny do 240 stawek dziennych, podlega osoba, która wbrew obowiązkowi nie przechowuje księgi w miejscu wykonywania działalności lub w miejscu wskazanym przez podatnika jako jego siedziba, przedstawicielstwo lub oddział, a jeżeli prowadzenie księgi zostało zlecone biuru rachunkowemu lub innemu uprawnionemu podmiotowi – w miejscu określonym w umowie z biurem rachunkowym lub w miejscu wskazanym przez kierownika jednostki.

Karze takiej podlega także ten podatnik lub płatnik, który nie zawiadamia w terminie właściwego organu o prowadzeniu księgi przez doradcę podatkowego, lub inny podmiot upoważniony do prowadzenia ksiąg w jego imieniu i na jego rzecz.

Karze grzywny do 240 stawek dziennych podlega również nierzetelne lub wadliwe prowadzenie ksiąg.

Podsumowując, wszystko to powoduje, że zawód księgowego jest zawodem podwyższonego ryzyka. A w celu jego minimalizacji księgowy musi być stale na bieżąco z przepisami prawa, które odnoszą się do zakresu wykonywanych przez niego czynności zawodowych.

Artykuł powstał w ramach Letniej Akademii Księgowości we współpracy z mBankiem i OSCBR

mBankmBank

OSCBROSCBR

Podstawa prawna:

- ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 351; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1680;

- ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 505; ost.zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 288;

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1950; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 2128.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Podatek PIT - część 2
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Zeznanie PIT-37 za 2022 r. można złożyć w terminie do:
30 kwietnia 2023 r. (niedziela)
2 maja 2023 r. (wtorek)
4 maja 2023 r. (czwartek)
29 kwietnia 2023 r. (sobota)
Następne
Księgowość
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pewny i stały zysk z oszczędności: np. 6,2% rocznie przez 3 lata. Obligacje skarbowe 2024 - oferta i oprocentowanie w sierpniu

Ministerstwo Finansów w komunikacie z 21czerwca 2024 r. poinformowało o oprocentowaniu i ofercie obligacji oszczędnościowych (detalicznych) Skarbu Państwa nowych emisji, które będą sprzedawane w sierpniu 2024 roku. Oprocentowanie i marże tych obligacji nie uległy zmianie w porównaniu do oferowanych w lipcu br. Od 26 lipca br. można nabywać nową emisję obligacji skarbowych w drodze zamiany z korzystnym dyskontem

Firmy mają problem: brakuje pracowników z kwalifikacjami. Jak sobie z tym radzić?

Najnowsze dane wskazują jasno: małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce borykają się niedoborem rąk do pracy. Według Eurobarometru, aż 82 proc. firm ma problem ze znalezieniem pracowników, zwłaszcza tych wykwalifikowanych. ,,Zamiast tracić czas na nieskuteczne rekrutacje, firmy powinny zlecać zadania na zewnątrz np. w centrach BPO’’ – mówi Maciej Paraszczak, prezes Meritoros SA.  

Farmy wiatrowe a podatek od nieruchomości. Nadchodzą zmiany

Co jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości farm wiatrowych? Budowle lub ich części jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości generują dla farm wiatrowych największe obciążenie podatkowe i między innymi dlatego są przedmiotem licznych sporów z fiskusem. Skutkiem tych sporów jest zmiana definicji budowli dla celów podatku od nieruchomości od 1 stycznia 2025 r.

Od 2025 r. akcyza na e-liquidy ma wzrosnąć o 75%. Rozwinie się szara strefa i garażowa produkcja poza kontrolą?

Na rynku e-liquidów mamy największą szarą strefę, z którą fiskus niezbyt dobrze sobie radzi. Gwałtowna podwyżka akcyzy nie pomoże w rozwiązaniu tego problemu, tylko go spotęguje – komentuje plany Ministerstwa Finansów Piotr Leonarski, ekspert Federacji Przedsiębiorców Polskich. Krajowi producenci płynów do e-papierosów zaapelowali już do ministra finansów o rewizję planowanych podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe. W przypadku e-liquidów ma być ona największa i w 2025 roku wyniesie 75 proc. Branża podkreśla, że to przyczyni się do jeszcze większego rozrostu szarej strefy, a ponadto będzie zachętą dla konsumentów, żeby zamiast korzystać z alternatyw, wrócili do palenia tradycyjnych papierosów.

REKLAMA

Podatek od żywności szkodliwej dla zdrowia. Już 44 kraje wprowadziły taki podatek

Dotychczas 44 kraje wprowadziły podatek od żywności szkodliwej dla zdrowia, czyli wysokoprzetworzonej, z dużą zawartością soli, cukru i tłuszczów nasyconych, w tym tłuszczów typu trans. Polska jest jednym z krajów, które zdecydowały się na wprowadzenie podatku cukrowego, którym objęte zostały słodzone napoje. Zdaniem ekspertów to dobry początek, ale jednocześnie za mało.

Składka zdrowotna 2025: Projekt kompromisowy, zamiast projektu MF

Jeżeli w najbliższym czasie nie będzie ostatecznego projektu Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Zdrowia dotyczącego składki zdrowotnej, to PSL ma przygotowany kompromisowy projekt. W Sejmie mógłby liczyć na głosy ponad 400 posłów. Takiego zdania jest wicepremier, prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz.

Wynajem mieszkania a VAT. Czy czynsz ze spółdzielni wlicza się do podstawy opodatkowania?

Wiele osób wynajmuje swoje mieszkania, także spółdzielcze. Powstaje w tym przypadku pytanie, czy czynsze ze spółdzielni należy wliczać do podstawy opodatkowania VAT z tytułu najmu nieruchomości. 

Mały ZUS Plus przegrywa w sądzie. To jest bardzo ważny wyrok dla przedsiębiorców

Mały ZUS Plus - jak długo powinna trwać przerwa, po upływie której przedsiębiorca może ponownie skorzystać z niższych składek? Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim wydał pierwszy wyrok w tej sprawie, który jest korzystny dla przedsiębiorców.

REKLAMA

Czy przygotowania do KSeF poszły na marne? Co dalej z wdrożeniami w firmach?

Firmy, które przygotowały się na pierwotny termin wejścia w życie obligatoryjnego Krajowego Systemu e-Faktur, poniosły już związane z tym koszty. Pojawiają się więc pytania, czy powinny zaplanować w budżetach nowe wydatki, aby dostosować procesy i systemy do kolejnych zmian w KSeF. Czy dotychczasowe wdrożenia poszły na marne?

Nowości w KSeF: faktury papierowe, konsumenckie, złożone załączniki. Konsultacje Ministerstwa Finansów

W dniu 18 lipca 2024 r. w Ministerstwie Finansów przy ul. Świętokrzyskiej 12 odbyło się kolejne spotkanie konsultacyjne dotyczące Krajowego Systemu e-Faktur zorganizowane przez Ministerstwo Finansów i Krajową Administrację Skarbową. Przedstawiciele MF podsumowali dotychczasowe prekonsultacje zmian w zakresie obowiązkowego KSeF. Eksperci Ministerstwa Finansów zaprezentowali też propozycje rozwiązań biznesowych tj. wymianę środowiska KSeF na docelowe, wdrożenie załączników i aktualizację struktury e-faktury,  a także planowane rozwiązania i nowe funkcjonalności KSeF.

REKLAMA